Nguồn: read.st
Tỷ muội hai người cùng ngồi trên chiếc xe ngựa, ôn lại chuyện cũ sau nhiều năm xa cách. Dương Nguyên Khánh thì ngồi trên xe ngựa với thê tử, mấy trăm thân binh hộ vệ quanh hai cỗ xe ngựa chậm rãi trở về Sở Vương phủ.
Xe ngựa của Bùi Mẫn Thu rộng thênh thang nên thoải mái, bố trí rất đơn giản, trên xe có phủ thảm, gần cửa sổ đặt một cái bàn nhỏ, ở trong góc của thùng xe có một lư hương, khói nhẹ lượn lờ, khiến trong xe tràn ngập một mùi thủy tiên thơm ngát, ấm áp như hương mùa xuân.
Dương Nguyên Khánh tựa lưng vào vách xe, sau lưng lót một chiếc gối mềm, hắn lập tứ thả lỏng tinh thần, nhắm nghiền hai mắt, lúc này thứ gì hắn cũng không muốn, chỉ muốn có một giấc ngủ ngon lành.
Bùi Mẫn Thu ngồi ở bên cạnh hắn, cầm tay trượng phu, hé miệng cười nói:
- Thiếp có vài lời muốn nói với chàng, nhưng chàng lại muốn ngủ sao? - Ta rất mỏi mệt, không biết tại sao, ngồi trên xe ngựa của nàng, ta liền muốn ngủ!
Dương Nguyên Khánh híp nửa mắt cười nói. - Vậy được rồi! Thiếp chỉ nói một việc quan trọng nhất thôi.
- Chính là về việc học hành của Ninh nhi, nhị cữu đã hai lần đề cập đến, ông ấy nguyện ý làm thầy cho Ninh nhi, chuyên dạy học, thiếp suy xét ông ấy là bậc đại nho nổi tiếng thiên hạ, cho nên thiếp có chút động tâm, muốn bàn bạc với chàng một chút.
Theo như lời của thê tử thì nhị cữu chính là đại nho Vương Thông, ông ta lại muốn một mình dạy thế tử sao, Dương Nguyên Khánh cười nói:
- Nếu để ông nội nàng biết Vương Thông làm thày dạy cho Ninh nhi, ông sẽ mắng nàng đến chết đấy.
- Thiếp mặc kệ ông ấy, Ninh nhi là con của thiếp, không phải con cháu Bùi gia, thiếp muốn đứa con này được giáo dục tốt nhất, nếu có bản lĩnh thì Bùi gia cũng xuất hiện một đại nho vang danh khắp thiên hạ như thế đi. Thiếp cũng có thể khiến Ninh nhi bái ông ta làm thầy.
Dương Nguyên Khánh lắc lắc đầu, nói: - Lý Cương không phải đang làm rất tốt đấy ư, tại sao phải đổi thầy?
- Nhưng. . . . chẳng qua là thiếp cảm thấy danh tiếng của nhị cữu lớn hơn, tất cả con cháu nhà quyền quý đều tìm đủ mọi cách để bái ông ấy làm thầy. Hiện tại ông ấy chủ động đề xuất, tình nguyện dạy dỗ cho Ninh nhi, thiếp cảm thấy được đây là một cơ hội tốt.
- Cơ hội? Dương Nguyên Khánh cười lạnh một tiếng. Bùi Mẫn Thu kéo tay trượng phu vội la lên:
- Chàng không cần châm chọc khiêu khích như vậy. Thiếp cũng biết chuyện này rất quan trọng, và đương nhiên cũng biết Vương gia đã có tính toán lâu dài, cho nên thiếp không đồng ý với ông ta, chờ chàng trở về quyết định.
- Được rồi! Ta quyết định từ chối. Muốn dựa vào con trai ta để cầu danh lợi sao, cho dù là ông ta lại có học vấn, nhưng nhân phẩm thấp kém. Lý Cương tuy rằng không ra sức phục vụ cho ta nhưng nhân cách phẩm đức của ông ta so với Vương Thông cao hơn nhiều, học vấn cũng không kém, giao con trai cho ông ta, ta mới có thể yên tâm thực sự.
Bùi Mẫn Thu hơi do dự, kỳ thật nàng cũng biết Vương gia và Bùi gia có mâu thuẫn và ám đấu. Là một người mẹ, đồng thời nàng cũng hy vọng con mình được giáo dục tốt nhất, về phương diện khác nàng cũng không muốn con của mình trở thành vật hy sinh cho hai nhà ám đấu, cho nên nàng rất mâu thuẫn. Vương gia hai lần tới cửa khuyên nhủ, nàng đều không đồng ý.
Hiện tại trượng phu quyết định khiến lòng nàng rốt cục cũng nhẹ nhõm, ít nhất nàng không cần quan tâm chuyện này nữa, có thể phái người đi Vương gia từ chối. Lúc này, nàng vừa cười hỏi:
- Chàng thực sự muốn nhận Đan Dương Công chúa làm biểu muội sao? Dương Nguyên Khánh lười biếng nói: - Không phải nói chỉ nói một việc sao?
Bùi Mẫn Thu ngẩn ra, lập tức mỉm cười, vươn đầu ngón tay lên trên trán hắn ấn nhẹ một chút, - Chàng đó! Chàng lường trước được việc thiếp muốn hỏi nên dùng việc kia để che chắn hả. Được rồi! Sau này thiếp sẽ hỏi lại chàng, bây giờ cho chàng nghỉ ngơi.
Dương Nguyên Khánh cười ha hả, chậm rãi nhắm hai mắt lại, xe ngựa nhẹ nhàng chuyển động, ở bên trong hắn nhanh chóng ngủ thiếp đi.
Dương Nguyên Khánh trở về khiến không khí trầm lặng trong triều lập tức thay đổi tốt lên. Đầu tiên đó là Lại Bộ và Lễ Bộ liên hợp tuyên bố, sau ba ngày sẽ cử hành kì thi Hương tuyển chọn người tài. Đây là kỳ thi được cử hành lần đầu tiên sau khi Bắc Tùy thành lập, lần này sẽ tuyển gần 200 người để bổ sung quan viên cho các quận huyện ở Hà Đông cùng với trong triều đình, bởi vậy thu hút được sự quan tâm của nhiều người.
Đối vơi Dương Nguyên Khánh cùng với quan viên thượng tầng của Bắc Tùy mà nói, lần khoa cử này cũng là một lần dò xét tính thống nhất cũng như sự ủng hộ của các giai cấp trong xã hội đối với triều đình. Bởi vậy triều đình Bắc Tùy cực kỳ coi trọng lần khoa cử này.
Lúc này trong thành Thái Nguyên đã tụ tập hơn hai mươi ngàn sĩ tử, đến từ Hà Đông, Hà Bắc và các nơi khác, chờ đợi để tham gia kỳ thi lần này. Đối với những sĩ tử này đây cũng là cơ hội thay đổi được số phận của cuộc đời.
Khoa cử lần này và kì thi ba năm trước tại Phong Châu không giống nhau, kì thi trước đây chỉ diễn ra trong phạm vi Phong Châu là nơi vắng vẻ, người đọc sách không nhiều lắm, vả lại lại không có sự thay đổi, cho nên mọi việc đều do quan phủ một mình ôm lấy mọi việc, thí sinh chỉ cần đọc qua chút sách vở là có thể tham gia cuộc thi. Còn lần này thì không giống như vậy, chỉ tuyển những người có học vấn thật sự uyên bác, quan phủ cũng không gây nhiều khó dễ về vấn đề sinh hoạt. Các nhà trọ trong thành Thái Nguyên đều đông chật khách trọ, các chùa chiền cũng mở cửa cho các thí sinh tới tá túc, giải quyết chỗ ăn ở cho hơn hai mươi ngàn sĩ tử, cũng hoàn toàn không có vấn đề gì. Hơn nữa nếu như sĩ tử đạt được đề cử huyện học còn có thể được một khoản trợ cấp nhất định.
Bởi vì tồn tại xã hội con người liền có giai cấp, nên hơn hai mươi ngàn sĩ tử cũng chia làm ba tầng lớp lớn. Một loại là con cháu của các danh gia có tiếng học giỏi, bao gồm con cháu danh môn và ở con cháu của các gia đình đời đời có người nổi tiếng, như gia tộc Bùi thị, gia tộc Vương thị, gia tộc Tiết thị hay các gia tộc đến từ Hà Bắc như Phạm Dương Lô thị, Bách Nhân Lý thị, Bác Lăng Thôi thị, Thanh Hà Thôi thị, Thanh Hà Trương thị, Cự Lộc Ngụy thị, Bình Hương Sài thị, Quảng Bình Du thị, Hà Gian Trương thị. Bọn họ đều là gia đình có tiếng là học giỏi, đều phái ra các con cháu ưu tú nhất tới tham gia cuộc thi lần này.
Các danh môn nổi tiếng đều tới, ngoại trừ Hà Nam, Hà Bắc hai khu vực lớn, một số con cháu của các danh môn đến từ các khu vực khác, như Hoằng Nông Dương thị, Kinh Triệu Đỗ thị và Vi thị, Đan Dương Tạ thị, Bành Thành Lưu thị, Ngô Hưng Thẩm thị, con cháu của các gia tộc này cũng đã xuất hiện trong thành Thái Nguyên.
Tầng lớp tiếp theo đó là các môn đệ của các trường học, lúc Tùy Văn Đế Dương Kiên mới lên ngôi Hoàng đế, liền cho xây dựng trường học ở các châu huyện. Ở thời Vũ Đế Dương Quảng khi hưng thịnh nhất, có nuôi dưỡng một lượng lớn người đọc sách, bọn họ đều là quan văn của triều Tùy, lấy việc đạt được một chức vị làm mục tiêu theo đuổi. Ở trong thời loạn lạc bọn họ có rất ít cơ hội làm quan, nhiều thời điểm bọn họ ngược lại trở thành người cầm đầu bọn thổ phỉ chém giết người làm niềm vui, cửa nát nhà tan, vợ con ly tán.
Tính từ lúc thiên hạ đại loạn tới nay, đây là lần đầu tiên chính thức tổ chức thi khoa cử, quan phủ các nơi đều đề cử con cháu ưu tú của mình đi tới Thái Nguyên dự thi. Thậm chí các quận Hà Bắc bị Đậu Kiến Đức chiếm lĩnh cũng có rất nhiều học sinh, quan lại tới Thái Nguyên.
Tầng lớp thứ ba đó là con cháu thuộc các gia đình bậc trung hoặc nhỏ. Tự xưng con cháu hàn môn (nghèo khó). Không có thân thế thế gia, không có bối cảnh gia đình hậu thuẫn ở phía sau. Cũng bởi vì mấy năm trước kỳ thi ở Phong Châu có con cháu của hàn môn trúng tuyển, cho nên bọn họ đã mang theo hy vọng mà đến. Bọn họ bán ruộng bán nhà, cáo biệt thê tử tiến đến Thái Nguyên tranh giành, ước muốn thay đổi cuộc đời của mình.
Trong các quan viên của bắc Tùy, có không ít xuất thân từ hàn môn, như Hoàng môn thị lang Ngụy Trưng, Nội sử xá nhân Trương Lượng... Bọn họ là những học sinh bần hàn gian khổ, ở trong triều đình họ nêu lên các bản tấu yêu cầu triều đình thiết lập tế quán, cung cấp các điều kiện cơ bản nhất cho các học sinh bần hàn yên tâm học tập và thi cử.
Trong ba tầng lớp, các học sĩ thuộc danh môn có địa vị tối cao, bọn họ phần lớn có gia cảnh dư giả, lộ phí sung túc, trong quan trường có quan hệ rộng lớn với các nhân vật cấp cao. Ở trong hơn hai mươi ngàn sĩ tử, bọn họ hoạt động sổi nổi, xuất hiện khắp nơi trong thành Thái Nguyên. Trong đó Văn Hỉ Bùi thị và Thái Nguyên Vương thị là hai đại gia đình có tiếng học giỏi, con cháu rất nổi bật, có cảm giác như hạc giữa bầy gà.
Trương Xuất Trần từ sau khi sinh hạ con trai Dương Trí, liền luôn ở trong nhà an dưỡng thân thể, bình thường rất ít khi đi ra ngoài. Nàng được phong làm Trắc Phi, chức quan của nàng là Lương đệ, cho nên bên ngoài đều gọi nàng là Trương Lương đệ, nhưng ở bên trong Dương phủ, người làm hay nha hoàn thì gọi nàng là Nhị phu nhân.
Xuất Trần ở sân Phù Dung viện, diện tích năm mẫu, có ba mẫu là hồ nước, đủ loại hoa phù dung, hoa sen, có một chiếc cầu bằng ngọc quanh co khúc khuỷu xuyên qua hồ sen. Trung tâm hồ là một đảo nhỏ rộng gần hai mẫu. Đảo nhỏ có những hàng liễu xanh rủ lá, có rất nhiều loại kỳ hoa dị thảo, ở trong vườn hoa có xây một tòa tiểu lâu xinh xắn. Con gái Dương Băng sống một mình một tòa tiểu lầu, còn nàng và con trai ở mặt khác của tòa lầu. Còn có một tiểu lầu là cho hơn mười người nha hoàn và vú già ở.
Lúc này là hạ tuần tháng mười, đã có một chút lạnh đầu mùa đông. Hồ sen hầu hết đã héo rũ, một đôi chim uyên ương đang bơi lội ở trong hồ nước, Xuất Trần dẫn theo con gái Dương Băng mới từ trong thư phòng Nguyên Khánh trở về, Dương Nguyên Khánh đi đường mệt nhọc, đã đi ngủ.
- Băng nhi, con muốn trò chuyện cùng mẫu thân, hay là đi đọc sách? Xuất Trần nắm tay của con gái nhẹ giọng hỏi.
Dương Băng năm nay đã mười tuổi rồi, được phong làm quận chúa Tây Hà, dáng vẻ duyên dáng yêu kiều, rất giống mẫu thân của cô bé. Xuất Trần thân có võ nghệ, nhưng nàng lại không dạy con gái của mình tập võ, nàng muốn cho con gái đọc sách. Dương Băng bây giờ cùng đệ đệ Dương Ninh cùng nhau học tập ở chỗ Lý Cương.
Dương Băng muốn trở về gian phòng của mình, liền lôi tay của mẫu thân làm nũng nói: - Mẫu thân, con muốn làm xong sớm bài tập mà tiên sinh giao cho, buổi tối còn có thời gian nói chuyện cùng phụ thân. - Tiểu nha đầu, phụ thân đã trở lại liền quên mẹ ngay phải không?
Xuất Trần cười đưa tay nhẹ nhàng nhéo má con gái một chút, - Đi thôi! Nên làm xong sớm một chút, buổi tối còn viết chữ với phụ thân nữa chứ.Dương Băng hì hì cười, chạy về phía tòa tiểu lầu của mình. Xuất Trần nhìn bóng dáng của con gái đã chạy đi xa, vừa mới gian nan mang thai rồi sinh nữ nhi này, thế mà nhoáng một cái con bé đã mười tuổi, không khỏi nhẹ nhàng thở dài một tiếng, cảm thán năm tháng trôi qua cực nhanh, mình cũng hai mươi tám tuổi rồi.
- Nhị phu nhân! Phía sau Xuất Trần truyền đến âm thanh của một tiểu nha hoàn. Xuất Trần xoay người hỏi: - Có chuyện gì không?
- Vưu phu nhân đã tới, muốn gặp Nhị phu nhân. Xuất Trần cũng không có nhiều họ hàng thân thích ở Thái Nguyên, phụ thân nàng ở quận Dư Hàng cũng tính là danh gia vọng tộc, nhưng từ khi nàng sinh hạ đến nay, gần như không có khi nào lui tới. Mẫu thân là Ngô Hưng Thẩm thị, tiếp xúc tương đối nhiều. Bên cạnh trượng phu Dương Nguyên Khánh cũng có hai người là con cháu Thẩm thị giữ chức vụ quan trọng. Một người là nội vệ quân Á Tướng Thẩm Hưng, còn một người khác là Ký sự Tham quân Thẩm Xuân. Thẩm Xuân tuy rằng xuất thân từ Đôn Hoàng Thẩm thị, nhưng phụ thân cũng là anh ruột của Thẩm Thu Nương, cho nên Thẩm Xuân thật ra là biểu huynh của Trương Xuất Trần, cũng vì nguyên nhân này, Thẩm Xuân được Dương Nguyên Khánh dùng làm Ký sự Tham quân là chức vụ cơ yếu.
Vưu phu nhân này là mẫu thân của Thẩm Hưng. Bình thường thường cũng hay lui tới, cũng không phải người ngoài, Trương Xuất Trần liền gật gật đầu,
- Mời bà ấy đến sân nhà ta đi!
Rất nhanh, dưới sự hướng dẫn của nha hoàn Vưu phu nhân đã đi vào Phù Dung viện. Vưu phu nhân năm nay ngoài năm mươi tuổi, búi tóc cao, mặc váy dài có tay áo hẹp, đầu đầy châu ngọc, cách ăn mặc cao quý sa hoa. Bà là mẫu thân của Thẩm Hưng, có tước Tam phẩm theo lệnh vua.
Khách gần đến trước cửa, Xuất Trần liền tươi cười ra đón, - Mợ hôm nay như thế nào lại rảnh rỗi đến đây?
Vưu phu nhân vội vàng khom người thi lễ, - Tham kiến Trắc Vương phi! - Mợ, mợ lại làm vậy nữa, cứ phải khách khí như vậy sao?
Xuất Trần có chút oán giận bà nói. Vưu phu nhân khẽ cười nói: - Hôm nay là có chính sự cần tìm Trắc Vương phi, cho nên cấp bậc lễ nghĩa phải chu toàn. Chương trình ủng hộ thương hiệu Việt của Tàng Thư Viện: