Tình hình thiếu hụt muối diêm đã được cải thiện, vào ngày Peat của tháng Tuyết, lịch Cộng hòa (lịch Cộng hòa và lịch thông thường không hoàn toàn tương ứng. Số ngày trong mỗi tháng của nó ít hơn một chút – điểm này hơi giống âm lịch Trung Quốc – đến nỗi mười hai tháng chỉ có ba trăm sáu mươi ngày, năm ngày thừa được dùng làm lễ kỷ niệm quốc gia. Hơn nữa, thời gian bắt đầu mỗi tháng của nó cũng khác với lịch thông thường.), tức ngày 21 tháng 12, một lượng lớn đất nitrat đã được tìm thấy ở vùng Tourane, Pháp.
Nói là tìm thấy, thực ra không chính xác. Chuyện Tourane có đất nitrat, thực ra từ khi Pháp vẫn còn là một vương quốc, đã có người biết và được ghi chép lại. Chỉ là lúc đó người Pháp không coi nó là một nguồn tài nguyên quan trọng gì.
So với muối diêm từ Ấn Độ hoặc Thổ Nhĩ Kỳ, chất lượng đất nitrat của Tourane rất bình thường. Muối diêm của Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ chỉ cần tinh chế một chút là có thể sử dụng được, thậm chí, nếu chỉ để sản xuất thuốc súng đen dùng cho đạn súng và đạn pháo, thì không cần tinh chế cũng có thể dùng. Nhưng đất nitrat của Tourane, để sử dụng, cần rất nhiều công đoạn tinh chế. Và điều này làm tăng đáng kể chi phí sản xuất, vì vậy trong thời kỳ vương quốc, khi có nguồn cung muối diêm từ đồng minh lâu năm, người Pháp ngốc mới đi khai thác đất nitrat của Tourane. Và thời gian trôi qua, họ thậm chí còn quên mất Tourane có thứ này.
Mãi đến gần đây, mới có người trong quá trình trưng tập rượu vang của Touraine, phát hiện lại đất nitrat của Touraine.
Ngày nay, đừng nói đến mỏ nitrat sẵn có, ngay cả nhà vệ sinh chuồng heo cũng không thể bỏ qua, "Ủy ban Cứu quốc" đương nhiên sẽ không chê mỏ nitrat chất lượng không tốt, chi phí khai thác tinh luyện cao, v.v. Hơn nữa, khu vực Touraine giao thông thuận tiện, vận chuyển cũng không khó khăn, thế là Ủy ban Cứu quốc đã một hơi vạch ra 28 khu vực ở Paris, dùng để xây dựng nhà máy tinh luyện nitrat.
Tuy nhiên, dù vậy, việc chỉ dựa vào đất nitrat ở Touraine để trang bị một lượng lớn "quả dưa nhỏ" cho toàn bộ quân đội một triệu người của Pháp vẫn là chưa đủ. Hơn nữa, vì vội vàng sản xuất, các mỏ ở Touraine và các nhà máy tinh chế ở Paris liên tục xảy ra các tai nạn khác nhau. Kết quả là, việc tăng sản lượng lại bị chậm lại.
"Có mỏ nitrat là một tin tốt! Nhưng tin xấu là kẻ thù của chúng ta đang dần dần tổ chức lại, tốc độ sản xuất của chúng ta hiện nay vẫn chưa đủ nhanh. Hơn nữa, nếu không có đủ xút ăn da, thuốc nổ 'Cộng hòa số 1' vẫn không thể sản xuất hàng loạt." Carnot nói với Joseph, người đang báo cáo công việc cho ông ta, "Joseph, cậu có biết đóng tàu không?"
"Gì?" Joseph giật mình, "Lazare, tôi sinh ra ở ven biển, nhưng chuyện đóng tàu này, tôi thực sự chưa từng làm."
"Tôi biết rồi, tôi cũng chỉ là vãi cả khi gặp bệnh mà thôi. Ừm, tôi có ý tưởng này, vì một thời gian trước, cậu đã công bố một bài viết về cách tính toán lực cản chất lỏng bằng phương pháp toán học, phải không?"
"Đúng vậy, nhưng đó là chuyện của một năm trước rồi." Joseph nói.
"Nghiên cứu này có tiến triển mới nào không?"
"Không, nghiên cứu này đã bị gác lại từ lâu rồi, ban đầu là đánh trận, sau đó là làm thuốc nổ, làm sao mà lo được những thứ thuần túy học thuật như vậy?"
"Chết tiệt!" Carnot nói, "Bây giờ xút ăn da của chúng ta vẫn phải dựa vào buôn lậu mới có được. Kẻ buôn lậu nước ngoài đòi giá quá cao, chúng ta tự buôn lậu cũng không rẻ, vì rất dễ bị bắt cả người lẫn tàu. Vì vậy chúng ta cần một loại tàu nhanh, tốt nhất là phải nhanh hơn bất kỳ tàu nào của Anh và Tây Ban Nha! Ừm... ừm? Bây giờ cậu có việc gì làm không? Chết tiệt! Chuyện thuốc nổ không phải Lavoisier đang quản sao? Ừm, cậu tìm vài người, làm người đứng đầu, xem có thể tạo ra một loại tàu nhanh hơn không. Miễn là tốc độ nhanh, các tính năng khác có thể hy sinh!"
"Vâng, Lazare, tôi hiểu ý anh rồi." Joseph gật đầu, "Ngày mai tôi sẽ đưa cho anh một danh sách, bao gồm nhân sự và vật tư cần thiết."
"Nhân sự thì dễ nói, vật tư..." Carnot nói, "Cố gắng tiết kiệm một chút."
Trong ký ức của Joseph, có một loại tàu khá phù hợp với yêu cầu của Carnot, đó là con tàu vận tải buồm cuối cùng – tàu cắt cánh buồm. Kiếp trước, Joseph từng cùng con trai làm một mô hình tàu cắt cánh buồm, nên anh ta cũng có chút hiểu biết về loại tàu từng cạnh tranh với những tàu hàng chạy bằng hơi nước sơ khai trên Đại Tây Dương này.
Joseph đứng dậy, chuẩn bị cáo biệt. Nhưng anh ta đột nhiên nhớ ra một chuyện: "À, Carnot, gỗ đóng tàu có đủ không? Hãy để ý, đừng để người ta dùng nó vào việc khác."
Carnot cũng không còn cách nào khác, bởi vì Robespierre và những người khác đã ép buộc các thủy thủ Pháp đi buôn lậu. Và Carnot cảm thấy, việc mất một lượng lớn thủy thủ thực sự quá đau lòng. Bởi vì thủy thủ không phải là những binh lính bộ binh, không phải tùy tiện bỏ ra vài livre là có thể kéo một người từ làng ra được.
Nhưng Robespierre nói, trừ khi Carnot có cách mới, nếu không, nếu Carnot muốn tiền, thì thực sự không có tiền.
Joseph trở về viện nghiên cứu, dành hai ngày để đưa ra một kế hoạch, sau đó lại đến văn phòng của Carnot.
Sau khi đóng chặt cửa sổ, Joseph đưa kế hoạch của mình cho Carnot.
"Lazare, anh xem, đây là kế hoạch cơ bản." Joseph nói.
"À, để tôi xem..." Carnot nghiêm túc đọc.
Joseph vòng một vòng bên cạnh: "Lazare, cà phê của anh đâu?"
"Hết rồi, nguồn cung cấp vật tư căng thẳng." Carnot nói mà không ngẩng đầu lên.
"Haizz. Tôi còn định xin một ít mang về."
"Khẩu phần của cậu đã không ít rồi... Bây giờ ngoài nhân viên nghiên cứu, đã không còn khẩu phần cà phê nữa."
"Chết tiệt, của tôi đều bị Lavoisier lấy mất rồi. Tôi còn tưởng có thể bù đắp một chút tổn thất ở chỗ anh..."
"Được rồi, tự uống nước đi, tôi bận lắm!"
Một lúc lâu sau, Carnot đặt tập tài liệu xuống.
"Thế nào?"
"Ý tưởng hay đấy... nhưng Joseph, chúng ta là bạn bè mà... cậu không thấy, trong ý tưởng của cậu, số tiền cần quá nhiều sao?"
"Gì? Tôi đòi nhiều tiền ư. Lazare, chúng ta nói chuyện phải có lương tâm chứ." Joseph lập tức trợn mắt, nước bọt bắn tung tóe phản bác, "Anh xem, phương án nào của chúng ta là không cần thiết? Cái nào không được tính toán theo tỷ lệ hiệu quả chi phí tốt nhất? Ừm... các tính toán liên quan ở trong phụ lục, anh đã xem chưa?"
"Tôi xem rồi, đương nhiên là xem rồi."
"Vậy tính toán của tôi có vấn đề không? Chẳng lẽ tôi còn có thể tính toán sai bài toán đơn giản như vậy?"
"Đương nhiên là không sai, nhưng..."
"Đã không sai, vậy có vấn đề gì?"
"Vấn đề duy nhất là... chúng ta không thể bỏ ra nhiều tiền như vậy." Carnot nói.
"Vậy có thể nới lỏng yêu cầu về tiến độ không?"
"Cái này... làm sao có thể? Joseph, đừng mặc cả được không?"
"Chậc chậc... Lazare, anh đúng là vừa muốn ngựa chạy, lại vừa không muốn ngựa ăn cỏ! Chúng ta là những người nghiên cứu khoa học, phải nói chuyện khoa học! Anh không thể hy vọng tôi nói một câu là có công nghệ mới là có công nghệ mới được. Tôi đâu phải Chúa Trời! Công nghệ phải tốn thời gian và tiền bạc mới ra được. Anh hiểu không, Lazare?!"
"Được rồi được rồi..." Carnot làm động tác rút lui, nhưng lại nói thêm một câu, "Tuy nhiên Joseph, chúng ta nói chuyện khoa học, cũng nên biết, một nhà khoa học xuất sắc có thể đóng vai trò lớn đến mức nào đối với nghiên cứu khoa học. Họ có thể rút ngắn đáng kể thời gian cần thiết cho sự tiến bộ khoa học, và còn tiết kiệm một lượng lớn kinh phí. Joseph, tôi cho rằng, cậu chính là một nhà khoa học xuất sắc như vậy, thậm chí sau này có thể là vĩ đại. Nhưng cậu xem, kế hoạch này của cậu, cậu hoàn toàn coi mình như một nhà nghiên cứu bình thường rồi. Điều này không được, tôi nghĩ với năng lực của cậu, tiến độ và chi phí ít nhất cũng phải giảm một nửa!"
"Anh có hiểu khoa học không!" Joseph lập tức nóng nảy, "Chuyện khoa học, đôi khi rất khó nói, trong đó có rất nhiều yếu tố may mắn. Giống như Archimedes, nếu người hầu rót nước tắm cho ông ta không rót quá nhiều nước, anh nghĩ ông ta sẽ mất bao lâu nữa mới phát hiện ra định luật Archimedes? Sao anh có thể nói ra câu giảm một nửa như vậy? Nếu Robespierre và những người khác tin lời ma quỷ của anh, rồi vận may của tôi lại không đủ tốt, tiền tiêu hết, công nghệ vẫn chưa làm ra được, anh nói xem, sẽ có bao nhiêu người chỉ trích tôi làm việc tắc trách, thậm chí là cố ý phá hoại?"
"À... à... tôi hiểu rồi..." Carnot bật cười lớn, "Joseph, cậu đúng là... cậu quá thận trọng rồi, hahaha... Ừm, cậu yên tâm, nếu đến lúc đó không may mắn, tôi sẽ giúp cậu gánh vác."
"Xì! Chuyện gì anh cũng gánh vác, anh tưởng anh là ai? Là Atlas? (Vị thần Titan chống trời trong thần thoại Hy Lạp) Chuyện này cũng cần anh gánh vác sao?" Joseph khinh thường nói, "Anh cứ vứt kế hoạch này cho họ đi, trước tiên cứ tạo áp lực cho họ đã!"
"Vậy thì họ chắc chắn sẽ lùi bước. Bởi vì họ thực sự không có nhiều tiền đến thế."
"Lúc đó, anh cứ nói, kế hoạch này có thể chia thành các giai đoạn mà, trước tiên hãy xác minh phương án quan trọng nhất, có khả năng thành công nhất, nếu thành công, thì có thể giảm một nửa chi phí, còn nếu không thành công... kế hoạch họ cũng đã xem, đã thảo luận, đã phê duyệt rồi, chúng ta không có trách nhiệm gì cả, hiểu không!"
Carnot sững sờ, một lúc sau, ông ta gật đầu nói: "Cái này cũng tốt, cứ thế mà làm! Ừm, anh thấy nên đặt nhà máy đóng tàu mới ở đâu thì tốt hơn?"
"Đặt ở Địa Trung Hải sẽ tốt hơn. Dù sao Tây Ban Nha cũng là một trong những mục tiêu buôn lậu của chúng ta. Hơn nữa, những con tàu chúng ta hình dung sẽ ưu tiên tốc độ, các tính năng khác chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng. Bao gồm cả một phần khả năng đi biển. Trước hết, sử dụng những thứ này ở Địa Trung Hải, tương đối mà nói, sẽ an toàn hơn một chút."
...
Một ngày sau, tại cuộc họp của Ủy ban Cứu quốc, Carnot đã mắng té tát tất cả những kẻ keo kiệt, bao gồm cả Robespierre, cuối cùng đã khiến Ủy ban Cứu quốc thông qua kế hoạch nghiên cứu mới. Ngay sau đó, Joseph nhận được chỉ thị, đến Toulon, để xây dựng "Phân viện Kỹ thuật Hải quân của Viện Nghiên cứu Kỹ thuật Quân đội" tại đó.
------oOo------