Nguồn: read.st
Chương Mười Bốn: Kế Hoạch Của Joseph Người Anh Của Quỷ
“Vậy thì, anh trai yêu quý của em, vì anh đã đưa ra phán đoán như vậy, chắc chắn anh phải có kế hoạch sâu hơn đúng không? Cuộc cách mạng ở Pháp là một sự kiện lớn, em không tin anh chỉ định đứng ngoài quan sát, anh chắc chắn có kế hoạch xa hơn đúng không?” Napoléon hỏi.
“Đây là chuyện của người Pháp,” Joseph nói. “Anh không muốn can thiệp quá sâu, chỉ định nhân cơ hội trục lợi thôi. Em có biết cách mạng nghĩa là gì không?”
“Chiến tranh quy mô lớn, giống như ở Anh,” Napoléon nói.
“Không, không chỉ có vậy. Vấn đề của Pháp lớn hơn Anh rất nhiều, người dân của họ cũng tức giận hơn người dân Anh rất nhiều,” Joseph nói. “Hơn nữa, Pháp là một quốc gia lục địa. Theo một nghĩa nào đó, nó là trung tâm của toàn bộ lục địa châu Âu. Bất kỳ sự thay đổi nào của nó đều sẽ gây ra phản ứng dây chuyền ở châu Âu, nếu vương miện của vua Pháp rơi xuống, nó sẽ kéo theo rất nhiều vương miện khác trên lục địa châu Âu cùng rơi xuống. Chiến tranh sẽ kéo dài rất lâu, và ngọn lửa chiến tranh có thể sẽ lan khắp châu Âu.
Vô số người, bất kể họ từng cao quý hay thấp hèn đến đâu, đều sẽ bị nghiền nát. Giống như những em côn trùng nhỏ chắn trước bánh xe ngựa, dù là bọ cánh cứng nhỏ, hay bọ ngựa có thể ăn bọ cánh cứng nhỏ, đều bình đẳng bị nghiền thành bột – cái chết là sự bình đẳng vĩ đại, em có thấy thế không, Napoléon? Còn anh thì, anh muốn tránh xa cái bánh xe đó một chút, đợi bánh xe nghiền qua rồi, anh sẽ đến ăn xác những em côn trùng bị nghiền nát đó, giống như kền kền hay linh cẩu vậy.”
“À, anh trai của em, đúng là anh đấy!” Napoléon lộ vẻ khinh bỉ nói, “Anh có hàng mi vén mở bụi trần thời đại, có em ngươi xuyên thấu màn sương mù xã hội, nhưng anh lại không có một trái tim dũng cảm để điều khiển dòng chảy thời đại. Em thì khác, em muốn nhảy lên cỗ xe chiến tranh đó, điều khiển nó, để nó tiến lên theo ý muốn của em.”
“Đồ em trai ngốc của Helios, thằng em ngốc của anh!” Joseph nói, “Em vọng tưởng điều khiển cỗ xe mặt trời rực lửa của cha em bay lên trời, nhưng em có từng nghĩ mình có sức mạnh như vậy không? Kẻ đáng thương sớm nở tối tàn, em của vô thường và ưu phiền ơi, em đã quên câu ‘Know yourself’ (Delphi là địa danh ở Hy Lạp, nơi có đền thờ Apollo nổi tiếng. Câu trích dẫn có nghĩa là ‘hãy tự biết mình’) ở Delphi rồi sao? À, anh thật là xui xẻo biết bao, có một thằng em ngu ngốc như em, anh phải luôn sẵn sàng, để khi em làm đổ cỗ xe mặt trời, rồi từ trên cao rơi xuống, anh có thể đỡ được em.”
Napoléon nghe những lời này, ngược lại lại cười vui vẻ. Bởi vì Joseph trong lời nói vừa rồi, đã so sánh cậu ta với Phaeton, em trai của thần Mặt trời Helios trong thần thoại Hy Lạp. Vị anh hùng này đã lái xe mặt trời của cha mình mà không có giấy phép, dẫn đến một vụ tai nạn nghiêm trọng, và cũng vì thế mà mất mạng. Nhưng dù sao đi nữa, cậu ta cũng là một anh hùng phi phàm, dũng cảm tiến lên.
“Anh trai ngông cuồng của em ơi, anh cũng cần ‘Know yourself’ đấy. Khi cỗ xe mặt trời sụp đổ, anh lại nghĩ mình có thể đỡ được nó, anh nghĩ mình là ai? Là Zeus sao?” Napoléon cười nói, “Nhưng hỡi em linh cẩu yêu quý của em, hãy nói cụ thể hơn về kế hoạch của anh đi.”
“Bất kể sau này chúng ta làm gì, vẫn cần một số chuẩn bị về vật chất. Vì vậy, anh dự định sẽ kiếm một ít tiền khi cách mạng đến.” Joseph nói.
“Ừm, nếu anh có thể phán đoán tương đối chính xác thời điểm cách mạng và chiến tranh, thì quả thật có thể kiếm được rất nhiều tiền. Sau khi chiến tranh bùng nổ, nhiều thứ sẽ trở nên rất khan hiếm,” Napoléon nói. “Nhưng cũng giống như Archimedes muốn nâng Trái Đất, cần một đòn bẩy dài và một điểm tựa. Trước khi cơ hội đó đến, anh có càng nhiều tiền, anh sẽ thu hoạch càng nhiều. Anh định làm thế nào để có được đòn bẩy và điểm tựa của mình?”
“Đây quả thật là một vấn đề lớn.” Joseph cau mày. Trước cách mạng Pháp, một người nghèo muốn tích lũy tiền bạc thực sự rất khó khăn, dù anh ta có là người xuyên không đi chăng nữa, cũng vậy. Nói đi cũng phải nói lại, nếu một người nghèo, chỉ cần có chút tài năng là có thể kiếm được tiền bằng tài năng của mình, thì ma quỷ mới đi cách mạng. Sở dĩ có cách mạng, chẳng phải vì thể chế hiện tại của Pháp đã chặn đường sống tốt đẹp của mọi người sao?
“Cũng phải, nếu kiếm tiền dễ dàng, thì sẽ không có ai muốn cách mạng cả.” Napoléon cũng gật đầu nói, “Cho nên anh sẽ không có đòn bẩy dài và điểm tựa vững chắc đâu. Anh chỉ có thể tiếp tục ngoan ngoãn ăn bánh mì đen không bơ, mỗi tháng chỉ ăn một cây sườn cừu thôi.”
“Chỉ dựa vào những thứ này vẫn chưa đủ,” Joseph lắc đầu nói.
“Gần đây Viện Hàn lâm Khoa học đang treo thưởng các bài luận,” Napoléon đột nhiên nói. “Tiền thưởng rất tốt. Em định viết một bài thử xem sao. Joseph anh cũng có thể thử đấy.”
Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Paris được thành lập dưới sự bảo trợ của Hồng y Richelieu, thủ tướng của Louis XIII. Hiện nay nằm trong cung điện Louvre, đây là cơ quan học thuật cao nhất của Pháp. Các bài luận mà nó tập hợp, có giải thưởng rất hậu hĩnh, lên tới sáu trăm franc. Ngoài ra, nếu giành được giải thưởng này, còn có thể đạt được vinh quang to lớn. Đối với một người như Napoléon, vinh quang đó có lẽ mới là điều khiến cậu ta động lòng hơn cả. Trong mắt cậu ta, thứ này có lẽ giống như vòng nguyệt quế trong các cuộc thi Olympic cổ đại, là biểu tượng của anh hùng. Tuy nhiên, Joseph cũng cảm thấy, đây là một ý tưởng không tồi. Là một người xuyên không, anh biết rất nhiều kiến thức khoa học vượt xa thời đại này, tìm chút gì đó ra để lừa tiền, tiện thể tăng thêm danh tiếng cho bản thân, cũng rất có lợi cho tương lai.
“Chỉ là, xét đến nền tảng khoa học của thời đại này, làm ra cái gì đó vừa có tính đột phá, lại không cần quá nhiều công việc chuẩn bị trước nhỉ?” Joseph không kìm được nghĩ. “Hay là, mình ném ra thí nghiệm giao thoa khe đôi đáng sợ nhất trong lịch sử vật lý, dọa chết bọn họ?”
Về bản chất của ánh sáng, đã luôn tồn tại hai quan điểm đối lập, đó là thuyết sóng do nhà khoa học Anh Hooke đại diện và thuyết hạt do nhà khoa học Anh Newton đại diện. Do ảnh hưởng của những thành tựu vĩ đại của Ngài Newton, mọi người càng tin vào quan điểm của ông, vì vậy trong một thời gian khá dài – cho đến khi “giao thoa hai khe”, em quái vật không chỉ một lần làm rung chuyển toàn bộ vật lý học, được công bố – thuyết hạt chiếm ưu thế áp đảo.
Và người đầu tiên công bố em quái vật này, thực hiện thí nghiệm giao thoa khe đôi là nhà khoa học người Anh Thomas Young. Năm 1801, ông dùng thí nghiệm này làm vũ khí, thách thức thuyết hạt đã luôn chiếm ưu thế. Tuy nhiên ông là người Anh, và ở Anh, mặc dù Ngài Newton đã qua đời hơn bảy mươi năm, nhưng trong bảy mươi năm đó, uy tín của ông lại ngày càng tăng. Bất kỳ hành động nào thách thức lý thuyết của Newton đều bị coi là “vô lý” và “phi logic”, thêm vào đó Thomas Young cũng không thể đưa ra một lời giải thích hoàn chỉnh về mặt toán học, và cũng vì ông đã sai lầm khi coi ánh sáng là sóng dọc, dẫn đến một loạt các vấn đề không thể giải thích được, nên lúc đó em quái vật này cứ thế bị giới vật lý Anh bỏ qua.
Mãi đến hơn mười năm sau, nhà khoa học người Pháp Fresnel, dựa trên nguyên lý Huygens và nguyên lý giao thoa, coi ánh sáng là sóng ngang, đã thiết lập nguyên lý Huygens-Fresnel dưới dạng định lượng mới, hoàn thiện lý thuyết nhiễu xạ ánh sáng, từ đó giải thích hoàn hảo thí nghiệm giao thoa khe đôi. Sau đó, thuyết sóng mới trở mình, chiếm ưu thế trong cuộc chiến với thuyết hạt. (Tất nhiên, điều này cũng liên quan đến việc Fresnel là người Pháp. Về cơ bản, bất cứ điều gì người Anh phản đối, người Pháp luôn vui vẻ ủng hộ. Mặc dù trong Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, những người ủng hộ thuyết hạt lúc đó vẫn là đa số, nhưng cũng không đến mức khiến Fresnel không thể lên tiếng.)
“Để thực hiện thí nghiệm này, về mặt điều kiện mà nói, không khó,” Joseph nghĩ. “Trên thực tế, ở các thế hệ sau, thí nghiệm này có thể được thực hiện trong phòng thí nghiệm trung học. Còn về chứng minh của Fresnel, công việc chuẩn bị trước tương đối hạn chế. Đương nhiên, vẫn có một số, nhưng chủ yếu là những chuẩn bị về toán học, cũng không phải là không thể hoàn thành. Thậm chí tôi còn có thể đưa luôn cả thí nghiệm Vết sáng Poisson ra, khiến họ đều ngớ người.”
Nghĩ đến đây, Joseph liền cười nói: “Này thằng em ngốc của anh, hiếm khi em lại có một ý tưởng hay như vậy. Xem ra, dù là một kẻ ngốc, sau một nghìn lần suy nghĩ, cũng có thể nảy ra một ý tưởng sáng chói đấy nhỉ.”
“Anh trai kiêu ngạo của em ơi, anh có biết không, em đã chuẩn bị cho việc này một thời gian rồi, em nghĩ cơ hội chiến thắng của em lớn hơn anh nhiều đấy,” Napoléon trả lời.
“Vậy được, chúng ta sẽ mỗi người chuẩn bị một bài luận, xem bài luận của ai có trình độ cao hơn,” Joseph nói.
“Được thôi,” Napoléon nói, nhưng cậu ta nhanh chóng nhận ra và nói: “Không đúng, Joseph, lời nói của anh có bẫy. Anh nói là xem bài luận của ai có trình độ cao hơn, chứ không phải xem ai thắng cuộc. Anh trai của em, trình độ bài luận hoàn toàn có thể gây tranh cãi. Như vậy, dù người thắng cuộc là em, nhưng anh hoàn toàn có thể lấy cớ nói rằng đó là do những ông già trong Viện Hàn lâm Khoa học mắt mù, còn trình độ bài luận của anh vượt xa em, rồi anh có thể chối bỏ, không chịu thua. Thành thật mà nói, Joseph, anh có phải đang định làm vậy không?”
Joseph nghe xong, lùi lại một bước, nhìn Napoléon, lắc đầu, dùng giọng điệu rất buồn bã nói: “À, Napoléon, sao em có thể nghi ngờ anh như vậy? Em làm anh rất đau lòng. Hơn nữa…” Giọng điệu bi ai như Medea bị Jason bỏ rơi. Nhưng anh đột nhiên lại đổi giọng: “Em biết không, Viện Hàn lâm Khoa học, hoặc bất kỳ nơi nào khác, đều đầy rẫy những kẻ ngốc nghếch. Tỷ lệ họ mắt mù không hề thấp đâu. Đương nhiên, thành thật mà nói, trong Viện Hàn lâm Paris, những người không phải kẻ ngốc cũng không ít. Em trai của anh, vì vậy, khả năng họ đánh giá cao bài viết ngốc nghếch của em, mà lại hoàn toàn không hiểu bài viết của anh là rất lớn. Cho nên phán đoán của họ, không thể dùng làm tiêu chuẩn đánh giá được.
Tuy nhiên… em trai của anh, hay là cứ thế này đi, bài luận của anh có trình độ cao hơn bài luận của em hay không, cứ để em tự phán xét đi. Em tuy là một kẻ ngu ngốc, nhưng cũng là một kẻ kiêu ngạo, em sẽ không thèm nói những lời trái với lòng mình trong những chuyện như vậy đâu.”
------oOo------