Nguồn: read.st
Chương Mười Chín: Anh Em
Ngày hôm sau, mặt trời còn chưa mọc, Joseph đã quen thói dậy sớm. Thời đại này không có internet, không có trò chơi, thậm chí không có đèn điện, mà những gia đình bình thường cũng không đủ tiền dùng nến, thậm chí là đèn dầu. Đến tối là một màn đêm đen kịt. Joseph, người kiếp trước quen đi ngủ sau mười một giờ đêm, giờ đây cũng đã có thói quen tốt là ngủ sớm dậy sớm. Thực tế, người dân thời đại này về cơ bản đều như vậy.
Joseph mặc quần áo xong, bước ra khỏi phòng, đi đến sân nhà thờ. Lúc này mặt trời còn chưa mọc, thậm chí phía đông còn chưa hừng đông, nửa vầng trăng khuyết và vài vì sao tàn vẫn treo trên bầu trời đêm đen như nhung. Lúc này đã là giữa tháng mười hai, nếu tính theo lịch Cộng hòa sau này, đã là tháng tuyết rồi. Paris lúc này tuy chưa có tuyết, và vẫn chưa lạnh lắm, nhưng vào buổi sáng sớm, trên mái nhà, trong sân, đã có một lớp sương trắng mỏng.
Một bóng người vạm vỡ đang vung rìu bổ củi trong sân. Joseph biết, đó là Cha Jacques. Ông ấy tập thể dục bằng cách này mỗi sáng.
“Cha, chào buổi sáng!” Joseph đi tới nói.
“À, Joseph, chào buổi sáng.” Cha đặt rìu sang một bên, đứng thẳng người mỉm cười nói với Joseph, “Đi chạy bộ sao?”
“Đúng vậy, chạy quanh nhà thờ,” Joseph trả lời. “Chạy hai mươi vòng, là vừa đúng lúc ăn cơm rồi.”
“À, em trai em đâu?” Cha Jacques lại hỏi.
“Cũng dậy rồi, đang rửa mặt, lát nữa nó sẽ chạy bộ cùng em. À, cha, trưa nay chúng em mời cha đi ăn một bữa ngon, lần này tuyệt đối sẽ không có chuyện gì xảy ra nữa đâu. Em đảm bảo!” Joseph có chút ngượng ngùng nói.
“Được thôi! Không vấn đề gì!” Cha Jacques nói.
Lúc này, Napoléon cũng từ phía sau đi ra, tính cách cậu ta không tùy tiện như Joseph, chỉ gật đầu với Cha Jacques rồi theo Joseph ra cửa.
Hai người chạy dọc theo em đường bên cạnh nhà thờ. Napoléon kể từ khi vào trường quân sự, mặc dù chiều cao vẫn rất khiêm tốn, nhưng thể chất đã tiến bộ rất nhiều. Vì vậy cậu ta tăng tốc trước, cố gắng bỏ lại Joseph để giành chiến thắng.
Nhưng Joseph lại không định để cậu ta toại nguyện.
“Chỉ với hai cái chân ngắn cũn của em, mà cũng muốn chạy trước ta sao?” Joseph cũng tăng tốc. Sau khi xuyên không đến thời đại này, Joseph biết rằng trình độ y học của thời đại này thấp đến mức đáng sợ. Ngay cả một trận cảm lạnh nhỏ cũng có thể cướp đi sinh mạng một người bất cứ lúc nào. Vì vậy, tăng cường rèn luyện thể chất, nâng cao sức đề kháng đã trở thành phương pháp giữ mạng của Joseph. Mặc dù Trường Louis Le Grand không có yêu cầu cao về thể dục như các trường quân sự, nhưng Joseph chưa bao giờ lơ là việc rèn luyện thể chất của mình. Thêm vào đó, anh tay dài chân dài, xét về chạy bộ, về điều kiện bẩm sinh anh rõ ràng ưu việt hơn Napoléon. Làm sao có thể để Napoléon, người luôn bị anh áp chế, chạy trước mình được?
Thế là Joseph cũng tăng tốc, chỉ vài bước đã lại chạy trước Napoléon. Rồi Napoléon lại bắt đầu tăng tốc…
“Chết tiệt… nếu không phải chân anh dài hơn một chút… lần này em…” Napoléon cúi người, vừa thở hổn hển, vừa nói ngắt quãng, ánh nắng mặt trời vừa lên nhuộm đỏ nhạt làn sương trắng phun ra từ miệng và mũi cậu ta.
“Không chạy được thì là không chạy được… tìm lý do làm gì… nhưng… nhưng lần này thắng anh… khó hơn nhiều… so với trước đây,” Joseph cũng thở hổn hển trả lời.
Đúng vậy, Joseph cho rằng, mình nhất định phải có thể áp đảo Napoléon ở càng nhiều khía cạnh càng tốt, điều này không phải vì tranh giành hơn thua gì, mà là để trong tương lai, có đủ sức thuyết phục để phanh Napoléon lại.
“Được rồi, thở phào chưa?” Joseph nói, “Thở phào rồi thì anh nói cho em một chuyện.”
“Em khỏe rồi,” Napoléon đứng thẳng người, vừa đi về phía trước vừa nói.
“Anh vừa giành được giải thưởng lớn của bài luận,” Joseph cố tỏ vẻ bình tĩnh nói, “Tiền thưởng sáu trăm franc, cho nên trưa nay, chúng ta có thể đi ăn một bữa thịnh soạn để ăn mừng.”
“Bài luận của anh giành chiến thắng rồi sao?” Napoléon kinh ngạc, dừng bước.
“Đương nhiên, anh hai ra tay, còn có vấn đề gì không giải quyết được sao?” Joseph đắc ý nói.
“Anh viết cái gì vậy?” Napoléon hỏi, “Tại sao người được giải lại là anh chứ không phải em?”
“Bởi vì anh có thể đã lật đổ một định luật của Ngài Newton.”
“Cái gì? Sao có thể được?!” Napoléon trừng to mắt nhìn Joseph, cố gắng tìm thấy vẻ mặt đùa cợt trên mặt Joseph. Tuy nhiên, cậu ta nhận thấy trên mặt Joseph chỉ có vẻ đắc ý đáng ghét đó.
“Anh phát hiện ra một hiện tượng có thể dùng để chứng minh rằng bản chất của ánh sáng gần với quan điểm của Hooke hơn – nó là một loại sóng chứ không phải hạt,” Joseph trả lời.
“Hóa ra chỉ là cái này,” Napoléon tỏ vẻ khinh thường nói, “Em cứ tưởng anh lật đổ ba định luật cơ học chứ.”
“Ba định luật trong thời gian ngắn còn chưa động được,” Joseph lắc đầu nói.
“Trong thời gian ngắn không động được sao?” Napoléon lại giật mình, cậu ta lắc đầu nói: “Ý anh là anh đã phát hiện ra lỗ hổng của ba định luật, chỉ là tạm thời chưa có bằng chứng để lật đổ nó?”
“Không,” Joseph lắc đầu, “Ba định luật của Ngài Newton có lỗ hổng rõ ràng nào đâu? Anh chỉ là do tín ngưỡng, không muốn tin vào nó.”
“Do tín ngưỡng? Chẳng lẽ ba định luật không chừa chỗ cho Thượng đế sao?”
“Không, không phải,” Joseph lắc đầu, “Anh chỉ không thể chấp nhận thuyết định mệnh hoàn toàn. Luận điệu này sẽ khiến anh cảm thấy cuộc đời chẳng có ý nghĩa gì nữa.”
“Cái này liên quan gì đến thuyết định mệnh?” Napoléon rõ ràng chưa phản ứng kịp.
“À, thằng em ngốc của anh. Em quả nhiên không có thiên phú làm học giả lớn,” Joseph nói, “Dựa theo ba định luật của Newton, chúng ta có thể coi trạng thái hiện tại của vũ trụ là kết quả của quá khứ và nguyên nhân của tương lai. Nếu một người trí tuệ có thể biết lực của mọi chuyển động tự nhiên và vị trí của mọi vật thể tự nhiên cấu thành vào một thời điểm nhất định, nếu anh ta cũng có thể phân tích những dữ liệu này, thì chuyển động của vật thể lớn nhất đến hạt nhỏ nhất trong vũ trụ đều sẽ được gói gọn trong một công thức đơn giản. Đối với người trí tuệ này, không có gì là mơ hồ, và tương lai sẽ xuất hiện trước mắt anh ta như quá khứ. Mọi thứ đều đã được định trước, giống như Oedipus đối mặt với lời tiên tri đáng sợ đó, dù thế nào cũng không thể chống lại, bởi vì ngay cả sự chống cự của anh ta, cũng chỉ là một vòng đã được định trước. Nếu anh thực sự tin vào ba định luật, vậy cuộc đời anh còn ý nghĩa gì nữa?”
Lời nói này hoàn toàn nằm ngoài dự liệu của Napoléon. Cậu ta cau mày suy nghĩ rất lâu, rồi lắc đầu nói: “Tạm thời em vẫn chưa tìm ra vấn đề trong cách nói này của anh. Nhưng cách nói này chắc chắn có vấn đề. Nếu không, kết luận này thực sự khó… Khoan đã! Joseph, anh không phải là một tín đồ sùng đạo sao? Thượng đế không phải là người trí tuệ đó sao? Thượng đế toàn tri, toàn năng. Vậy mà anh ngay cả toàn tri cũng không thể chấp nhận, anh là kẻ giả tạo.”
Nói đến cuối, Napoléon cười ha hả, dường như đắc ý vì đã bắt được điểm yếu của anh trai.
“Đây là hai chuyện khác nhau,” Joseph nói. “Ngoài ra, từ lời nói của em, anh ngửi thấy một mùi hương của Calvin, thằng dị giáo này!” Joseph cũng cười đáp lại.
Calvin là một lãnh tụ quan trọng của đạo Tin lành, cũng là một người ủng hộ quan trọng của thuyết định mệnh trong triết học và thần học. Còn Pháp là vùng đất của đạo Công giáo, trong mắt người Công giáo thì Calvin là kẻ dị giáo. Giờ đây Napoléon nói sự toàn tri của Thượng đế chính là định trước, Joseph liền đáp trả, nói cậu ta là kẻ dị giáo phái Calvin.
Hai người trêu chọc nhau một lát, rồi cùng nhau quay về nhà thờ.
Sau khi ăn sáng, Joseph tùy ý kiểm tra việc học của Napoléon, và đưa bài luận đoạt giải của mình ra cho Napoléon nghiêm túc học hỏi, sau đó lại cho cậu ta xem hai thí nghiệm liên quan.
“Em hơi tin vào quan điểm của anh rồi,” Napoléon nói, “Kết luận này còn có vấn đề gì nữa không?”
“Đương nhiên là có,” Joseph trả lời, “Bất kỳ sóng nào cũng cần một môi trường truyền, nhưng môi trường truyền của ánh sáng rốt cuộc là gì lại tồn tại rất nhiều vấn đề. Ví dụ, tốc độ của ánh sáng rất nhanh, mặc dù giá trị chính xác còn cần được đo lường, nhưng việc nó rất nhanh là không thể nghi ngờ. Một loại sóng, muốn truyền với tốc độ nhanh như vậy, thì điều đó có nghĩa là môi trường truyền của nó phải có cường độ rất lớn. Nhưng chúng ta hoạt động trong môi trường cứng rắn như vậy, lại chưa bao giờ cảm nhận được lực cản từ ether ánh sáng. Tóm lại, có khá nhiều vấn đề trong đó, nhưng anh tin rằng, với sự nghiên cứu sâu hơn, vấn đề này cuối cùng vẫn có thể được giải quyết, mặc dù cách giải quyết có thể không giống như chúng ta tưởng tượng.”
“Đáng tiếc,” Napoléon nói, “Mặc dù em rất hứng thú với điều này, nhưng em phải thừa nhận rằng, ít nhất tạm thời em hoàn toàn không có ý tưởng gì về nó.”
“Thằng em ngốc của anh, em phải biết rằng, thiên phú của mỗi người là khác nhau. Một số người bẩm sinh có thể mạnh hơn ở một số khía cạnh, nhưng ở khía cạnh khác thì chưa chắc. Ví dụ, về toán học và các khoa học tự nhiên khác, anh nghĩ em phần lớn không thể sánh bằng anh, nhưng có lẽ ở các khía cạnh khác, em có thể mạnh hơn anh. Ví dụ, nếu có một cái lỗ nhỏ, em có thể chui qua, còn anh thì phần lớn không thể chui qua được.”
Nghe những lời nghiêm túc ban đầu của Joseph, Napoléon có chút xúc động. Thật lòng mà nói, mặc dù cậu ta tự phụ, mặc dù cũng cho rằng mình có thiên phú rất mạnh về toán học và khoa học tự nhiên, nhưng Napoléon không phải là người thích tự lừa dối mình, mặc dù miệng không thừa nhận, nhưng trong lòng, cậu ta biết rằng, thiên phú của mình trong lĩnh vực này thực sự không bằng anh trai, vì vậy nhiều lúc cũng khá thất vọng. Giờ đây, những lời nói ban đầu của Joseph thực sự có chút ấm lòng, nhưng ai ngờ sau đó anh ta lại thốt ra câu chui qua lỗ chó, khiến Napoléon thực sự muốn đánh anh ta một trận.
“Joseph, anh đúng là đồ chẳng ra gì,” Napoléon nói.
“Ha ha…” Joseph cười đắc ý, “Ngoài ra, xét đến sự khác biệt về chiều cao của chúng ta, trưa nay ăn thịt, em nhất định không ăn lại anh đâu.”
------oOo------