Phía Tòa thánh, vốn dĩ cũng sẵn lòng nhượng bộ để giành lại các giáo phận Pháp, nhưng lại lo ngại rằng những nhượng bộ này sẽ trở thành một tiền lệ xấu cho các giáo phận khác. Đến lúc đó, nếu ai cũng học theo kiểu "Pháp làm được, sao tôi không làm được", học theo tấm gương tốt của nước Pháp, thì phải làm sao đây?
Thánh Tòa thậm chí còn đề nghị rằng những điều kiện của Pháp thực ra không phải là không thể đàm phán, nhưng tốt nhất nên là một phần bí mật của hiệp định, không công khai ra bên ngoài, để tránh làm tổn hại quá mức đến thể diện của Tòa thánh.
Nhưng người Pháp lại tuyên bố, nước Pháp chúng tôi là một quốc gia dân chủ, nhân dân của chúng tôi có quyền được biết và giám sát mọi công việc của chính phủ. Vì vậy, yêu cầu như vậy là vi phạm nguyên tắc lập pháp của Pháp, là hoàn toàn không thể...
Ai cũng biết những lời này hoàn toàn là lời nói dối, bởi vì cả hiệp ước giữa Pháp và Tây Ban Nha, hay các hiệp ước giữa Pháp với Áo hay thậm chí Phổ, đều chứa đựng không ít các điều khoản bí mật không công khai, thậm chí có những điều khoản bí mật mà ngay cả sự tồn tại của chúng cũng là bí mật.
Đương nhiên, làm như vậy cũng có lý do, bởi vì đó là để bảo vệ "bí mật quốc gia", là để bảo vệ nhân dân. Dù sao, chỉ cần bạn học cách thiết lập hai hệ tọa độ trên một mặt phẳng, rất nhiều chuyện trên thế giới này đều có thể giải thích hợp lý được.
Thực ra ý của người Pháp cũng đơn giản, bởi vì nếu những điều kiện này có thể công khai, đương nhiên sẽ là một đòn giáng mạnh vào uy quyền của Tòa thánh, nhưng lại có tác dụng lớn trong việc nâng cao uy tín của nước Pháp, đặc biệt là của Đệ nhất Chấp chính Pháp. Nếu đã như vậy, chẳng qua chỉ là phải lựa chọn giữa việc hy sinh lợi ích của Pháp và hy sinh lợi ích của Tòa thánh mà thôi. Chọn thế nào, chẳng phải rõ ràng rồi sao?
Vì vậy, đại diện của Pháp đã không ngần ngại nói ra câu đó.
Vừa thốt ra câu này, các thành viên đàm phán phía Tòa thánh lập tức biến sắc. Bởi vì trong lời nói đó chứa đựng ý nghĩa đe dọa rất nặng nề.
Cái gọi là "Nước tôi ban đầu về mặt chính trị luôn dự định thực hiện chế độ quân chủ lập hiến, chứ không hề có ý định trở thành một nước cộng hòa. Nhưng một số người không muốn, kết quả là Pháp đã trở thành một nước cộng hòa", đang nói về việc Louis XVI không chịu thành thật chấp nhận chế độ quân chủ lập hiến, từ bỏ một phần quyền lực, kết quả là toàn bộ sự cai trị bị lật đổ, bản thân cũng lên đoạn đầu đài.
Còn cái gọi là "Giờ đây, nước Pháp cộng hòa đã sẵn lòng chấp nhận một Giáo hội quân chủ lập hiến rồi, cá nhân tôi cho rằng, đây đã là một biểu hiện rất thành ý rồi" đây chính là đang so sánh Tòa thánh với Louis XVI. Tòa thánh không muốn chấp nhận một giáo phận về cơ bản độc lập với Giáo hội, giống như Louis XVI không muốn làm một vị vua theo chế độ lập hiến, nhất quyết muốn khôi phục chế độ chuyên chế vậy. Louis XVI đã không chấp nhận thiện ý của người dân Pháp, "uống rượu mời không uống rượu phạt", thế là ông ta bị đưa lên đoạn đầu đài, triều đại của ông ta cũng tan biến theo.
Giờ đây, nếu Tòa thánh nhất quyết không chịu cúi đầu trước Pháp, đó là không chịu chấp nhận thiện ý của nhân dân Pháp, vậy thì nhân dân Pháp đã đối phó với Louis XVI như thế nào, bây giờ có thể đối phó với Tòa thánh như vậy. Đây không còn là vấn đề mời Giáo hoàng trở lại Avignon nữa, mà là vấn đề trực tiếp cải tạo cấu trúc Tòa thánh bằng bạo lực.
Thế là Tòa thánh đề nghị tạm ngừng họp, họ cần phải xin ý kiến Giáo hoàng.
Rồi, tối hôm đó, một vị giám mục lén lút đến thăm sứ giả Pháp, sau khi hối lộ sứ giả Pháp hai mươi vạn franc, ông ta cuối cùng cũng nhận được một lời gợi ý từ sứ giả Pháp. Vài ngày sau, Pháp cuối cùng đã đạt được thỏa thuận với Tòa thánh.
Trong hiệp định này, yêu cầu của người Pháp về cơ bản đều được đáp ứng, đương nhiên Tòa thánh cũng giữ được thể diện cần thiết, người Pháp đồng ý giữ bí mật các đặc quyền của Giáo hội Pháp, không công khai. Nhưng trong hiệp định cũng sẽ công khai cho mọi người biết rằng Giáo hội Pháp đã nhận được một số đặc quyền, chỉ là những đặc quyền này liên quan đến an ninh quốc gia, nên không được công khai.
Sau khi đạt được thỏa thuận như vậy, Công giáo cuối cùng đã có thể trở lại Pháp. Tuy nhiên, những giáo sĩ bị trục xuất vào năm 1793, khi trở về Pháp lại phát hiện ra rằng những vị trí quan trọng nhất trong Giáo hội Pháp không còn thuộc về họ nữa, và họ thậm chí còn phải trải qua một khóa học tập và thi cử bắt buộc tại Giáo hội Pháp mới để có thể trở lại với chức vụ giáo sĩ.
Trong giờ giải lao của lớp học, hai học viên trung niên tụ tập lại phàn nàn. Ban đầu họ đều là những người trung cấp trong giáo hội ở Pháp, giờ đây lại đột nhiên bị giáng xuống tầng lớp thấp nhất, khó tránh khỏi một số lời oán trách.
"Nghe nói, những trò này đều do vị Cục trưởng Cục Tôn giáo mới của chúng ta bày ra. Tôi nghe nói ông ta hồi xưa học thần học rất bình thường, thậm chí còn không được phong chức linh mục chính thức. Bây giờ lại trở thành cấp trên của chúng ta, thật là..."
"Thật lòng mà nói, thà để Talleyrand làm Cục trưởng Cục Tôn giáo còn hơn. Tuy ông ta là kẻ phản bội Giáo hội, nhưng dù sao trước đây ông ta cũng là Tổng giám mục, lại là quý tộc, còn vị Hồng y của chúng ta, thậm chí căn bản còn không..."
"Các vị không muốn sống nữa sao?" Một giọng nói vang lên phía sau họ, hai người quay lại, thấy một linh mục dự bị khác cùng họ từ nước ngoài trở về để được đào tạo, tên là Reynal.
"Các vị quên mất uy danh lẫy lừng của Cục trưởng sao? Các vị không biết vị đó dựa vào cái gì mà leo lên vị trí cao như vậy sao? Sao các vị dám... Các vị phải biết, được trở về nước là một cơ hội hiếm có đối với chúng ta.
Ở những nơi khác, chúng ta đều là người ngoài, nhưng ở Pháp, bây giờ tuy chúng ta chỉ ở tầng lớp dưới, nhưng Giáo hội Pháp hiện đang rất thiếu những giáo sĩ thực sự có đủ nền tảng. Càng ở cấp cao, càng như vậy.
Vì vậy, chỉ cần chúng ta thể hiện đủ lòng trung thành với chính quyền mới, sự thăng tiến của chúng ta sẽ rất nhanh. Nhưng tất cả những điều này, tiền đề chính là lòng trung thành." Linh mục Reynal nói, "Đừng mang những thói quen xấu ở nước ngoài về Pháp nữa – chúng ta là cùng nhau trở về nước. Nếu các vị không thể bỏ được những thói quen xấu ở nước ngoài, thì không những sẽ hại chính các vị, mà còn liên lụy đến tôi..."
Nói đến đây, linh mục dự bị Reynal nở một nụ cười tàn nhẫn: "Tôi tuyệt đối không cho phép những chuyện như vậy ảnh hưởng đến tôi, các vị hiểu không? Đây là lần cảnh cáo đầu tiên và cũng là lần cuối cùng của tôi dành cho các vị."
Nói xong, linh mục dự bị Reynal quay lưng bỏ đi, bỏ lại hai người còn lại đứng ngây người.
Người kiêm nhiệm chức cục trưởng của cơ quan mới thành lập – Cục Tôn giáo không ai khác chính là Fouché.
Theo Fouché, về mặt thu thập thông tin tình báo, Giáo hội thực sự quá hữu dụng. Bởi vì một công việc quan trọng của các linh mục là nghe người khác xưng tội. Trong quá trình này, họ có thể nắm giữ vô số bí mật. Chỉ có điều, vì Giáo hội có nhiều chức năng tuyên truyền, nên quyền kiểm soát trực tiếp Giáo hội rơi vào tay "Bộ Sự thật" của Lucien. Và Fouché đành phải lùi một bước, thông qua Cục Tôn giáo, để gây ảnh hưởng lên Giáo hội và tận dụng nó để thu thập thông tin tình báo.
Theo một nghĩa nào đó, một trong những mục đích quan trọng của việc Fouché đề xuất lớp đào tạo này chính là mượn cơ hội này để phát triển mật thám trong số những người này.
Đương nhiên, người ta nói rằng, theo quy định của Giáo hội, các linh mục sẽ không, và cũng không được phép, tiết lộ những thông tin họ nghe được trong phòng xưng tội. Thậm chí có một câu chuyện cười như sau:
Một người bị lầm tưởng là kẻ giết người, bị oan vào tù, và bị kết án tử hình. Ngay trước khi bị treo cổ, một linh mục đến để xưng tội lần cuối cho anh ta.
"Thưa linh mục, tôi thật sự không giết người, người đó thật sự không phải do tôi giết." Người đó nói với linh mục.
"À, con trai, ta biết. Tất cả các linh mục trong thành phố đều biết con không giết người. Nhưng chúng ta đều không thể nói ra." Linh mục đầy lòng từ bi trả lời.
Nhưng nếu bạn thực sự nghĩ rằng các linh mục sẽ giữ kín miệng như vậy thì sai rồi, nếu thật sự như vậy, những chuyện tình lăng nhăng của bà de Rênal và Julien Sorel làm sao lại bị người khác biết được? Vào thời điểm thích hợp, việc tận dụng những thông tin này vốn là một trong những kỹ năng giúp Giáo hội phát triển. Vì vậy, những học viên trong các khóa đào tạo mà hơi thông minh một chút, thực ra không hề phản đối sự chiêu mộ của Fouché.
Còn vị Hồng y mới nhậm chức, lại là một sinh viên xuất sắc của trường thần học mang họ Aubertin. (Đương nhiên, đây là lời khẳng định sau khi Bộ Sự thật - Cục Hồ sơ đã xác minh, tin đồn trước đó thì cho rằng Aubertin căn bản còn chưa tốt nghiệp.) Người này sau khi Cách mạng bùng nổ, dựa vào việc tuyên thệ trung thành với chính phủ cách mạng mà có được chức vụ linh mục, sau đó vào năm 1793, lại thay đổi thân phận, trở thành một mục sư của giáo phái Lý tính, và còn làm mật thám cho Robespierre.
Sau khi Robespierre sụp đổ, người này đương nhiên gặp xui xẻo, nhưng rất nhanh sau đó lại dựa vào những người bạn thám tử cũ của mình mà thiết lập được quan hệ với Lucien. Từ đó, dưới trướng Lucien, ông ta thể hiện xuất sắc, nên liên tục được thăng chức. Trước khi nhậm chức Hồng y, ông ta đã là Cục trưởng Cục Hồ sơ của Bộ Sự thật.
Joseph và Napoleon đều biết việc kiểm soát Giáo hội trong tay mình quan trọng đến mức nào, và Lucien, người chuyên về tình báo và tuyên truyền, đương nhiên cũng sẽ không bỏ qua vị trí này. Chỉ có điều, các giáo sĩ Công giáo phải độc thân, không được có vợ (đương nhiên, có thể có tình nhân, cũng có thể có con ngoài giá thú). Không có vợ, tự nhiên cũng không có con cái hợp pháp, điều này không tốt cho sự cân bằng của gia tộc trong tương lai. Vì vậy, ba anh em họ Bonaparte đều không thể tự mình kiêm nhiệm vị trí này. Thế là Aubertin được Lucien giới thiệu cho Joseph và Napoleon vì có kinh nghiệm làm việc trong các tổ chức tôn giáo, và cuối cùng được bổ nhiệm làm Hồng y giáo phận Pháp.
Ngoài Hồng y, hầu hết các giám mục ở các vùng cũng đều rơi vào tay Lucien. Tuy nhiên, đứng đầu các cục tôn giáo ở các địa phương lại đa phần là người của Fouché. Dù sao thì, chỉ xét về khả năng thu thập thông tin tình báo, điều tra âm mưu gì đó, trình độ của Fouché cao hơn Lucien không biết bao nhiêu. Cộng thêm việc Lucien có quá nhiều việc phải quản lý, bản thân anh ta cũng bị phân tâm rất nhiều, ngay cả Joseph và Napoleon cũng cảm thấy, những việc này, giao cho Fouché thì hiệu quả hơn.
Đương nhiên, Fouché tuy rất tài năng, và hiện tại có rất nhiều lợi ích chung với gia tộc Bonaparte, nhưng cả Joseph và Napoleon đều không hoàn toàn tin tưởng anh ta, vì vậy Giáo hội vẫn nằm trong tay Lucien – gia tộc Bonaparte phải có hệ thống tình báo riêng để cân bằng Fouché.
------oOo------