"Thằng hèn" Joseph cùng Napoleon và toán bộ binh chậm rãi hành quân về hướng Varennes, trên đường đi, liên tục nhận được tin tức mới.
Nghe nói, xe ngựa của nhà vua đã bị lộ hành tung vào chiều tối ngày thứ hai sau khi đào thoát, khi dừng chân tại một trạm dừng chân ở thị trấn Sainte-Menehould. Sau đó bị Hội đồng thành phố và Vệ binh Quốc gia chặn lại tại Varennes.
"Chuyện gì vậy? Sao họ có thể đến Sainte-Menehould vào chiều tối ngày thứ hai được?" Napoleon vẫn không hiểu chuyện gì đang xảy ra, "Nếu là tôi, thời gian đó đủ để tôi chạy đi chạy về giữa Paris và Montmédy rồi!"
Tuy nhiên, câu hỏi này nhanh chóng được giải đáp. Đến sáng ngày thứ tư, bộ binh do Joseph và Napoleon dẫn đầu cuối cùng cũng gặp được nhà vua. Lúc này, xung quanh xe ngựa của nhà vua đã có vài nghìn người. Những người này phần lớn là Vệ binh Quốc gia và dân thường của các thị trấn dọc đường, họ đều cầm đủ loại vũ khí, "hộ tống" bên cạnh xe ngựa của nhà vua, còn kỵ binh do Robert dẫn đầu thì đi theo sau xe ngựa.
"Họ lại dùng một chiếc xe như thế này! Họ đang bỏ trốn hay đang đi dã ngoại vậy?" Nhìn chiếc xe ngựa của nhà vua, Napoleon tròn mắt ngạc nhiên.
Quả thật, chiếc xe ngựa của nhà vua quá không phù hợp để đào thoát.
Đây là một chiếc xe ngựa bốn bánh siêu lớn sang trọng, cần tới mười hai con ngựa kéo. Chiếc xe không chỉ lớn mà còn được trang trí tinh xảo, từ những phù điêu lộng lẫy trên cửa xe cho đến những chiếc đèn ngựa bằng vàng, tất cả đều cực kỳ xa hoa. Gia đình nhà vua, cùng với gia sư và bảo mẫu, tổng cộng tới chín người đều ngồi trong chiếc xe sang trọng này.
"Ai đã lên kế hoạch cho nhà vua dùng chiếc xe này? Ông ta chỉ thiếu mỗi việc khắc hoa loa kèn vàng lên cửa xe nữa thôi! Chẳng lẽ sợ người ta không chú ý sao! Trời ơi, xung quanh nhà vua toàn là những kẻ ngu ngốc như thế nào vậy!" Napoleon không kìm được nói với Joseph.
"Napoleon, đừng kích động. Anh phải biết, chỉ số IQ của con người không có giới hạn dưới." Joseph lắc đầu nói, "Một số người luôn có thể khiến anh kinh ngạc vì sự ngu ngốc của họ."
Cuộc đào thoát của Louis XVI lần này thực sự được tổ chức rất vụng về. Kể từ khi quyết tâm rời Paris, gia đình nhà vua đã chuẩn bị cho việc này. Cuộc đào thoát này do Hoàng hậu Marie chủ trì, và do tình nhân của bà là Fersen cụ thể sắp xếp. Theo kế hoạch ban đầu của Fersen, họ nên đi bằng vài chiếc xe ngựa nhẹ hai bánh, thoát ra từ các con đường khác nhau.
Nếu làm như vậy, Quốc hội gần như không thể bắt lại được nhà vua đã trốn thoát. Tuy nhiên, Hoàng hậu lại rất phản đối phương án này, vì điều đó có nghĩa là trên đường trốn thoát, bà phải tách khỏi các con. Trong trường hợp đó, nếu các con bị sốt thì sao? Nếu các con bị lạc thì sao? Nếu... Thế là Hoàng hậu kiên quyết tuyên bố: "Cả gia đình phải ở bên nhau trọn vẹn, tuyệt đối không được chia cắt."
Rõ ràng, một chiếc xe ngựa nhẹ hai bánh dù thế nào cũng không thể chứa hết cả gia đình nhà vua một cách gọn gàng. Và Hoàng hậu trong chuyện này lại tỏ ra vô cùng cố chấp, không ai có thể thuyết phục được bà. Về lý thuyết, nhà vua có quyền lên tiếng nhiều hơn trong chuyện này, và nhà vua cũng hiểu rằng phương án ban đầu rõ ràng có tỷ lệ thành công cao hơn, nhưng nhà vua lại luôn im lặng, không bày tỏ ý kiến của mình. Cứ thế, phương án dùng xe ngựa nhẹ để trốn thoát đã bị loại bỏ. Lựa chọn duy nhất chỉ có thể là chiếc xe ngựa lớn bốn bánh.
Nếu chỉ là sử dụng xe ngựa bốn bánh, thực ra cũng không có gì to tát. Xe ngựa bốn bánh chạy trên đường gần Paris rất nhiều. Tìm một chiếc xe ngựa bưu điện bốn bánh tầm thường, rồi sắp xếp đón tiếp chu đáo, cơ hội trốn thoát thành công vẫn rất cao.
Tuy nhiên, Hoàng hậu vẫn không hài lòng với kế hoạch này, bởi vì môi trường trong xe ngựa bưu điện quá tệ, ghế cứng quá, bên trong quá chật chội... Nếu ngồi trong những chiếc xe như vậy mà xóc nảy một hoặc hai ngày, hoàng tử và công chúa nhất định sẽ bị ốm. Hơn nữa, trên đường đi, hoàng tử và công chúa còn cần bảo mẫu chăm sóc, họ cũng không muốn xa cô giáo Touzel của mình. Cộng thêm phu nhân Elisabeth, em gái nhà vua, và vệ sĩ, tính ra, chiếc xe ngựa này phải chứa được ít nhất chín người!
Thực ra, xe ngựa bưu điện bốn bánh cũng không phải là không thể chứa được nhiều người như vậy. Thậm chí, nếu cần, xe ngựa bưu điện có thể chứa gấp hai, ba lần số người này. Cần biết rằng, chỉ cần biết tận dụng không gian, bạn luôn có thể nhét thêm nhiều người vào một không gian hạn chế. Cần biết rằng, ở một quốc gia dân chủ lớn nhất ở đời sau, thậm chí một chiếc xe máy cũng có thể chở cả một đại đội sơn cước hoặc thậm chí một tiểu đoàn sơn cước.
Nhưng để những quý nhân như nhà vua, hoàng hậu, hoàng tử, công chúa có thể "gấp không gian" như những người hạ đẳng thì hoàn toàn không thể. Vì vậy, cách duy nhất là phải đóng một chiếc xe ngựa siêu lớn. Thế là Fersen đã đặc biệt tìm người đóng một chiếc xe ngựa siêu lớn, có thể đảm bảo chín người ngồi trên đó vẫn có không gian thoải mái.
Chiếc xe ngựa như vậy đương nhiên rất to lớn, để đảm bảo độ tin cậy, tránh việc bánh xe hay trục xe bị hỏng giữa đường, các bộ phận này lại cần được gia cố đặc biệt. Và tất cả điều này lại dẫn đến một hậu quả mới - chiếc xe quá nặng, đến mức số ngựa bình thường không thể kéo nổi. Vì vậy, phải chuẩn bị mười hai con ngựa cho chiếc xe ngựa này.
Mặc dù vậy, nếu được tổ chức tốt, tỷ lệ thành công của cuộc trốn thoát vẫn rất cao. Tuy nhiên, phía Áo, nơi chịu trách nhiệm đón tiếp, đã gặp một số vấn đề, dẫn đến thời gian trốn thoát liên tục bị trì hoãn. Và trong quá trình này, các kỵ binh dưới quyền Hầu tước de Bouillé, người chịu trách nhiệm đón tiếp nhà vua, đã nhiều lần điều động, cũng gây ra sự nghi ngờ cho người dân địa phương. Điều này đã đặt nền móng cho thất bại của cuộc trốn thoát sau này.
Tuy nhiên, dù vậy, cuộc đào thoát vẫn có cơ hội thành công rất cao.
Tuy nhiên, ngay vào đêm đào thoát theo dự kiến, Lafayette và Bailly đột nhiên cùng nhau yết kiến nhà vua. Cuộc viếng thăm này đã khiến Louis XVI và Hoàng hậu giật mình, họ còn tưởng là hành động đã bị bại lộ. Hóa ra Lafayette và họ không hề phát hiện ra hành động của nhà vua, mà chỉ đến để hòa giải mâu thuẫn giữa nhà vua và Quốc hội do chuyện của Giáo hội gần đây. Nhà vua nóng lòng mong họ nhanh chóng rời đi, nhưng lại không dám thể hiện sự khác biệt so với trước. Còn hai người này lại rất giỏi nói chuyện, họ đã ở trong cung điện cho đến tận 11 rưỡi đêm mới cáo từ. Điều này khiến thời gian khởi hành của nhà vua bị chậm hơn so với dự kiến ban đầu hơn một giờ.
Lafayette vừa rời đi, nhà vua lập tức trở về phòng mình, giả vờ lên giường ngủ để đánh lừa những người do thám được bố trí trong cung. Cửa vừa đóng, đèn vừa tắt, ông liền lập tức nhảy khỏi giường, chân trần chạy vào phòng con trai, quần áo, tóc giả và mũ đầy tớ cần để ngụy trang đã được đặt sẵn ở đó. Và con trai ông cũng đã lặng lẽ rời đi từ trước. Ông thay quần áo, lặng lẽ đi xuống cầu thang, thị vệ của Fersen dẫn đường cho ông. Nhà vua mặc áo khoác màu xanh lá cây, đội mũ đầy tớ, dễ dàng vượt qua sự kiểm tra của lính gác và bước ra khỏi cung điện. Người lính gác lúc đó còn lẩm bẩm một câu: "Thằng béo này béo thật, chắc chắn là một tên đầu bếp suốt ngày trộm đồ ăn ngon của nhà vua."
Nhà vua lên xe ngựa, tất cả mọi người đều đã có mặt. Fersen nới phanh xe, cuộc đào thoát bắt đầu.
Tuy nhiên, cuộc đào thoát này từ đầu đã không thuận lợi. Vì xe ngựa quá lớn, mà đường phố Paris lại quá chật hẹp, nên mỗi lần rẽ, tốc độ xe phải giảm xuống gần như dừng lại – điều này hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của Fersen – dù sao trước đó chưa ai từng lái một chiếc xe ngựa khổng lồ như vậy. Kết quả là chỉ riêng việc rời khỏi Paris đã mất tới hai giờ đồng hồ. Gấp đôi thời gian bình thường.
Mãi đến khi xe ngựa khó khăn lắm mới ra khỏi Paris. Ở đây, xe ngựa đã thay người đánh xe, Fersen chuyển sang một chiếc xe ngựa nhẹ hơn, rời đi theo một con đường khác. Nếu sau đó, chiếc xe ngựa này có thể phi nước đại hết tốc lực, thì gia đình nhà vua vẫn có thể trốn thoát. Tuy nhiên, chiếc xe ngựa này quá nặng, người đánh xe lo lắng nếu đi quá nhanh vào ban đêm, có thể khiến bánh xe va vào ổ gà trên đường, gây hỏng bánh và trục xe. Vì vậy, tốc độ của xe ngựa vẫn không thể nhanh được.
Nhưng dù sao đi nữa, chiếc xe ngựa cuối cùng cũng không ngừng rời xa Paris, rời xa nhà tù của gia đình nhà vua.
Cứ thế, trong cuộc chạy trốn, trời dần sáng, ngựa cũng bắt đầu mệt mỏi. Chiếc xe ngựa dừng lại ở điểm đổi ngựa đã định, nhà vua cũng xuống xe để hít thở – dù chiếc xe ngựa có sang trọng đến đâu, ngồi lâu vẫn khiến người ta mệt mỏi.
Tuy nhiên, nhà vua dường như đã hơi quên mất tình cảnh của mình, sau khi xuống xe, ông lại bắt chuyện với những người nông dân bên đường. Hoàn toàn không nghĩ đến việc làm như vậy liệu có làm lộ hành tung của mình hay không. Cần biết rằng, chiếc xe ngựa của ông vốn đã đủ nổi bật rồi, còn hình ảnh của bản thân ông thì có trên các bức chân dung ở các tòa thị chính và trên những đồng Louis vàng. Thực tế, những đại diện Quốc hội sau này đuổi theo chính là dựa vào những manh mối do những nhân chứng này cung cấp mà đuổi kịp nhà vua.
Tiếp theo, trên đường đi, xe ngựa lại nhiều lần dừng lại, để những hành khách quý tộc trên xe có thể nghỉ ngơi thật tốt. Cứ thế, hành trình của họ lại chậm hơn rất nhiều so với dự kiến.
Khoảng hơn bốn giờ chiều cùng ngày, xe ngựa đến Châlons. Theo kế hoạch, kỵ binh của Hầu tước de Bouillé mang theo ngựa thay thế lẽ ra phải đón nhà vua ở phía trước không xa, sau đó hộ tống họ đến Montmédy.
Tuy nhiên, ở đây, nhà vua đã không gặp được đội kỵ binh này. Ngược lại, chính chiếc xe ngựa quá phô trương của họ đã gây ra sự nghi ngờ cho người dân địa phương.
Tại điểm hẹn đã định, nhà vua chỉ gặp một người lính kỵ binh. Người lính kỵ binh đó nói với họ rằng Công tước Choiseul đã dẫn theo kỵ binh Đức (vì kỵ binh Pháp có thể nghiêng về phía Quốc hội, không đáng tin cậy, nên chỉ có thể dùng lính đánh thuê này) đợi ở đây nhiều giờ. Nhiều lính đánh thuê ở đây tự nhiên đã gây chú ý cho người dân địa phương. Để tránh gây thêm nghi ngờ, Công tước đã dẫn kỵ binh rời đi trước. Tuy nhiên, ông ta nói với nhà vua rằng, hãy tiếp tục đi về phía trước, khoảng hai giờ nữa, ở Sainte-Menehould vẫn có một đội kỵ binh khác đang chờ họ.
Lúc này, trời đã tối, ngựa trên chiếc xe ngựa của nhà vua cũng đã mệt mỏi rã rời. Họ lại đi thêm hơn hai giờ nữa, đến điểm hẹn tiếp theo, tuy nhiên, nơi này vẫn không có kỵ binh đang chờ họ – hai giờ trước kỵ binh vẫn còn ở đây, nhưng vì một lệnh truyền sai, kỵ binh đã đi sang một con đường khác để chờ nhà vua.
Không gặp được kỵ binh, gia đình nhà vua chỉ còn cách tiếp tục đi xe ngựa về phía trước, và lúc này, chiếc xe ngựa sang trọng chạy suốt đêm của họ đã gây ra sự nghi ngờ cho người dân Sainte-Menehould. Trưởng trạm ngựa Drouet khi nhà vua xuống xe nghỉ ngơi đã phát hiện ra ông rất giống người trên đồng Louis vàng, liền vội vàng thông báo cho Hội đồng thành phố. Và lúc này, chiếc xe ngựa đã rời Sainte-Menehould tiếp tục đi về phía trước.
Hội đồng thành phố Sainte-Menehould cử Drouet đuổi theo nhà vua, anh ta cưỡi ngựa, đi đường tắt đến thị trấn Varennes, nơi là con đường bắt buộc phải đi qua Montmédy, trước nhà vua. Dân chúng Varennes sau khi nhận được tin tức này đã rung chuông báo động, chặn đoàn người của nhà vua – đây chính là điểm cuối của cuộc đào thoát của nhà vua, lúc này ông ta còn cách đích đến hai giờ hành trình.
Lúc này, Công tước Choiseul sau khi nhận được tin tức đã dẫn kỵ binh đến, nhưng kỵ binh nhẹ của ông ta đã bị Vệ binh Quốc gia Varennes, những người không chiếm ưu thế về số lượng, chặn lại. Mặc dù họ đã có thể nhìn thấy chiếc xe ngựa sang trọng của nhà vua, nhưng vào lúc này, chỉ một gang tấc cũng là thiên đường. Kỵ binh của Công tước Choiseul đã không tấn công Vệ binh Quốc gia mà rút lui. Có lẽ họ sợ rằng cuộc chiến sẽ làm hại nhà vua, có lẽ để nhà vua bị bắt lại, đối với một số người, thậm chí còn tốt hơn... Ai biết được?
------oOo------