Từ ngày 3 tháng 4 năm 1867, sau vài cuộc họp của giới lãnh đạo chính quyền thuộc địa Đông Phi, một chiến dịch mang tên “Chiến dịch Chấn chỉnh” kéo dài trong một năm chính thức được triển khai.
Chỉ cần nghe tên cũng hiểu, cái gọi là “Chấn chỉnh” nhằm vào các yếu tố bất ổn trong nội bộ thuộc địa — cụ thể là các thổ dân và bộ lạc bản địa.
Nhằm huy động toàn bộ nhân lực của thuộc địa Đông Phi để thực hiện chiến dịch, chính quyền đã chia khu vực và phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng điểm định cư của dân nhập cư.
Mỗi điểm định cư sẽ tự chuẩn bị lương thực, sau đó tổ chức bao vây, truy quét các bộ lạc và thổ dân xung quanh các làng mạc và thị trấn.
Tại thị trấn Kagongo, một thị trấn nhỏ thuộc khu vực hồ Zollern (hồ Tanganyika), dưới quyền quản lý của Kigoma.
Sáng nay, thị trấn Kagongo vừa dán lên bảng thông báo công khai một chỉ thị mới từ chính quyền thuộc địa Đông Phi về “Chiến dịch Chấn chỉnh”.
Dân nhập cư vốn rất quen thuộc với tấm bảng này — mỗi khi chính quyền có chính sách hay mệnh lệnh gì quan trọng, đều sẽ được dán công khai tại đây.
Tất cả văn bản hành chính của chính quyền thuộc địa đều được viết bằng tiếng Đức. Trong số cư dân, nhóm có học vấn cao nhất là các lính đánh thuê người Đức, với trình độ tiểu học cũng đủ để chiếm vị trí có tiếng nói trong xã hội Đông Phi.
Ngoài ra, chỉ có các học viên của Học viện Quân sự Hechingen và nhân viên quản lý của Tập đoàn Hechingen được cử sang châu Phi là có trình độ cao hơn một chút.
Nhưng những người này cũng tự xem mình là người Đức, cùng một “phe” với đội lính đánh thuê.
Tóm lại, tại thuộc địa Đông Phi, người nói tiếng Đức tạo thành một khối thống nhất thuộc tầng lớp thống trị. Ngay cả người Hoa và dân nhập cư từ Đế quốc Áo, chỉ cần biết tiếng Đức, cũng sẽ được bố trí vào vị trí quan trọng và được xem như “người một nhà”.
Cấu trúc kinh tế đơn giản của thuộc địa khiến bộ máy chính quyền các cấp không cần nhân lực có năng lực quá cao.
Mô hình quản lý tập thể đơn sơ và thô bạo cũng khiến pháp luật tại đây chỉ còn là một bộ quy tắc vận hành sơ khai.
Dẫu sao, ngoài nông nghiệp ra, thuộc địa gần như không có ngành công nghiệp nào khác. Tất cả người dân đều làm việc theo chỉ tiêu của công ty: sáng đi làm, tối về nghỉ — hoàn toàn không có ngành giải trí.
Trong đời sống đơn điệu này, các tội phạm kinh tế gần như không tồn tại. Cư dân ở đây hoặc là nông dân thật thà, hoặc là cựu binh nghiêm khắc, không có đất cho “chủ nghĩa phản trí thức” nảy mầm.
Tại bảng thông báo của thị trấn Kagongo, sáng sớm, một nhân viên chính quyền đã dán bản chỉ thị mới bằng tiếng Đức lên bảng thông báo bằng gỗ.
Khác với mọi khi, hôm nay không có người phụ trách tuyên truyền ra giải thích nội dung chỉ thị.
Một nhóm dân nhập cư tụ lại dưới bảng, cố đọc nội dung:
“Lão Lưu, trên kia viết cái gì thế?”
“Ngươi hỏi ta, thì ta biết hỏi ai? Ta chỉ nhận ra mấy chữ như ‘làng’, ‘súng’, với ‘xua đuổi’. Ta đoán là lại đánh nhau gì đấy, chín phần mười không sai.”
Lão Lưu nhận ra vài từ đơn giản, là nhờ những từ này thường xuyên xuất hiện trong huấn luyện quân sự sơ cấp — điều mà mọi di dân mới đều phải trải qua.
Khi mọi người còn đang đoán già đoán non, một binh sĩ mặc quân phục thổi kèn tập hợp dưới bảng thông báo.
“Toe... tí... toe...”
Dân cư bắt đầu kéo đến tụ tập xung quanh. Lúc này, đám đông mỗi lúc một đông, huyên náo cả quảng trường nhỏ dưới bảng thông báo.
Không lâu sau, trưởng trấn cùng các quan chức văn võ của thị trấn Kagongo cũng đến nơi. Binh lính bắt đầu dựng sân khấu tạm, mời các quan chức lên bục để phát biểu.
Trưởng trấn, Go Sin Kussi tiên sinh, vác cái bụng phệ lên sân khấu, bắt đầu đọc chỉ thị mới nhất từ chính quyền thuộc địa.
Bên cạnh hắn, sĩ quan quân sự Karson Block (học viên Học viện Quân sự Hechingen) cầm loa để phiên dịch sang tiếng Hoa.
“Thưa toàn thể cư dân thị trấn, hôm qua chúng tôi đã nhận được chỉ thị từ cấp trên của chính quyền thuộc địa Đông Phi.”
Bên dưới im phăng phắc, ai nấy đều tập trung lắng nghe. Ai cũng biết nội dung trong bảng thông báo thường gắn chặt đến đời sống của chính họ.
“Nhằm tăng cường quản lý an ninh trật tự, ngăn ngừa thiệt hại và đe dọa từ dã nhân (cách chính quyền gọi thổ dân Đông Phi),"
“Tất cả làng mạc và thị trấn trong thuộc địa phải tiến hành một đợt thanh trừng, bắt giữ, bao vây và tiêu diệt toàn bộ dã nhân và bộ lạc trong phạm vi quản lý.”
Đám đông bắt đầu xì xào:
“Nghĩa là lại chuẩn bị đánh thổ dân rồi!”
“Chắc chắn rồi. Chứ đất đai chúng ta đang cày cấy lấy đâu ra nếu không phải từ bọn chúng?”
“Nói vậy không đúng! Đất ở đây vốn là hoang hóa, người ta sống bằng săn bắn chứ có trồng cấy đâu. Mình tới đây là khai hoang, ai khai hoang thì người đó làm chủ, không có tên ai ghi sẵn trên đất cả!”
“Chuẩn rồi. Đám thổ dân giữ đất cũng chẳng làm gì, săn bắn thì chỗ nào chẳng săn được. Đất này để nuôi sư tử, báo và linh cẩu à, không phải nên để trồng ngũ cốc sao?”
Dân nhập cư hoàn toàn không cảm thấy áy náy. Trong đầu họ, đúng hay sai không quan trọng bằng cái ăn. Hầu hết đều đến từ các quốc gia phong kiến hoặc bán công nghiệp hóa, nên tư duy cũng chỉ quanh quẩn trong khuôn mẫu nông dân phong kiến.
Tại Đông Phi, dù người da đen là dân bản địa, nhưng chính phủ đầu tiên trên mảnh đất này lại chính là chính quyền thuộc địa Đông Phi.
Và chính phủ mới là nơi có thể ban phát quyền sở hữu đất đai. Thổ dân chỉ biết sống ở đâu thì săn bắt ở đó, hái trái ở đó — không có khái niệm về quyền sở hữu.
Còn dân nhập cư thì hiểu rõ quyền sở hữu đất. Tất cả đất đai ở Đông Phi đều là tài sản tư nhân của Tập đoàn Hechingen.
Thân phận của họ ở giữa nông nô và công nhân, không có quyền chọn lựa, nhưng những quyền cơ bản của con người vẫn được luật bảo vệ.
Dù thuộc địa không có tòa án hay hệ thống tư pháp chính thức, nhưng luật Phổ vẫn được mặc định áp dụng, chỉ là chưa được thực thi hoàn toàn.
Sự pha trộn giữa pháp trị và nhân trị là trạng thái hiện tại của Đông Phi — giống như "Ước pháp ba điều" của Lưu Bang hay “Mười hai bảng luật đồng” thời La Mã: có giới hạn, nhưng không rõ ràng.
Trưởng trấn nói tiếp:
“Để hưởng ứng lời kêu gọi của chính phủ, thị trấn Kagongo chúng ta cũng sẽ tổ chức lực lượng, tiến hành bao vây và truy quét toàn bộ khu vực trong và xung quanh thị trấn.”
Ngay sau khi mệnh lệnh được ban ra, thị trấn Kagongo và các thôn làng trực thuộc tuyển mộ hơn một nghìn lính tạm thời, phát vũ khí, kết hợp với chính quyền thành phố Kigoma và các làng khác, triển khai chiến dịch thanh trừng toàn khu vực hồ Zollern.
Trong chốc lát, cả vùng hồ Zollern và nhiều nơi trên lãnh thổ thuộc địa Đông Phi nổ ra tiếng súng, như thể đang bước vào một chiến trường khốc liệt.
(Hết chương)
CVT: Tên riêng nhân vật, vương quốc, địa danh nhiều và lạ nên không tránh khỏi thiếu sót. Hồ Solen dịch từ các chương trước sẽ sửa thành Zollern. (các chương trước có địa danh này sẽ sửa lại sau)
------oOo------