Nguồn: read.st
Đệ tử ghi danh Vài ngày sau, điều mà Phí Tiềm không ngờ tới là Lý Nho lại giới thiệu hắn với... Thái Ung.
Nói đến Thái Ung, quả thật là một nhân vật huyền thoại trong giới văn nhân. Chỉ riêng những danh hiệu ông mang theo cũng đủ khiến người thường phải lóa mắt: đại văn hào, đại sử gia, đại nhạc gia, đại họa gia, đại thư pháp gia... Nhiều đến mức khiến người ta nghi ngờ ông có phải là người phàm không nữa.
Về văn học, Thái Ung nổi tiếng nhất với công trình để đời: Hy Bình Thạch Kinh. Vào thời Linh Đế, ông nhận thấy các kinh điển Nho gia bị xuyên tạc, sai sót quá nhiều, nên dâng tấu xin chỉnh lý. Sau khi được chấp thuận, ông tự tay viết chữ lên bia đá, cho thợ khắc, dựng trước cổng Thái học. Tổng cộng có 46 tấm bia, trở thành mẫu mực cho giới học giả cả nước. Người đến xem và sao chép đông đến mức xe ngựa nghẽn cả đường.
Về âm nhạc, ngoài câu chuyện nổi tiếng về cây đàn Tiêu Vĩ Cầm, ông còn sáng tác ra Thái gia ngũ khúc: Du Xuân, Lục Thủy, U Tư, Tọa Sầu, Thu Tư. Sau này kết hợp với Kê Khang tạo ra Kê thị tứ khúc, hợp thành Cửu khúc cầm phổ, từng là tiêu chuẩn tuyển chọn nhân tài của triều đình.
Tất nhiên, hậu thế còn quan tâm đến ông vì con gái ông – Thái Diễm, tức Thái Chiêu Cơ – nhưng chuyện đó xin miễn bàn.
Vậy nên khi Lý Nho báo tin đã tiến cử Phí Tiềm với Thái Ung, hắn thật sự không dám tin. Đến lúc bước vào phủ Thái gia, vẫn còn ngỡ như đang mơ.
Thái Ung ngồi ở vị trí chủ tọa, cũng không biết nên xử lý thế nào. Ông đã nhiều năm không nhận đệ tử, một phần vì danh tiếng ngày càng lớn, việc thu nhận học trò cần thận trọng; phần khác vì chuyện không hay xảy ra với con gái khiến ông đau lòng; thêm nữa tuổi tác đã cao, không còn sức dạy dỗ tận tình. Vậy mà Lý Nho lại tìm được tín vật ông từng trao cho bạn cũ, mang đến với điều kiện: nhận Phí Tiềm làm đệ tử. Thái Ung thật sự khó xử.
Lý Nho đưa tín vật rất nhẹ nhàng, nói rõ: cha của Phí Tiềm từng có ân với ông, nay biết hắn có chí học hành, nên nhờ vả để có cơ hội. Việc nhận hay không là tùy Thái Ung quyết định, ông đã làm hết sức, không thẹn với lòng.
Nhưng câu “không thẹn với lòng” mới là mấu chốt. Lý Nho thì không thẹn, còn Thái Ung nếu từ chối thì chẳng phải tự vả vào lời hứa năm xưa “ai mang vật này đến, nếu ta có thể giúp thì không từ chối” sao? Nếu chuyện lan ra, Thái Ung bị mang tiếng nuốt lời, thì còn mặt mũi nào nữa?
Thái Ung nhìn chàng trai trẻ trong sảnh, dáng người cao ráo, thần thái trầm ổn, diện mạo thanh tú – cũng tạm được. Nhưng dù có nhận hay không, ông vẫn thấy khó chịu. Dù sao người cũng đến rồi, đành hỏi thử xem sao.
“Ngươi học gì?” – ông hỏi.
“Tiểu tử thô hiểu Lục Kinh, thiên về Toán Kinh.” – nhờ ký ức của Phí Tiềm trước đây, hắn còn nhớ kha khá Lục Kinh, nhưng mấy thứ đại nghĩa thâm sâu thì chịu. Riêng Toán Kinh thì khác, hắn là người hiện đại, từng học phổ thông, đại học, biết ma trận, vi phân, xác suất, thống kê…
Thậm chí hắn còn muốn nói mình biết cả "Pitago, “Bayes”, “Amdahl”... nhưng mấy thứ đó ở Đông Hán chẳng dùng được.
Thái Ung hơi bất ngờ. Toán Kinh thời Đông Hán là môn học cực kỳ cao cấp, không phải ai cũng hiểu. Như Chu Bị Toán Kinh có đoạn: “Lấy bóng mặt trời làm cạnh, chiều cao làm cạnh kia, nhân lên rồi khai phương, chia ra, được độ nghiêng của mặt trời” – chính là định lý Pitago. Nếu không hiểu thì đừng mơ học Toán Kinh.
Còn Cửu Chương Toán Thuật thì tuy gần gũi thực tế hơn, nhưng chưa được Lưu Huy chú giải, vẫn rất rối rắm, khó tiếp cận.
Thái Ung bắt đầu hứng thú. Người hiểu Toán Kinh thời này hiếm lắm. Ông bèn ra một đề trong Cửu Chương:
“Kim hữu ấp phương bất tri đại tiểu, xuất Bắc môn nhị thập bộ hữu mộc, xuất Nam môn thập tứ bộ chiết nhi Tây hành nhất thiên thất bách thất thập ngũ bộ kiến mộc, vấn ấp phương kỷ hà?” Nay có một thành vuông, không rõ kích thước. Ra cửa Bắc 20 bước thì thấy một cây. Ra cửa Nam 14 bước rồi rẽ sang hướng Tây đi 1.775 bước thì lại thấy cây đó. Hỏi diện tích của thành là bao nhiêu?
Nghe thì đơn giản, nhưng cần hiểu tam giác đồng dạng, giải hệ phương trình hai ẩn – thuộc dạng trung cấp trong Cửu Chương.
Phí Tiềm thấy đề dễ như ăn kẹo. Hắn xin giấy bút, vẽ sơ đồ, lập phương trình, tính ra kết quả.
Thái Ung rướn cổ nhìn, đoán sơ đồ là minh họa, nhưng mấy ký hiệu ABCD1234 kia là gì? Ông ngứa ngáy muốn hỏi mà ngại.
Phí Tiềm định khoe bài toán “30 đồng thuê phòng” thời hiện đại, nhưng nghĩ lại thôi. Trò đó dễ gây hiểu lầm, bị xem là gian xảo, mất hết danh tiếng. Thôi thì giả vờ ngoan ngoãn cho lành.
Tính xong, hắn đứng nghiêm, ra dáng học trò ngoan.
Thái Ung cân nhắc kỹ lưỡng, cuối cùng gật đầu: “Thôi được, nhận ngươi làm đệ tử ghi danh. Mùng 3, 12 hàng tháng đến Thái học nghe giảng; mùng 5, 20 nếu có thắc mắc thì đến phủ hỏi. Thế nào?”
Đệ tử ghi danh cũng là đệ tử, không trái lời hứa. Còn có được chính thức hay không thì để sau. Trước mắt, ông cầm bài giải của Phí Tiềm, định mang cho con gái xem thử có hiểu nổi không. ---------------------------------------o0o-------------------------------------------------- bài toán “30 đồng thuê phòng” Ba người đàn ông thuê một phòng khách sạn với giá 30 đô la. Họ mỗi người trả 10 đô, tổng cộng là 30 đô.
Sau đó, lễ tân phát hiện có chương trình khuyến mãi cuối tuần, nên phòng chỉ có giá 25 đô. Lễ tân đưa cho nhân viên 5 đô để trả lại cho khách.
Nhân viên không biết chia đều 5 đô cho 3 người, nên đưa lại mỗi người 1 đô, giữ lại 2 đô làm tiền boa.
Vậy mỗi người đã trả 9 đô (10 đô ban đầu trừ 1 đô được trả lại), tổng cộng là 27 đô. Cộng thêm 2 đô nhân viên giữ lại là 29 đô.