Thái Ung đàn, Lưu Hồng múa
Ở thời cổ đại, làm quan dường như không có khái niệm nghỉ hưu. Hoặc là tìm lý do để từ quan, hoặc là cứ làm đến khi không còn sức làm nữa mới thôi. Lấy ví dụ như Lưu Hồng, theo lý thì tuổi tác của ông đã cao, nhưng triều đình chẳng màng đến việc thể tất, vẫn phái ông đến quận Sơn Dương đảm nhận chức Thái thú. Dù là nắm quyền cai quản một vùng đất, nhưng tuổi đã lớn, hành trình từ Lạc Dương đến quận Sơn Dương ở đất Dự Châu đã là một chuyến đi đầy gian nan.
Huống chi Dự Châu từng là nơi Hoàng Cân nổi loạn dữ dội. Lưu Hồng đến đó không chỉ phải an dân, khôi phục sản xuất, mà còn phải đấu trí đấu dũng với tàn dư Hoàng Cân giờ đã trở thành thổ phỉ, thậm chí phải tổ chức quân đội để tiêu diệt chúng. Có thể nói, đảm đương chức vụ này chẳng hề dễ dàng.
Lưu Hồng là hậu duệ của Lỗ Vương Lưu Hưng thời Đông Hán, nhưng đến đời ông, do chính sách đẩy ân, dòng dõi đã suy yếu, chỉ giúp ông thuận lợi hơn một chút khi bước vào quan trường, ngoài ra chẳng còn tác dụng gì đáng kể. Từ nhỏ, Lưu Hồng đã rất yêu thích toán học, nhưng tài năng toán số của ông chỉ được trọng dụng nhờ sự tiến cử của Thái Ung. Ông lần lượt biên soạn Thất Diệu thuật, sau đó là Bát Nguyên thuật, và cùng Thái Ung bổ sung Hán thư - Luật Lịch chí. Có thể nói, tình bạn giữa ông và Thái Ung được xây dựng qua những cuộc thảo luận về sách vở và sự va chạm của trí tuệ.
Trên đời này, còn gì quý giá hơn một tri kỷ hiểu mình, có chung ngôn ngữ và có thể trò chuyện hợp ý? Phỉ Tiềm hiểu được tình cảm giữa hai lão nhân, liền lặng lẽ bước sang một bên, rót hai chén rượu, hai tay kính cẩn đặt trước mặt hai người.
Lưu Hồng là người tỉnh thần trước, nâng chén rượu, hướng Thái Ung kính mời: “Nào, Bá Giới, chớ làm dáng vẻ ủy mị như nhi nữ, hãy cạn chén này!”
Thái Ung đáp lễ, nâng chén, cả hai cùng uống cạn.
Lưu Hồng quay sang Phỉ Tiềm, nói: “Tử Uyên, ngươi có tài toán số, nhưng phải tránh kiêu ngạo và nóng vội, chuyên tâm nghiên cứu mới tốt, chớ lười biếng mà hỏng việc.”
Phỉ Tiềm vội vàng chắp tay đáp: “Vâng, đệ tử xin ghi nhớ.”
Lưu Hồng lại tiếp: “Sư phụ ngươi, Thái Thị trung, tuổi đã cao, ngươi cần thường xuyên thăm hỏi, hầu hạ bên cạnh, tận lễ làm đệ tử.”
“Tuân mệnh!” Phỉ Tiềm lại chắp tay hành lễ, cung kính đáp.
Lưu Hồng nhìn Phỉ Tiềm, giọng đượm ý tứ sâu xa: “Ngươi đối đãi người khác ôn hòa là tốt, nhưng chọn bạn phải cẩn thận. Nghe nói hôm trước ngươi cùng Lữ Bố - Lữ Phụng Tiên uống rượu?”
Phỉ Tiềm giật mình, thầm nghĩ lão nhân này tin tức nhanh nhạy thật. “Đúng là đệ tử tình cờ gặp, cảm phục Lữ Phụng Tiên nhiều năm trấn thủ biên cương, giữ an dân chúng, hơn nữa…” Hắn len lén quan sát sắc mặt hai lão nhân, thấy không có gì thay đổi, bèn tiếp: “Đệ tử cảm thấy thiên hạ rối loạn, nhưng võ nghệ bản thân lại kém cỏi, nên xin Lữ Phụng Tiên chỉ dạy vài chiêu thức để tự bảo vệ…” – Dù sao cũng phải tìm một lý do chính đáng, đúng không?
Lưu Hồng nghe xong, liếc nhìn Thái Ung, gật đầu, dường như chấp nhận lý do của Phỉ Tiềm. Thái Ung nói: “Quân tử có lục nghệ, Tử Uyên nói vậy, học chút võ nghệ cũng không có gì sai. Chỉ là chiêu thức trên chiến trường thường gây tổn hại, ngươi cần thận trọng.”
Người đọc sách thời Hán khác xa với đám nho sinh yếu ớt thời hậu thế. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở “lục nghệ”. Hậu thế, để dễ kiểm soát trí thức, đã âm thầm đổi lục nghệ của quân tử từ Lễ, Nhạc, Xạ, Ngự, Thư, Số thành Dịch, Thư, Thi, Lễ, Nhạc, Xuân Thu – bởi một kẻ chỉ biết sách vở dễ khống chế hơn người văn võ song toàn. Trong Chu Lễ - Bảo Thị ghi rõ: “Dạy con em quốc gia theo đạo, truyền thụ lục nghệ: thứ nhất là ngũ lễ, thứ hai là lục nhạc, thứ ba là ngũ xạ, thứ tư là ngũ ngự, thứ năm là lục thư, thứ sáu là cửu số.” Trong đó, xạ và ngự liên quan đến võ lực, không như hậu thế chỉ toàn là sách vở.
Thời Hán, nhiều nho sinh theo lục nghệ cổ, phát triển toàn diện, như điển hình là Ban Siêu, người bỏ bút tòng quân. Vì thế, khi Phỉ Tiềm nói võ lực mình kém, muốn học vài chiêu từ Lữ Bố, Lưu Hồng và Thái Ung không thấy lạ, chỉ nhắc hắn rằng lối đánh của Lữ Bố thiên về chiến trận, quá mạnh mẽ, có thể hại thân, cần cẩn thận.
Những lời cần dặn đã dặn, thắc mắc cũng được giải đáp, Lưu Hồng cảm thấy thế là đủ. Nếu sau này có duyên, sẽ còn dịp gặp lại; nếu không… Ông tự rót một chén rượu, uống cạn, rồi rót cho Thái Ung một chén, nói: “Nguyên Trác này đi, không biết bao giờ mới được nghe Bá Giới gảy đàn. Bá Giới có thể vì Nguyên Trác mà tấu một khúc nữa chăng?”
Thái Ung gật đầu, giọng hơi khàn: “Được! Tử Uyên, lấy đàn của ta ra.”
Phỉ Tiềm giật mình, lẽ nào phải về thành lấy đàn? Không đúng, Thái lão nhân chắc chắn mang theo! Quả nhiên, Phỉ Tiềm đến xe ngựa của Thái Ung, tìm thấy một cây đàn cổ kính trong thùng xe. Hắn cẩn thận ôm đàn đến, Lưu Hồng ngó nhìn, cười với Thái Ung: “Ta tặng ngươi cây đàn này, ngươi dùng nó tiễn ta. Một uống một ăn, tự có trời định…”
Khi Phỉ Tiềm đặt đàn xong, thắp hương trầm, Thái Ung bình tâm tĩnh khí, ngồi sau đàn, nhẹ nhàng đặt tay lên dây. Mọi thứ xung quanh dường như tĩnh lặng trong khoảnh khắc ấy, Phỉ Tiềm chỉ còn nghe tiếng tim mình đập…
Ngón tay Thái Ung bỗng như cánh bướm lướt trên dây đàn, những nốt nhạc liên miên tuôn chảy. Phỉ Tiềm cảm giác như mình đang lạc vào núi sâu, gió nhẹ thổi qua, làm rung động lá thông, tạo nên âm thanh như sóng. Một dòng suối trong từ bên chảy qua, uốn lượn theo sườn núi. Lẽ ra cảnh ấy phải khiến lòng khoan khoái, nhưng chẳng hiểu sao lại thấy xót xa…
Dưới chân là con đường núi quanh co, men theo sườn dốc, và ở cuối con đường, dường như có một bóng người đang bước đi, càng lúc càng xa… Phỉ Tiềm muốn giữ bóng người ấy lại, nhưng đuổi không kịp, muốn gọi mà chẳng thốt nên lời, chỉ có thể trơ mắt nhìn bóng hình ấy dần khuất xa cho đến khi biến mất…
Trên trời, đàn nhạn bay qua, kêu lên những tiếng thê lương, hóa nỗi buồn ly biệt thành niềm thương nhớ sâu sắc và lời chúc phúc thiết tha…
Lưu Hồng nhắm mắt lắng nghe, đến đoạn này, ông đứng dậy, không nói thêm gì với Thái Ung. Ông vung tay áo, bất ngờ nhảy múa, động tác phóng khoáng, toát lên vẻ cổ phác khó tả, vừa múa vừa bước ra khỏi đình theo tiếng đàn của Thái Ung, miệng cao giọng ngâm:
“Đàn Lục Kỷ vang tiếng trong hề,
Hào sảng tấu lên nỗi đau còn vương.
Hát dài chuẩn bị lên đường hề,
Tâm tư gửi gắm, lòng thương dạt dào.
Cúi nhìn Kinh Vị chảy trào hề,
Ngẩng xem mây nổi lướt vào trời xanh.
Tri kỷ xa cách đôi đàng hề,
Đi thôi chớ để vấn vương bước chân...”
Thái Ung nhắm chặt đôi mi, hai hàng lệ đục lăn dài, cũng cất tiếng họa theo:
“Thu lạnh đầu tháng chín sang hề,
Sáng sớm rừng thưa giẫm sương se sắt.
Cúi ngửa lòng đau tư thù hề,
Lệ rơi hai hàng, một mình xót xa.
Chim hoàng hộc vỗ cánh bay xa hề,
Vút về một cõi, cách trở muôn trùng.
Núi cao nước chảy mịt mùng hề,
Từ đây nhớ mãi, tình thương vạn thuở...”
Trong tiếng đàn và lời ca, Lưu Hồng lên xe ngựa, đoàn người theo quan đạo dần đi xa, cho đến khi khuất hẳn khỏi tầm mắt…
------oOo------