Nguồn: read.st
Đêm đó, Triệu Dần lại một lần nữa bị ác mộng mà kinh tỉnh, ngồi tại trên giường miệng lớn thở dốc.

Mượn nhờ tia sáng yếu ớt phát ra từ ngọn đèn dầu trên bàn trong phòng, không khó để nhìn thấy hắn giờ phút này đầu đầy mồ hôi, thần sắc cũng có chút hoảng sợ.

Hắn không khỏi lại mơ tới một đêm kia kinh lịch.

Đêm hôm ấy, hắn Lỗ Dương Hương Hầu phủ cháy hừng hực, phụ thân của hắn cùng mẫu thân, cùng lấy quản gia Tào Cử, vệ trưởng Trương Thuần cầm đầu một đám trung tâm gia phó, thị vệ, đều chết oan chết uổng.

Lão sư của hắn Công Dương tiên sinh mang theo hắn cùng a Trúc hướng nam hốt hoảng trốn hướng Sa Hà, trên đường không ngừng có trung tâm trong nhà vệ sĩ vì cho bọn hắn đoạn hậu mà hi sinh.

"Đại công tử, đi mau!"

"Nơi này giao cho chúng ta, tiên sinh, Đại công tử liền xin nhờ ngài!"

"Bá Hổ, không thể gọi đám vệ sĩ hi sinh uổng phí, nhanh chóng cùng ta thoát đi, giữ lại thân thể này tại, ngày khác còn có báo thù rửa hận cơ hội!"

"Đại công tử!"

"Phu. . ."

Triệu Dần thật dài thở hắt ra.

Cứ việc thời gian qua đi gần tám năm, nhưng đêm đó kinh lịch, Triệu Dần vẫn như cũ rõ mồn một trước mắt.

"Thiếu chủ?"

Thô trọng tiếng thở dốc, bừng tỉnh cùng giường mà ngủ A Trúc.

Nàng đem thân thể dựa hướng Triệu Dần, dùng nhẹ tay nhẹ vỗ về phía sau lưng của hắn, đôi mắt bên trong hiển hiện mấy phần đau lòng.

Chỉ gặp nàng một bên đưa tay, dùng ống tay áo lau đi Triệu Dần mồ hôi lạnh trên trán, một bên nhẹ giọng mà ôn nhu mà hỏi thăm: "Lại làm được cái kia ác mộng rồi?"

"A."

Triệu Dần khẽ gật đầu, đem A Trúc thay hắn lau đi mồ hôi lạnh trên trán cái tay kia nắm trong tay.

A Trúc thuận theo đem thân thể dựa vào hắn phía sau lưng, đầu dựa trên vai của hắn.

Không biết qua bao lâu, ngoài phòng một tiếng gà gáy đánh vỡ trong phòng kiều diễm bầu không khí.

"Ta nên." Triệu Dần mặc dù có chút quyến luyến sau lưng cỗ thân thể kia, nhưng ngữ khí của hắn lại hết sức kiên định, tại hướng về phía A Trúc mỉm cười về sau, quay người xuống giường giường.

"Ta đến phục vụ thiếu chủ mặc quần áo. . ."

"Không cần, ngươi lại nghỉ ngơi hội."

"Thế nhưng là. . ."

"Nghe lời."

"Ây. . ."

A Trúc chỉ có cười khổ nhìn xem nhà mình Thiếu chủ xuống giường giường, tại mặc quần áo về sau, bưng lên trên bàn kia chén đèn dầu, lại cầm lấy một cuốn sách sách, đi ra ngoài phòng.

Chợt không lâu, ngoài phòng liền truyền đến sáng sủa đọc âm thanh.

"... Thiên giả, âm dương, hàn thử, thì chế dã; địa giả, viễn cận, hiểm dịch, quảng hiệp, tử sinh dã; tương giả, trí, tín, nhân, dũng, nghiêm dã; pháp giả, khúc chế, quan đạo, chủ dụng dã. Phàm thử ngũ giả, tương mạc bất văn, tri chi giả thắng, bất tri chi giả bất thắng... ." (Trích: Mưu lược kế thiên – Tôn Tử binh pháp).


A Trúc lẳng lặng lắng nghe, mặc dù không hiểu nó ý, nhưng nàng lại biết, nàng Thiếu chủ đọc mười phần nghiêm túc, mỗi chữ mỗi câu, đều âm vang hữu lực.

Hương Hầu, phu nhân, Thiếu chủ thật rất cố gắng, hi vọng các ngươi trên trời linh thiêng có thể phù hộ hắn. . .

Trong lòng nàng yên lặng cầu nguyện.

Thoáng nghe một trận, A Trúc cũng đã tỉnh, mặc quần áo, mượn ngọn đèn đem giường chỉnh lý một phen, khi thấy một ít vết tích lúc, dù là nàng lớn tuổi hơn Triệu Dần rất nhiều, cũng không khỏi cảm giác có chút nóng mặt.

Nàng chưa hề nghĩ tới nàng sẽ cùng nhà mình Thiếu chủ đi đến một bước này.

Không có cha mẹ chi mệnh, không có môi chước chi ngôn, cũng không có phu nhân Chu thị cho phép, tại nào đó một buổi tối, nàng mơ mơ hồ hồ liền đem thân thể cho Thiếu chủ nhân trọn vẹn nhỏ hơn nàng sáu bảy tuổi.

Tĩnh Nữ chí ít còn có phu nhân mệnh hứa. . .

Sửa sang lấy giường, A Trúc không khỏi có chút suy nghĩ lung tung.

Bất quá khi nghĩ đến Tĩnh Nữ thời điểm, tâm tình của nàng quả thực tốt lên rất nhiều.

Trời thấy đáng thương, tiểu nha đầu kia cùng nàng phục vụ Nhị công tử, thế mà còn sống. . . Phi phi phi, phải nói trời xanh có mắt.

Tĩnh Nữ cùng Nhị công tử cùng tuổi, cũng cùng Thiếu chủ cùng tuổi, gần mười tám đi?

Nàng ngồi tại giường bên cạnh, cảm thấy âm thầm suy nghĩ.

Nàng nhớ được, đại khái tại hơn hai tháng trước, trở về Giang Đông Trương Quý đến Tế Ninh, đem Nhị công tử Triệu Ngu cùng Tĩnh Nữ vẫn còn sống tin tức nói cho Triệu Dần cùng nàng.

Nàng rõ ràng nhớ được, gần tám năm qua, nàng Thiếu chủ lần đầu cao hứng như vậy.

Chỉ tiếc, Trương Quý cũng bởi vậy rời đi.

. . . Cuối cùng nhị công tử mới là người mà Trương Quý chân chính hiệu trung.

A Trúc hơi có chút tiếc nuối, bởi vì nàng không chỉ một lần nghe nhà mình Thiếu chủ tán thưởng Trương Quý, nàng nguyên lai tưởng rằng Trương Quý sẽ một mực lưu tại Triệu Dần bên người.

Két két ——

Nàng nhẹ nhàng đẩy cửa đi ra ngoài, nhưng mà phòng cửa mở ra thanh âm, vẫn như cũ kinh động tại ngoài phòng đọc chậm Triệu Dần, hắn lúc này liền quay đầu nhìn lại, khẽ cau mày.

A Trúc lập tức giải thích nói: "Ta. . . Ngủ không được."

Nghe tới lời giải thích này, Triệu Dần lúc này mới giãn ra song mi, mang theo vài phần tự trách nói: "Là ta niệm lớn tiếng, nhao nhao đến ngươi rồi sao?"

A Trúc lắc đầu: "Chỉ là không buồn ngủ. . . . Ta đi nấu cơm, Thiếu chủ nhưng phải tiếp tục cố gắng a."

"Ừm."

Cùng Triệu Dần nói đơn giản vài câu, A Trúc liền đi tới nhà bếp, chuẩn bị nhóm lửa nấu cơm.

Bọn hắn giờ phút này chỗ toà này huyện thành, gọi là Khảo huyện, cách Lương thành chỉ có cách xa trăm dặm, tại năm ngày trước, hắn Giang Đông nghĩa quân tướng quân Ngô Ý tại một số Thái Sơn tặc trợ giúp hạ, công chiếm toà này huyện thành.

Cứ việc nghĩa quân đánh lấy 'Không hại vô tội', 'Bất xâm bách tính' khẩu hiệu, nhưng vẫn như cũ có không ít bách tính nhao nhao đào vong, đến mức thành nội xuất hiện không ít bỏ trống dân trạch.

Nàng biết, hắn Giang Đông nghĩa quân sau đó phải cùng còn lại mấy đường nghĩa quân hết thảy vây công Lương quận, nhưng nàng đối này không cảm thấy hứng thú, ngoại trừ vì Hương Hầu cùng phu nhân Chu thị báo thù, nàng bây giờ duy nhất cảm thấy hứng thú, chính là Tĩnh Nữ cùng vị kia Nhị công tử sự tình.

Tỉ như nói, Tĩnh Nữ mấy tuổi đem thân thể cho Nhị công tử?

Lại tỉ như, cái nha đầu kia nhưng đã sinh hạ con cái. . .

Cũng khó trách, dù sao năm đó hắn Lỗ Dương Hương Hầu phủ bên trong hai mươi mấy tên thị nữ, chết thì chết, vong vong, tựa như liền chỉ còn lại nàng cùng Tĩnh Nữ, phân biệt đi theo Đại công tử Triệu Dần cùng Nhị công tử Triệu Ngu, may mắn trốn một cái mạng, còn lại ngày cũ tỷ muội, đều toàn bộ mệnh tang tại một đêm kia.

Bao quát đối đãi các nàng vô cùng tốt cực tốt phu nhân Chu thị.

Mỗi lần nghĩ đến chỗ này sự tình, A Trúc liền nhịn không được rơi lệ.

Ngay tại nàng âm thầm hao tổn tinh thần thời khắc, nàng chợt nghe trong sân truyền đến xoát xoát tiếng vang.

Nàng hướng trong nội viện nhìn thoáng qua, nguyên lai là Triệu Dần đã kết thúc hôm nay sớm đọc, chính trong phòng luyện võ.

Thiếu chủ thật rất cố gắng. . .

Nàng lại một lần nữa âm thầm suy nghĩ.

Gần đây tám năm qua, nàng tuân theo ngày xưa phu nhân Chu thị đối nàng phó thác, từ đầu đến cuối đi theo tại Đại công tử Triệu Dần bên người, tự nhiên mà vậy đem rất nhiều chuyện đều nhìn ở trong mắt.

Trong ấn tượng của nàng, gần đây tám năm qua, nàng Thiếu chủ nhân một mực kiên trì ngủ trễ sáng sớm thói quen, mỗi ngày giờ Dần thời gian liền đứng dậy sớm đọc, trước đọc sách nho, đọc tiếp binh thư, tiếp lấy rèn luyện tập võ, dù là có một ngày bệnh toàn thân đổ mồ hôi, cũng chưa từng chậm trễ.

Như bực này chặt chẽ thời gian, nguyên bản tại Hạ Bi lúc liền đã đủ vất vả, nhưng mà vị này Đại công tử lại hào không cảm thấy vất vả, tỉ như lần này hắn Giang Đông nghĩa quân vây công Lương quận, vị này Đại công tử trừ mình việc học cùng tập võ, còn phải chịu trách nhiệm nghĩa quân lương thảo công việc —— đây là Công Dương tiên sinh đối khảo nghiệm của hắn.

Vị này Đại công tử lần lượt bức bách mình càng thêm cố gắng, cái này khiến A Trúc không khỏi cảm thấy lo lắng.

Nhưng mà, tựa như thời khắc này nàng, nàng chỉ có thể yên lặng tựa tại nhà bếp cổng, yên lặng đem phần này lo lắng để ở trong lòng.

Bởi vì nàng rất rõ ràng, hắn đến cùng là tại vì cái gì mà dốc hết toàn lực.

Nàng duy nhất có thể làm, chính là chiếu cố tốt vị này Đại công tử, thay hắn xử lý tốt hết thảy vụn vặt, để hắn có thể toàn tâm toàn ý học tập, luyện võ.

"Nha."

Bỗng nhiên, một cái không đúng lúc đột ngột chào hỏi, đánh gãy A Trúc suy nghĩ.

Nàng quay đầu nhìn lại, lúc này liền nhìn thấy một vệ sĩ ăn mặc nam tử mang theo lỗ mãng tiếu dung đi vào trong phòng, người này chính là Triệu Dần vệ trưởng, Sở Kiêu.

Mặc dù Triệu Dần đánh giá Sở Kiêu có không thua gì Trương Quý tài năng, nhưng theo A Trúc, cái này lỗ mãng gia hỏa, chung quy không bằng Trương Quý ổn trọng đáng tin.

"Thơm quá a."

Dùng cái mũi ngửi ngửi, tên là Sở Kiêu vệ sĩ quay đầu nhìn về phía đứng tại trù cửa phòng miệng A Trúc, vẫy vẫy tay: "A Trúc, một đêm không gặp, càng xinh đẹp sao."

Cũng không biết nghĩ đến cái gì, A Trúc khuôn mặt hơi đỏ lên, ở trong tối xì một tiếng về sau, cũng không quay đầu lại trở lại trù trong phòng.

Mà lúc này, chỉ nghe bá một tiếng, Triệu Dần lợi kiếm trong tay kiếm thế trì trệ, chợt, đem mũi kiếm chậm rãi chỉ hướng Sở Kiêu, mang trên mặt mấy phần không vui.

Phảng phất là ý thức được cái gì, Sở Kiêu vội vàng nâng lên hai tay, cười hì hì nói ra: "Thiếu chủ đừng hiểu lầm, ta chính là tán thưởng một tiếng, đừng không có ý tứ, nàng là người của ngài, tiểu nhân nào dám có ý nghĩ gì?"

"Bớt nói nhảm."

Triệu Dần biết rõ Sở Kiêu làm người, biết hắn đối với người nào đều là thái độ này, trong lòng cũng là không thèm để ý, dùng kiếm chỉ chỉ Sở Kiêu bội kiếm bên hông, thúc giục nói: "Bồi ta luyện kiếm."

"Đừng a?"

Sở Kiêu cười hì hì nói ra: "Ta sợ làm bị thương Thiếu chủ. . ."

"Thực có can đảm nói a?"

Triệu Dần không khí ngược lại cười, hừ nhẹ nói: "Đừng nói ta không có cho ngươi cơ hội!"

Dứt lời, hắn song chân vừa đạp, một cái đâm thẳng đâm về Sở Kiêu.

Sở Kiêu sắc mặt giật mình, một bên trốn tránh một bên nói ra: "Đừng, đừng, ta có chuyện quan trọng. . ."

"Đánh lại nói!"

Triệu Dần không chút nào nghe Sở Kiêu giải thích, thấy một kích không trúng, xoay người vung ra một kích trảm kích, tốc độ nhanh chóng, để Sở Kiêu lập tức thu liễm trên mặt phóng đãng không bị trói buộc lỗ mãng chi sắc.

"Keng!"

Hắn gấp vội rút ra lợi kiếm, khó khăn lắm ngăn trở Triệu Dần một kích.

Nhìn thoáng qua lộ ra đạt được nụ cười Triệu Dần, Sở Kiêu khổ cười nói ra: "Thiếu chủ, ngài kém chút liền mất đi một trung tâm vệ sĩ. . ."

Triệu Dần cười lấy nói ra: "Ta tên này trung tâm vệ sĩ, không chỉ có riêng chút năng lực ấy. . . Đến, Sở Kiêu, bồi ta nóng người."

"Ta đều nói. . . Uy uy, ngài lại đoạt công?"

"Là ngươi nói nhảm nhiều lắm."

Keng keng keng ——

Đốm lửa tung tóe văng khắp nơi, chủ tớ hai người tay cầm lợi kiếm luận bàn võ nghệ, nhìn như hung hiểm, nhưng kì thực hai người đều thu lực: Triệu Dần chỉ công phổ thông, mà Sở Kiêu thì chỉ phòng không công.

Nhìn ra được, Triệu Dần võ nghệ so sánh với Sở Kiêu vẫn là có mấy phần kém, không phải sao, Sở Kiêu một bên ngăn cản, còn vừa có thể hướng Triệu Dần cho thấy ý đồ đến: "Giang Hạ nghĩa quân Cừ soái Trần Úc, phái người tới liên lạc, hi vọng ta ba chi nghĩa quân đến Hàm Bình huyện một vùng triển khai cuộc họp nghị. . ."

"Ba chi nghĩa quân?" Triệu Dần nhíu nhíu mày, một bên đoạt công vừa nói: "Cái kia ba chi? Giang Đông, Giang Hạ, Dự Chương?"

"Không phải sao."

"Kinh Sở nghĩa quân cùng Trường Sa nghĩa quân đâu?"

"Ai biết được, đoán chừng còn bị Côn Dương kia con mãnh hổ chặn lấy đi."

Côn Dương mãnh hổ. . . Chu Hổ?

Triệu Dần bỗng nhiên thu kiếm, trên mặt hiển hiện vài tia vi diệu thần sắc.

Hắn đã biết đó là ai.

-------------------------------------------

TÔN TỬ BINH PHÁP ỨNG DỤNG
CHƯƠNG THỨ NHẤT: MƯU LƯỢC KẾ THIÊN

Nguyên văn
Tôn Tử viết: Binh giả, quốc chi đại sự, tử sinh chi địa, tồn vong chi đạo, bất khả bất sát dã.
Cố kinh chi dĩ ngũ sự, hiệu chi dĩ kế, nhi sách kì tình: Nhất viết Đạo, nhị viết Thiên, tam viết Địa, tứ viết Tướng, ngũ viết Pháp. Đạo giả, lệnh dân dữ thượng đồng ý giả dã. Cố khả dữ chi tử, khả dữ chi sinh, nhi bất uý nguy. Thiên giả, âm dương, hàn thử, thời chế dã. Địa giả, cao hạ, viễn cận, hiểm dị, quảng hiệp, tử sinh dã. Tướng giả, trí, tín, nhân, dũng, nghiêm dã. Pháp giả, khúc chế, quan đạo, chủ dụng dã. Phàm thử ngũ giả, tướng mạc bất văn, tri chi giả thắng, bất tri chi giả bất thắng. Cố hiệu chi dĩ kế, nhi sách kì tình. Viết: Chủ thục hữu đạo? Tướng thục hữu năng? Thiên địa thục đắc? Pháp lệnh thục hành? Binh chúng thục cường? Sĩ tốt thục luyện? Thưởng phạt thục minh? Ngô dĩ thử tri thắng phụ hĩ.
Tướng thính ngô kế, dụng chi tất thắng, lưu chi; tướng bất thính ngô kế, dụng chi tất bại, khứ chi. Kế lợi dĩ thính, nãi vi chi thế, dĩ tá kì ngoại. Thế giả, nhân lợi nhi chế quyền dã.
Binh giả, quỉ đạo dã. Cố năng nhi thị chi bất năng, dụng nhi thị chi bất dụng, cận nhi thị chi viễn, viễn nhi thị chi cận. Lợi nhi dụ chi, loạn nhi thủ chi, thực nhi bị chi, cường nhi tị chi, nộ nhi nhiễu chi, ti nhi kiêu chi, dật nhi lao chi, thân nhi li chi. Công kì vô bị, xuất kì bất ý. Thử binh gia chi thắng, bất khả tiên truyền dã.
Phù vị chiến nhi miếu toán thắng giả, đắc toán đa dã; vị chiến nhi miếu toán bất thắng giả, đắc toán thiểu dã. Đa toán thắng, thiểu toán bất thắng, nhi huống vô toán hồ! Ngô dĩ thử quan chi, thắng phụ kiến hĩ.
Dịch nghĩa:
Tôn Tử nói: Chiến tranh là việc lớn của quốc gia, quan hệ đến sự sống còn của quân và dân cũng như sự tồn vong của đất nước. Vì thế, như việc chiến tranh, ta không thể không xem xét cho kĩ càng, nghiên cứu cho sâu sát.
Cho nên, khi bàn về chiến tranh, ta ắt nên theo năm phương diện (ngũ sự) sau mà so sánh tương quan ta – địch, cốt là để đối sánh lực lượng hai bên, từ đó nắm được khả năng thắng thua trong chiến sự. Năm phương diện đó là: Đạo, Trời, Đất, Tướng và Quân pháp.
“Đạo” nghĩa là dân chúng và nhà vua phải đồng tâm nhất trí, trên dưới một lòng, làm sao để dân chúng khi lâm chiến sự thì hết lòng hết dạ vì nhà vua mà chiến đấu, can trường mà không sợ hiểm nguy.
“Trời” nghĩa là xem xét đến sự luân chuyển sáng tối ngày đêm, sự biến hóa bốn mùa nóng lạnh.
“Đất” là chỉ địa thế cao thấp, đường xá gần xa, cốt xem xét sự hiểm trở hay bằng phẳng, rộng hay hẹp thì có lợi cho việc tiến công, phòng thủ.
“Tướng” nghĩa là chỉ người tướng soái phải tài mưu dũng lược, thưởng phạt phân minh khiến được tín phục, biết vỗ về an ủi quân sĩ, lại dũng cảm quyết đoán hành sự.
“Quân pháp” nghĩa là nói đến mặt tổ chức quân đội, qui chế phân cấp chức trách các tướng lĩnh trong quân ngũ và những qui định về quản lí, cung ứng quân trang, quân dụng.
Năm phương diện kể trên, người làm tướng, chẳng ai không từng biết. Vấn đề là, ai hiểu biết những điều đó một cách chắc chắn, tường tận thì sẽ giành thắng lợi, ngược lại sẽ chỉ chuốc lấy thất bại mà thôi. Cho nên, có thể dựa vào bảy chước thuật (thất kế) sau đây để xem xét tương quan ta với đối phương, ai hơn ai kém, ai thắng ai thua đều có thể lường tính:
1- Trong hai bên đối địch nhau, vua nước nào hiền minh hơn?
2- Tướng soái nước nào tài trí hơn?
3- Bên nào có ưu thế “thiên thời địa lợi” hơn?
4- Quân pháp bên nào được chấp hành nghiêm chỉnh triệt để hơn?
5- Thực lực quân sự bên nào hùng mạnh hơn?
6- Quân sĩ bên nào được huấn luyện bồi dưỡng tốt hơn?
7- Quân pháp thưởng phạt của bên nào nghiêm minh hơn?
Dựa vào những điều đó, ta có thể đoán định được sự thắng thua vậy.
Theo mưu kế của ta, vận dụng vào chỉ huy tác chiến thì ắt thắng lợi, vì thế hãy nên giữ mưu kế đó lại mà dùng. Không theo mưu kế của ta, dùng binh theo mưu kế khác thì ắt thất bại, thế thì hãy bỏ mưu kế khác đó đi. Khi đã tiếp thu được kế sách hay, người cầm binh lại cần nghĩ cách tạo ra những tình thế có lợi, giúp cho việc tác chiến được thành công. Cái gọi là “thời thế” chính là như vậy. “Thời thế” tức là người cầm binh biết dựa vào những điều kiện lợi thế, áp dụng kế sách thích hợp, từ đó hành động và giành chiến thắng.
Dụng binh tác chiến là một hành vi ngụy tạo, giả trá. Bởi vì có khi có thể tiến đánh được nhưng phải giả trá là không thể tiến đánh; có khi muốn tấn công nhưng phải giả trá thành không muốn tấn công; có khi muốn áp sát đối phương nhưng phải giả trá rằng có ý muốn tránh xa; có khi muốn tránh xa đối phương phải giả trá rằng muốn áp sát. Đối với kẻ địch, những loại tham lợi thì nên dùng lợi lộc để dụ dỗ; những loại đang hỗn loạn hoang mang thì phải thừa cơ mà tiến đánh; với những kẻ có thực lực sung mãn thì hãy chú ý đề phòng; những kẻ có sức mạnh quân sự hùng mạnh thì nên tạm thời né tránh; những hạng hay nổi cáu thì hãy nghĩ cách khích bác; những hạng có thói khinh địch thì hãy khiến chúng thêm kiêu căng; những đám đang an nhàn sau nhiều ngày được ngơi nghỉ thì phải khiến chúng trở nên mỏi mệt; với những đối thủ có nội bộ đoàn kết thì tìm cách li gián chúng. Gọi là biết mưu lược dụng binh thì phải tấn công ở lúc đối phương không đề phòng, hành động ở chỗ đối phương không ngờ tới. Đó là chỗ vi diệu của những nhà cầm quân tài giỏi, tựu chung lại chính là ở chỗ “khiến đối phương không thể lường tính”.
Hễ là chưa lâm trận đã có kế sách chắc thắng thì nguyên do là ở sự tính toán đã kĩ càng, chuẩn bị các điều kiện chiến thắng đã đầy đủ. Bằng như chưa lâm trận mà dự tính không thể chiến thắng thì tức là tính toán còn chưa kĩ càng, điều kiện chuẩn bị chiến thắng còn chưa đầy đủ. Tính toán kĩ càng, điều kiện chín muồi thì thắng; tính toán không kĩ càng, điều kiện chưa chín muồi thì bại. Vậy sao lại chẳng nên tính toán kĩ càng, chuẩn bị điều kiện đầy đủ? Ta thường lấy những điều trên đem ra xem xét, ai thắng ai thua, đều có thể thấy rõ rành rành.
Bình giải
“Mưu lược” (Kế thiên) là chương mở đầu sách Tôn Tử binh pháp. Nó thật sự thể hiện thành công tác dụng đề xuất, bao quát cương lĩnh toàn sách. Chỉ vẻn vẹn trong hơn ba trăm chữ, chương sách vừa bao quát vừa từng bước biện luận mạch lạc rõ ràng. Ngôn từ giản dị sáng sủa. Mở đầu chương, người viết sách nói về chiến tranh với những bình luận rất cao về vị trí của nó – đó là “việc lớn của quốc gia”, là “việc không thể không xem xét cho kĩ càng, nghiên cứu cho sâu sát”. Ý nghĩa đề cao mức độ quan trọng của việc quân sự được đưa ra ngay mở đầu, đặt cơ sở cơ bản cho sự phát triển tư tưởng của toàn sách.
Tôn Tử trước hết nêu lên “năm phương diện” và “bảy chước thuật”, đó là những căn cứ có thể dựa vào để lường định thế thắng thua của hai bên đối thủ trong chiến tranh. Đoạn văn của chương thứ nhất phân tích tường minh, cụ thể, trong “năm phương diện” cũng như ở “bảy chước thuật” đều thể hiện tư tưởng đề cao nhân tố “tướng” – tức người dùng binh, người giữ cương vị lãnh đạo quân sĩ, người phải nắm vững cả “năm phương diện” và “bảy chước thuật”. Chương sách thông qua việc đưa ra những cơ sở để xem xét tương quan lực lượng địch – ta, cũng khẳng định quan điểm “biết người biết mình” thì “trăm trận trăm thắng”.
Trọng điểm thứ hai về nội dung của chương Mưu lược là vấn đề xác định tính chất của “việc dùng binh”. Tôn Tử nói: “Dụng binh tác chiến là một hành vi ngụy tạo, giả trá.” Ở đây, Tôn Tử đã lần đầu tiên khẳng định tính quan trọng của cái gọi là “ngụy tạo, giả trá” trong dùng binh, bước đầu đề xuất vấn đề nghệ thuật chiến tranh cũng chính là nghệ thuật “ngụy tạo, giả trá”. Bàn cụ thể về điều này, Tôn Tử phân tích thành “mười hai chước” nhằm “tấn công ở lúc đối phương không đề phòng, hành động ở chỗ đối phương không ngờ tới” mà mục đích cuối cùng luôn luôn là “đánh thắng địch”.
Sau cùng, chương sách trình bày quan điểm về “tính toán kĩ càng, điều kiện chín muồi thì thắng; tính toán không kĩ càng, điều kiện chưa chín muồi thì bại”. Điểm này nhằm nhấn mạnh thái độ “thận trọng” trong dùng binh. Yêu cầu chính là người cầm binh trước mỗi lần đưa ra quyết sách, phải xem xét cân nhắc kĩ càng, đem “năm phương diện”, “bảy chước thuật” ra tính toán, lường định, đồng thời luôn tìm cách sáng tạo những điều kiện thời cơ thuận lợi cho phía mình đánh thắng phía đối phương.
Ngày nay, khi tìm hiểu Binh pháp Tôn Tử, cụ thể ở đây là chương mở đầu Mưu lược, chúng ta không chỉ đọc hiểu những lí luận chiến tranh thời cổ đại. Quan trọng hơn, nếu áp dụng những lí luận này vào đời sống hiện đại, trong lĩnh vực chính trị, kinh tế, quân sự, xử thế…, chúng ta sẽ thu được nhiều hiệu quả đắc dụng. Đặc biệt trong đời sống kinh tế hiện đại ngày nay – “bất thắng tức vong” (tức là “không giành phần thắng thì không tồn tại được”), thương trường và chiến trường tỏ rõ có nhiều điểm tương đồng. Đó cũng là lí do vì sao nghiên cứu Binh pháp Tôn Tử càng trở nên bổ ích và có giá trị.
------oOo------