Ngày 19 tháng 12, không đúng, phải là ngày Rừng Cây Ô Liu của tháng Sương giá, Napoleon đã gặp một người quen cũ ở Marseille – Đặc phái viên Joseph Fouché. Fouché được lệnh đến Marseille, thay thế Couthon, điều tra các hành vi phản cách mạng ở phía Nam trước đây, và phụ trách công việc trưng thu các loại vật tư.
Khi Couthon đến, ông ta đầy tham vọng, ông ta cứ nghĩ rằng chuyến đi về phía Nam này sẽ giúp mình lập được công lao như Saint-Just. Ai ngờ, những kẻ ở phía Nam lại dễ đánh như vậy, ông ta chậm chân một chút, đã không kịp dự lễ chiến thắng.
Sau đó, về việc trấn áp phản cách mạng, ông ta cứ nghĩ mình đã làm khá tốt, nhưng không ngờ Paris lại rất bất mãn với thành quả trấn áp phản cách mạng của ông ta. Nghe nói Robespierre riêng tư phàn nàn rằng:
"Couthon chỉ biết giết người, vâng, ông ta đã giết không ít phản cách mạng, nhưng, nếu chúng ta chỉ muốn giết đám người đó, cử ai đi mà chẳng được? Tại sao lại cử ông ta đi? Ông ta đi, không thể chỉ là để giết người! Ông ta phải tổ chức sản xuất, thu thập của cải. Nhưng anh xem cái gã này, một hơi chém bay hai nghìn cái đầu, nhưng anh xem ông ta mới tịch thu được bao nhiêu thứ! Số lượng đầu người ông ta chém, so với số lượng tài sản ông ta tịch thu, thậm chí còn chưa đạt đến mức trung bình của một đặc phái viên, thật là... Ông ta hoàn toàn đang lãng phí đầu người mà..."
Vì vậy, Ủy ban Cứu quốc đã mở cuộc họp đặc biệt để thảo luận, trừ Carnot, tất cả đều cho rằng Couthon làm việc không hiệu quả. Còn về Carnot, ông ta giữ thói quen trong thời gian này, không trực tiếp đánh giá về biểu hiện của Couthon, nhưng ông ta vừa mở miệng là chỉ có một chủ đề – đòi tiền!
"Tôi muốn nhắc nhở các vị, 'lựu đạn Bình đẳng' đương nhiên rất tốt, nhưng, nếu để tình hình hiện tại tiếp tục, rất nhanh chúng ta sẽ không còn lựu đạn để dùng nữa! Các vị phải nhanh chóng đưa ra một phương án cho tôi!" Carnot thổi râu trừng mắt, hướng về Robespierre mở máy sấy tóc.
"Sao vậy, Tướng Carnot?" Robespierre hơi ngả người ra sau, để giữ khoảng cách với miệng Carnot.
"Sao ư? Chết tiệt!" Carnot "bụp" một tiếng ném một tập tài liệu lên bàn, "Các vị xem đi, các vị xem đi, bây giờ lượng muối diêm và xút ăn da của chúng ta đã thấp đến mức nào! Tháng trước, tôi đã đề cập vấn đề này với các vị rồi, các vị nói sẽ tìm cách giải quyết; tháng trước nữa tôi lại một lần nữa nhắc nhở các vị, các vị vẫn chưa giải quyết. Chết tiệt, cứ thế này, rất nhanh quân đội của chúng ta sẽ phải dùng vũ khí lạnh để chiến đấu! Tôi nói cho các vị biết, vấn đề này không thể trì hoãn được nữa, bất kỳ sự trì hoãn nào đều là phản quốc!"
Muối diêm và xút ăn da (NaOH và KOH) đều là nguyên liệu quan trọng để sản xuất thuốc nổ, Pháp trong nước không sản xuất nhiều những thứ này. Nhưng những thứ này đối với Pháp lại không thể thiếu. Trong đó, muối diêm chủ yếu đến từ đồng minh truyền thống của người Pháp – Thổ Nhĩ Kỳ. Trong khu vực kiểm soát của Thổ Nhĩ Kỳ, có không ít mỏ muối diêm.
Còn xút ăn da, người Pháp trước đây chủ yếu sử dụng NaOH từ Tây Ban Nha, còn KOH thì chủ yếu từ vùng Baltic. Hiện nay, việc nhập khẩu những vật liệu này đã gặp vấn đề.
Vì mất một nửa hạm đội Pháp ở Toulon, Pháp đã mất quyền kiểm soát biển ở Địa Trung Hải, người Anh, Tây Ban Nha, và thậm chí cả Ý đã cắt đứt liên lạc giữa Pháp và đồng minh truyền thống của họ là Thổ Nhĩ Kỳ, khiến muối diêm không thể vận chuyển vào. Giải pháp của chính phủ cách mạng chỉ có thể dựa vào buôn lậu. Nhưng số lượng buôn lậu có hạn, không thể đáp ứng được lượng tiêu thụ khổng lồ trong chiến tranh.
Về phần xút ăn da, cũng chỉ có thể dựa vào buôn lậu. Buôn lậu những thứ này, số lượng có hạn lại còn giá cao ngất ngưởng. Hơn nữa, những thương nhân buôn lậu đó hoàn toàn không chấp nhận tiền giấy mà chỉ chấp nhận vàng bạc thật. Điều này lại càng gia tăng áp lực kinh tế.
"Carnot, anh đừng vội, chúng ta đã áp dụng một số biện pháp rồi." Robespierre nói, "Chúng ta đã ra lệnh toàn nước Pháp tiến hành tích trữ muối diêm, nhưng anh cũng biết, sản lượng dựa vào cách này có hạn, hơn nữa phải mất một thời gian nữa mới có thể sản xuất ra. Nhưng đây đã là điều duy nhất tôi có thể làm được hiện tại rồi."
"Được rồi, vậy thì anh nói cho tôi biết, bây giờ các anh đã xây dựng được bao nhiêu bãi tích trữ muối diêm? Sản lượng dự kiến là bao nhiêu?" Carnot nói, "Điều này liên quan đến việc xây dựng quân đội của chúng ta trong giai đoạn tiếp theo, nếu sản lượng có thể đảm bảo, chúng ta sẽ sản xuất được nhiều 'quả dưa nhỏ' hơn. Nếu không, chúng ta sẽ phải cắt giảm, thậm chí ngừng sản xuất những thứ này."
"Chúng tôi chỉ có thể cố gắng hết sức. Nhưng Carnot, anh biết đấy, chúng ta không thể tạo ra không khí." Robespierre trả lời.
Carnot không nói gì nữa, ông biết Robespierre và những người khác thực sự đã cố gắng hết sức trong chuyện này. Họ thậm chí còn cử đội đặc nhiệm đến từng làng, để thu thập đất nitrat ở chân tường và chuồng gia súc của nông dân, cũng như tro bếp trong nhà bếp (cái này có thể dùng để tinh chế muối kali). Và cho phép nông dân dùng những thứ này để khấu trừ một phần thuế.
"Về cơ bản, chúng ta vẫn phải tái thiết hải quân." Carnot cuối cùng nói.
"Đúng vậy, chúng ta cần tái thiết hải quân, nhưng điều này không dễ, những thứ cần để tái thiết hải quân, chúng ta còn thiếu nhiều hơn nữa."
"Tôi đề nghị, chúng ta nên thành lập một 'Ủy ban Quản lý Vật tư', quản lý thống nhất những vật tư quan trọng này. Và bắt đầu lại thương mại với các quốc gia trung lập." Barère nói, "Chúng ta nên tạm dừng luật hàng hải, và sử dụng tiền tệ mạnh, ngoại tệ cùng các vật tư khác để giao dịch với các quốc gia trung lập đó."
"Tiền tệ mạnh? Chúng ta đâu có nhiều tiền tệ mạnh như vậy?" Robespierre nói.
"Tịch thu tài sản của những kẻ phản quốc, ngoài tiền bạc, còn có đủ loại đồ xa xỉ, tác phẩm nghệ thuật, và đủ thứ khác mà họ cần, ví dụ như rượu vang hoặc những thứ khác. Dù sao thì tàu hàng của họ không thể về không, chúng ta có thể đổi hàng lấy hàng." Barère trả lời.
"Công xã Paris có thể sẽ không hài lòng đâu." Cambon nói.
Điều này là đương nhiên, vì làm như vậy có nghĩa là rất nhiều vật tư sẽ được dùng để đổi hàng xuất khẩu, mà Pháp lúc này không có nhiều thứ để xuất khẩu. Đừng thấy Barère khi đưa ví dụ nói là rượu vang, nhưng ai cũng biết, chỉ dựa vào rượu vang, chẳng khác nào muối bỏ bể, thứ có ý nghĩa thực sự chỉ có thể là "những thứ khác" mà ông ta chưa nói ra.
Còn về những thứ khác không được nói ra đó là gì, trong lòng mọi người thực ra đều biết, chỉ có một thứ có thể giao dịch số lượng lớn, đó chính là lương thực.
Năm nay lương thực được mùa. Những người sans-culottes mà Công xã Paris đại diện đều nghĩ rằng giá lương thực sẽ giảm xuống. Nhưng nếu xuất khẩu lượng lớn lương thực này, thì gần như là cố tình tạo ra nạn đói. Những người ủng hộ Công xã Paris đều là những người nghèo nhất, họ chắc chắn cũng là những người chịu thiệt hại nặng nề nhất trong chính sách này. Vì vậy có thể dự đoán Công xã Paris sẽ vô cùng bất mãn với điều này.
"Vâng, họ sẽ không hài lòng. Nếu chúng ta làm như vậy, sẽ có người đói. Thậm chí có thể có người sẽ chết đói vì thế. Paris có thể sẽ đỡ hơn, dù sao chúng ta cũng sẽ ưu tiên Paris hơn một chút, nhưng ở nông thôn các tỉnh, có thể thực sự sẽ xảy ra thảm kịch những người trồng lương thực, chết đói trong năm được mùa. Nhưng nếu chúng ta không làm như vậy, nền kinh tế của chúng ta sẽ hoàn toàn sụp đổ. Sự sụp đổ kinh tế cũng sẽ biến thành sự sụp đổ quân sự và chính trị. Đến lúc đó, chúng ta sẽ chết nhiều người hơn, cái giá phải trả cũng sẽ lớn hơn." Barère nói.
"Chuyện này, tôi nghĩ nhất định phải làm, dù có mạo hiểm." Robespierre nói, "Còn phản ứng của Công xã Paris, tôi nghĩ tôi sẽ đi nói chuyện với Hébert, họ hẳn là có thể hiểu được khó khăn của Cộng hòa."
Mặc dù Robespierre nói như vậy, nhưng mọi người lại không cho rằng ông ta thực sự có thể thuyết phục được Hébert và những người khác. Đặc biệt là Carnot, ông ta thậm chí lập tức nhớ lại những lời Joseph đã nói khi "báo cáo công việc" với ông ta.
"Sự thiếu hụt vật tư, đặc biệt là vật tư chiến lược, sẽ là vấn đề khó giải quyết nhất tiếp theo. Nếu vấn đề này không được giải quyết, những chiến thắng mà Cộng hòa đã giành được trước đây sẽ trở nên vô nghĩa. Nhưng để giải quyết những vấn đề này, chỉ có thể dựa vào thương mại với các quốc gia trung lập. Cộng hòa thiếu tiền tệ mạnh, nên ở một mức độ lớn, chỉ có thể dựa vào trao đổi hàng hóa. Mà hàng hóa duy nhất mà Cộng hòa có thể cung cấp với số lượng lớn, cũng chỉ có lương thực. Như vậy, chắc chắn sẽ làm tổn hại đến lợi ích của nông dân và những người dân lao động nghèo ở thành thị. Họ chắc chắn sẽ không đồng ý.
Thế là Ủy ban Cứu quốc nhất định sẽ xảy ra xung đột với Công xã Paris. Hébert này có tham vọng không nhỏ, e rằng ông ta đã sớm cảm thấy mình chưa đạt được địa vị xứng đáng.
Ha ha, việc thành lập Cộng hòa dựa vào cách mạng của Công xã Paris; việc chặt đầu nhà vua cũng dựa vào sức mạnh của Công xã Paris; cuối cùng phe Núi đánh bại phe Đầm lầy, cũng vẫn dựa vào sự ủng hộ của Công xã Paris.
Tuy nhiên, sau chiến thắng, Công xã Paris không nhận được gì cả. Ủy ban Cứu quốc là cơ quan quyền lực nhất cả nước, là hạt nhân quyền lực của quốc gia. Nhưng, đại diện của Công xã Paris, không một ai có thể vào được cơ quan này. Anh nói Hébert anh ta có cam tâm không?
Anh ta chắc chắn sẽ không cam tâm, anh ta chắc chắn sẽ cố gắng lợi dụng cơ hội này, lợi dụng sự bất mãn của những người sans-culottes, phát động một cuộc cách mạng nữa, đưa tất cả những người trong Ủy ban Cứu quốc hiện tại lên đoạn đầu đài, sau đó thiết lập sự cai trị trực tiếp của Công xã Paris đối với Pháp. Tuy nhiên Lazare, tôi nghĩ tình hình hiện tại đã khác với khi phe Girondin vẫn còn kiểm soát Quốc hội rồi. Lúc đó, Quốc hội không đoàn kết, không thể áp dụng bất kỳ biện pháp hiệu quả nào. Nhưng Ủy ban Cứu quốc hiện tại không dễ đối phó như vậy. Anh cứ chờ mà xem, sẽ có một màn kịch hay lắm..."
------oOo------