Một buổi sáng tháng Chín, một người đàn ông đến trước cửa "Viện nghiên cứu Bonaparte", đưa cho người gác cửa một lá thư có chữ ký của Fouché và Carnot, yêu cầu gặp Joseph.
Lá thư này ngay lập tức được chuyển vào, còn người đàn ông thì đứng chờ ngoài cửa.
"Wybicki? Nghe có vẻ như người Slav." Joseph nhìn lá thư giới thiệu được gửi vào, mặc dù trên lá thư giới thiệu gần như không có nội dung gì ngoài tên của người cầm thư, nhưng Joseph đã có một phỏng đoán sơ bộ về mục đích đến của người này.
"Được rồi, các anh đưa anh ta đến phòng khách đợi, tôi sẽ đến ngay." Joseph nói.
Một lát sau, Joseph gặp người đàn ông cũng tên Joseph, nhưng họ Wybicki, trong phòng khách.
"Chào ngài, Tướng Bonaparte, tôi là đại diện của Tướng Kościuszko, hy vọng có thể mua một số vũ khí ở đây, phục vụ cho sự nghiệp chính nghĩa của nhân dân Ba Lan." Người đàn ông vừa nhìn thấy Joseph liền dùng tiếng Pháp không được lưu loát lắm, đi thẳng vào vấn đề giải thích mục đích của mình.
Cái tên "Kościuszko" thì Joseph có biết, đây là một sĩ quan Ba Lan, sau khi Nga, Phổ, Áo lần thứ hai chia cắt Ba Lan vào năm 1793, Ba Lan đã đứng bên bờ vực diệt vong. Đến tháng 3 năm 1794, Tướng Kościuszko nhân cơ hội quân Pháp đánh bại quân Phổ và Áo ở Bỉ và Rhine, đồng thời Nữ hoàng Nga lâm bệnh nặng, đã phát động khởi nghĩa ở Kraków, cố gắng khôi phục lãnh thổ, thành lập một Ba Lan mới. Nói thật, sau Tháng Nhiệt, Pháp loạn lạc như vậy, áp lực quân sự ở phía Bắc lại tương đối hạn chế, trong đó có không ít công lao của Tướng Kościuszko.
Để trấn áp cuộc khởi nghĩa của ông, hơn nữa là để tránh việc người Nga nhân cơ hội này độc chiếm phần còn lại của Ba Lan, Phổ và Áo bất chấp sự ngăn cản của người Anh, đã điều một lượng lớn quân đội từ hướng Bỉ đến Ba Lan. Nói thật, Tướng Kościuszko lựa chọn khởi nghĩa vào thời điểm này, ban đầu hy vọng Pháp có thể thu hút hỏa lực cho ông, kết quả lại thành ông thu hút hỏa lực cho Pháp.
"Các ông muốn mua loại vũ khí nào?" Vì đối phương trực tiếp như vậy, Joseph cũng rất thẳng thắn đi thẳng vào vấn đề.
"Dưa nhỏ Bonaparte, loại chính hãng." Wybicki trả lời.
"Được thôi, chúng tôi vừa khôi phục sản xuất loại vũ khí này." Joseph nói, "Vậy các ông cần bao nhiêu? Thanh toán bằng cách nào, và về vận chuyển, các ông tự giải quyết, hay để chúng tôi giao hàng cho các ông?"
Wybicki đưa ra một con số, rồi nói: "Nếu giá cả hợp lý, chúng tôi sẽ đặt hàng bổ sung."
Joseph lắc đầu trong lòng, lời nói "đặt hàng bổ sung" nghe thì hay, nhưng xét đến môi trường mà người Ba Lan đang đối mặt, ai cũng không thể nói rõ họ có thể cầm cự được bao lâu.
Joseph tính toán trong lòng một lúc, rồi báo cho anh ta một con số.
"Cái này... giá này có hơi cao không?" Nghe Joseph báo giá, Wybicki dường như rất ngạc nhiên, "Giá của các nhà sản xuất khác thấp hơn nhiều."
Joseph thực ra đã chuẩn bị sẵn cho câu nói này của anh ta, anh ta mỉm cười trả lời: "Ông Wybicki, nói thẳng ra, giá sản phẩm của chúng tôi quả thực cao hơn các nhà sản xuất khác, nhưng điều này là có lý do. Bởi vì chi phí sản xuất của chúng tôi cao hơn rất nhiều."
Nói đến đây, Joseph vẫy tay ra hiệu cho một người vệ sĩ bên cạnh, người vệ sĩ liền đi tới.
"Anh đi lấy một mẫu 'dưa nhỏ Bonaparte' lại đây, tiện thể cũng lấy vài mẫu 'dưa nhỏ' tạp nham lại đây."
Người vệ sĩ nghe xong, liền quay người rời đi. Joseph lại tiếp tục nói với Wybicki:
"Tôi vừa chú ý thấy, khi ông đưa ra yêu cầu mua hàng với chúng tôi, ông đã đặc biệt nhấn mạnh rằng ông cần loại dưa nhỏ Bonaparte chính hãng. Ông đã từ bỏ những nhà sản xuất ở gần Paris, chắc hẳn cũng biết vấn đề của những quả 'dưa nhỏ' mà họ sản xuất rồi. Ừm... Ông có thể cũng biết, chuyện Tướng Joubert của chúng ta bị thương. Ngoài ra, theo tôi được biết, trong quân đội Phổ, những món hàng rẻ tiền đó cũng gây ra không ít vấn đề.
Ngoài ra, ông chắc hẳn cũng biết, việc vận chuyển những thứ này, đối với các ông cũng là một vấn đề lớn, số lượng mua hàng đợt đầu của các ông nhỏ như vậy, chỉ sợ cũng là vì kênh vận chuyển của các ông, khó lòng vận chuyển đủ số lượng lớn một lần đúng không. Trong tình huống này, nếu các ông vẫn muốn mua hàng rẻ tiền, thì ngay cả về mặt kinh tế học, thực ra cũng không kinh tế đúng không?"
Đang nói như vậy, người vệ sĩ đã quay lại. Tay còn bưng một cái đĩa, trên đĩa đặt mấy quả "dưa nhỏ" tròn trịa.
"Ông Wybicki, mời ông xem, đây là của chúng tôi, 'dưa nhỏ Bonaparte' chính hãng, còn đây là những quả 'dưa nhỏ' tạp nham giá rẻ. Ông đừng lo lắng, thuốc nổ bên trong mấy quả 'dưa nhỏ' này đã được lấy ra hết rồi. Ông có thể cầm lên xem xét kỹ lưỡng sự khác biệt của chúng."
Joseph vừa nói, vừa ra hiệu cho người vệ sĩ đưa hai quả "dưa nhỏ" cho Wybicki kiểm tra.
Wybicki lần lượt nhặt mấy quả "dưa nhỏ" từ khay lên xem đi xem lại. Tuy nhiên, từ vẻ mặt của anh ta, anh ta hoàn toàn không hiểu sự khác biệt giữa chúng.
"Ông Wybicki, ông xem quả dưa nhỏ chính hãng, bên ngoài đều có những vết khắc sâu. Những vết khắc này không phải để đẹp, nó có hai tác dụng, thứ nhất là dễ cầm, không dễ trơn trượt. Ông Wybicki biết đấy, binh lính trên chiến trường, đặc biệt là lính mới, sẽ đặc biệt căng thẳng. Vì vậy họ cũng rất dễ mắc các lỗi ngớ ngẩn trên chiến trường, ví dụ như do tay trượt mà làm rơi quả dưa nhỏ xuống chân mình. Có những vết khắc này, sẽ không dễ xảy ra vấn đề như vậy nữa."
Joseph đầu tiên cầm quả "dưa nhỏ Bonaparte" chính hãng cho Wybicki xem, sau đó lại cầm một quả "dưa nhỏ" khác có bề mặt rất nhẵn:
"Ông nhìn tiếp quả dưa nhỏ tạp nham này, bên ngoài hoàn toàn không có vết khắc, đương nhiên, nó cũng là rẻ nhất. Ừm, còn cái này, ông xem, nó có một chút vết mờ rất nông, đây là do khắc bằng axit mà ra, tuy rất nông, nhưng cũng có tác dụng chống trượt. Đương nhiên, thêm một công đoạn, chi phí của loại 'dưa nhỏ' này tự nhiên cũng cao hơn một chút, về giá cả, cũng đắt hơn loại trên một chút."
Nói xong, Joseph lại nói: "Nhưng ông Wybicki xem, so với loại chính hãng, nó vẫn thiếu một ưu điểm quan trọng nhất. Ông xem, vết khắc của 'dưa nhỏ Bonaparte' chính hãng sâu hơn nhiều. Như vậy, khi 'dưa nhỏ' phát nổ, vỏ của nó sẽ vỡ ra dọc theo những vết khắc này, tạo thành hàng chục mảnh đạn, bắn ra xung quanh. Trong phạm vi mười mấy mét từ trung tâm vụ nổ, đều là phạm vi sát thương hiệu quả. Vì vậy, một quả 'dưa nhỏ Bonaparte' chính hãng rơi vào đội hình địch, có thể đánh đổ cả một hàng dài kẻ địch.
Ông lại xem quả 'dưa nhỏ' tạp nham trên tay tôi, vết khắc của nó quá nông, nên không phát huy được hiệu quả như trên, khi phát nổ, rất dễ chỉ làm vỏ ngoài nổ thành hai mảnh. Không thể tạo ra số lượng lớn mảnh đạn chết người, vì vậy, uy lực của nó kém xa so với 'dưa nhỏ Bonaparte' chính hãng. Còn lý do vết khắc của nó nông như vậy, là vì vật liệu mà họ sử dụng không bằng chúng tôi, họ dùng loại gang trắng thông thường nhất, loại gang này hoàn toàn không thể tạo ra những mảnh vỡ được chế tạo sẵn như vậy. Vì vậy, ông xem, nhìn bề ngoài, 'dưa nhỏ Bonaparte' chính hãng quả thực là đắt nhất trong số các loại 'dưa nhỏ' này, vì chúng tôi sản xuất tinh xảo hơn, hiệu suất tốt hơn, chi phí tự nhiên cũng cao hơn. Thực ra số tiền chúng tôi kiếm được từ khách hàng không hề nhiều hơn so với những loại hàng tạp nham giá rẻ này."
Tuy nhiên, lúc này Wybicki dường như vẫn còn do dự. Joseph liền cười nói: "Ông Wybicki, thực ra nếu số lượng đặt hàng của các ông lớn hơn một chút, chúng tôi có thể giúp các ông vận chuyển hàng hóa."
Lời mời hấp dẫn này lập tức có tác dụng, Wybicki lập tức nói: "Các ông vận chuyển, có thể vận chuyển đến Ba Lan không?"
Joseph lắc đầu nói: "Cái này thì không được, nhưng chúng tôi có thể giúp các ông đưa hàng đến Đan Mạch trước. Đường bộ từ Pháp đến Ba Lan bị kiểm soát rất chặt chẽ. Nhưng nếu từ Đan Mạch, thuê thuyền đi đường thủy, lên bờ ở Danzig, rồi vượt qua Phổ vào Ba Lan. Tuyến đường này tương đối ít bị kiểm tra hơn, chắc sẽ dễ đi hơn."
"Thưa ông, không có Danzig, chỉ có Gdańsk (tên Ba Lan của Danzig)." Wybicki nói, "Ngoài ra, chúng tôi cần đặt hàng bao nhiêu để nhận được dịch vụ này?"
Joseph cười: "À, tôi nói sai rồi, đúng ra phải là Gdańsk. Còn về số lượng, nếu ông tăng gấp đôi số lượng đặt hàng, chúng tôi có thể miễn phí vận chuyển hàng đến Đan Mạch cho các ông. Ngoài ra, xin lỗi nếu tôi nói thẳng, kẻ thù của các ông quá mạnh, tôi rất ngưỡng mộ lòng dũng cảm của các ông, nhưng, thành thật mà nói, cuộc đấu tranh của các ông chưa chắc đã có kết quả tốt."
"Ông Bonaparte, ông có ý gì?" Sắc mặt Wybicki biến đổi, mắt anh ta tóe lửa giận, dường như sẵn sàng thách đấu Joseph bất cứ lúc nào.
"Ông Wybicki, ông đừng kích động. Tôi không có ác ý." Joseph nói, "Tôi chỉ muốn với tư cách một người bạn, một người bạn của nhân dân Ba Lan, đưa ra một chút gợi ý trong tình hình hiện tại. Ông hẳn biết, hiện tại ở châu Âu, người Ba Lan không có bạn bè nào đáng tin cậy hơn Pháp."
Lời này khiến Wybicki bình tĩnh lại, anh ta nói: "Ông Bonaparte, xin lỗi, tôi đã quá kích động. Tuy nhiên, tôi vẫn muốn hỏi, ông thực sự nghĩ rằng, tiền đồ cuộc đấu tranh của chúng tôi hiện tại không tốt sao?"
"Vâng." Joseph nói, "Thật đáng xấu hổ khi nói ra, điều này chủ yếu là trách nhiệm của chúng tôi ở Pháp, nếu không phải vì quá nhiều chuyện xảy ra trong nội bộ chúng tôi, chúng tôi đã có thể gây áp lực lớn cho Phổ và Áo. Nếu vậy, thì cuộc khởi nghĩa của các ông hiện tại, lại có rất nhiều cơ hội."
"Ài..." Wybicki thở dài.
"Tuy nhiên, dù cuộc khởi nghĩa lần này không khôi phục được đất nước, nhưng cũng có thể khơi dậy tinh thần dân tộc. Với tinh thần như vậy, Ba Lan dù nhất thời thất bại, cũng tuyệt đối sẽ không thực sự diệt vong." Joseph lại nói.
"Cảm ơn, cảm ơn lời động viên của ông." Wybicki nói.
"Nhưng bây giờ, chúng ta phải chuẩn bị cho tương lai." Joseph tiếp tục nói, "Trước hết, nếu kẻ thù quá mạnh, thì tạm thời đừng đối đầu trực diện với kẻ thù. Mùa đông đang đến, chúng ta phải bảo tồn ngọn lửa. Chỉ cần ngọn lửa kháng chiến còn bùng cháy, Ba Lan sẽ không diệt vong. Tôi đề nghị các ông áp dụng hình thức chiến tranh du kích, chia nhỏ thành nhiều bộ phận, nhấn chìm những kẻ xâm lược trong đại dương chiến tranh nhân dân..."
"Chiến tranh du kích là gì? Đại dương chiến tranh nhân dân là gì?" Wybicki thực sự không thể hiểu ngay được những thông tin phong phú như vậy.
"À, cái chuyện này, là như thế này..."
Theo phân tích của Joseph, lý do người Nga và người Phổ xâm lược Ba Lan, tự nhiên là để cướp bóc nhân dân Ba Lan. Nếu không, lẽ nào họ thực sự đến để xây dựng đất nước hạnh phúc sao? Cho nên mâu thuẫn giữa họ và nhân dân Ba Lan là không thể điều hòa. Vì vậy, chỉ cần du kích đội đứng về phía nhân dân, cố gắng hết sức bảo vệ lợi ích của nhân dân, họ sẽ nhận được sự ủng hộ của nhân dân, giống như Antaeus giẫm chân trên mặt đất, không thể bị đánh bại.
Và người Nga hay người Phổ, họ xâm lược Ba Lan là để hút máu, chứ không phải tiền nhiều không biết tiêu vào đâu. Nếu phá hoại ý đồ hút máu của họ từ Ba Lan, thậm chí dùng chiến tranh du kích rộng khắp để khiến họ sa lầy vào vũng lầy chiến đấu không ngừng nghỉ này, khiến chi phí họ bỏ ra cao hơn nhiều so với những gì họ có thể nhận được từ Ba Lan, thì cuộc xâm lược của họ tự nhiên sẽ không thể duy trì được nữa, cộng thêm sự ủng hộ và giúp đỡ của những người yêu công lý và hòa bình trên khắp châu Âu, thì Ba Lan chắc chắn sẽ phục hưng.
Wybicki đứng dậy đầy kích động, những lời nói của Joseph đã mở ra một thế giới hoàn toàn mới trước mắt anh ta.
"Ông Bonaparte, ông nói hay quá! Ba Lan không diệt vong, chỉ cần ngọn lửa kháng chiến còn bùng cháy, Ba Lan sẽ không diệt vong! Đúng vậy, chúng ta phải huy động toàn bộ dân tộc, phải nhấn chìm những kẻ xâm lược trong đại dương chiến tranh nhân dân..."
Wybicki vung nắm đấm, như thể Ba Lan đã chiến thắng, đã trở lại thành Đại Ba Lan hùng mạnh, trấn áp cả Phổ lẫn Nga vậy.
"Ông Wybicki, vì mục tiêu thiêng liêng này, chúng ta còn cần cùng nhau nỗ lực." Joseph nói, "Ừm, chúng tôi còn có một loại vũ khí gọi là 'bẫy chuột Bonaparte', đặc biệt thích hợp cho chiến tranh du kích, ông có muốn xem không?"
Cái gọi là "bẫy chuột Bonaparte" thực chất chính là mìn. Nói chính xác hơn, Joseph lúc này muốn bán thậm chí không phải cả quả mìn, mà chỉ là ngòi nổ của mìn.
"Loại này, thực ra cũng tương tự như 'dưa nhỏ', đều sử dụng một ống lửa để kích nổ vật liệu nổ. Tuy nhiên nó không dùng để ném, mà là chôn dưới đường mà kẻ địch có thể đi qua, một khi kẻ địch đi qua, giẫm phải nó, thì giống như chuột giẫm phải bẫy chuột vậy, 'bùm' một tiếng, chúng sẽ lên thiên đàng. Loại này, chúng tôi có sản phẩm chính thức vỏ gang đúc thì đương nhiên rất tốt. Nhưng tôi xét thấy các ông gặp khó khăn về kinh tế, nên tôi đề nghị các ông chỉ cần mua phần ngòi nổ là được. Còn các phần khác, các ông có thể tự tìm một thợ đá, dùng đá đẽo một cái vỏ, bên trong đổ đầy thuốc súng đen – dù sao thứ này chôn dưới đất, to hơn, nặng hơn cũng không sao – rồi sau đó nối với hệ thống ngòi nổ của chúng tôi là được rồi..."
------oOo------