Nguồn: read.st

Căn nhà của Javert ở phố Peacock rất thú vị, đó là từ cửa sổ tầng hai của ngôi nhà này, có thể nhìn rõ người đang gõ cửa bên dưới, và ngôi nhà này còn có một cửa sau, thông thẳng ra khu phố lân cận.

Ban đầu Javert chọn một căn nhà như vậy, ngoài việc thuê nhà không cao, còn là để tiện cho gia đình tránh những kẻ phản loạn có thể đến trả thù; còn bây giờ, Javert vẫn ở đây, là để tiện tránh chủ nợ của mình. Kể từ khi thất nghiệp, Javert nhất thời không tìm được cách nào khác để kiếm tiền. Ông ta đã làm cảnh sát hơn nửa đời người, ngoài những kỹ năng của cảnh sát ra, ông ta không biết bất kỳ kỹ năng kiếm sống nào khác. Và ở tuổi của ông ta, việc chuyển nghề khác là rất khó khăn. Vì vậy, trong thời gian này, để duy trì cuộc sống, Javert đã vay rất nhiều nợ. Để trả nợ cũ, ông ta lại vay thêm rất nhiều nợ mới. Hiện tại, Javert đã nợ chồng chất.

Thực ra, Javert không phải là không có cách kiếm tiền. Trong nửa đầu đời mình, Javert đã bắt được đủ loại tội phạm, và chứng kiến đủ loại phương thức phạm tội. Vì vậy, nếu ông ta muốn, ông ta hoàn toàn có thể dùng cách đó, kiếm tiền bằng cách phạm tội. Có lẽ chính vì điều này mà những người cho vay nặng lãi mới sẵn lòng liên tục cho ông ta vay tiền. Chỉ là Javert không thể vượt qua được chính mình. Nhưng những người cho vay thì không vội, vì họ tin rằng áp lực cuộc sống tự nhiên sẽ khiến ông ta đưa ra lựa chọn hợp lý.

Khi Lucien và nhóm của anh ta đến nhà Javert và bắt đầu gõ cửa, Javert đang băn khoăn không biết có nên sa ngã trở thành một tên tội phạm mà trước đây ông ta ghét nhất hay không.

Lucien bước lên bậc thang, nhẹ nhàng kéo chuông cửa.

Chuông cửa vừa vang lên, Javert liền như lò xo bật dậy khỏi ghế, ông ra hiệu cho người vợ đang lải nhải phàn nàn im lặng, rồi rón rén đến bên cửa sổ, hé rèm nhìn xuống.

Dưới nhà có ba thanh niên, người giữa đang kéo chuông cửa, nhìn trang phục thì chắc là con nhà giàu có không phải lo lắng chuyện ăn mặc, còn hai người bên cạnh, ánh mắt lúc này lại không ngừng quét ngang dọc xung quanh, vừa nhìn là biết là vệ sĩ đã qua huấn luyện. Những người như vậy chắc không phải là người đòi nợ. Nhưng tại sao những người như vậy lại đến đây thì lại hơi đáng ngờ.

"Không phải người đòi nợ." Javert nói với vợ.

"Không phải người đòi nợ?" Vợ nghe nói không phải đến đòi nợ, liền lại khơi lại chủ đề vừa nãy, "Tôi đúng là mù mắt, ngày xưa sao lại lấy phải cái thứ vô dụng như ông, để bây giờ con cái còn phải theo ông chịu đói, theo ông lo sợ! Ông này..."

Mặc dù khi vợ chồng Javert kết hôn, cả hai đều thề với Chúa rằng, dù nghèo khó hay giàu có, dù ốm đau hay khỏe mạnh, đều sẽ yêu thương, an ủi, tôn trọng, chung thủy với nhau. Nhưng như câu tục ngữ nói: "Lời thề như vỏ trấu, cuộc sống như gió lớn." Hơn nữa, ở Pháp bây giờ, Chúa cũng phải nhường chỗ, thì lời thề trước bàn thờ Chúa còn đáng giá gì nữa?

"Đừng nói những điều đó vội," Javert nói, "Hãy mở cửa đã, xem người ta đến tìm chúng ta làm gì?"

"Ông muốn nhân cơ hội này chạy trốn sao? Ông luôn muốn trốn tránh vấn đề! Ông nói xem, cái nhà này cứ thế này thì đến bao giờ mới hết khổ!" Người vợ nghe vậy càng tức giận hơn.

"Được rồi, đừng nói nữa. Biết đâu đây là một cơ hội thì sao?" Javert nói.

"Vớ vẩn! Cho dù có cơ hội, ông cũng không nắm bắt được, mấy ngày trước..." Người vợ vẫn không buông tha ông ta.

"Được rồi được rồi, Marguerite, chỉ cần người ta chịu cho tiền, tôi làm gì cũng được!" Javert giận dữ quát. Đồng thời sải bước ra khỏi phòng, sau đó trên cầu thang gỗ bên ngoài vang lên tiếng bước chân thình thịch.

Lucien đợi một lúc dưới nhà, cánh cửa mới từ từ mở ra trước mặt anh, một khuôn mặt già nua của một người đàn ông trung niên với vẻ mặt u sầu xuất hiện trước mặt Lucien.

"Thưa ông, ông tìm ai?" Người đó hỏi.

"Xin hỏi ông Javert có ở đây không? Tôi tìm ông Javert." Lucien cởi mũ, rất lịch sự trả lời.

"Tôi đây." Người đó nói, "Thưa ông, tôi không quen biết ông, ông đến tìm tôi là..."

"Tôi là Lucien Bonaparte, tướng Napoleon Bonaparte là anh trai tôi." Lucien trả lời.

"Nhưng... nhưng thưa ông, tôi cũng không quen tướng Napoleon Bonaparte." Javert hơi ngạc nhiên. Tên Napoleon, ông ta đã thấy trên các bản tin chiến tranh, biết đây là một trong những tướng trẻ xuất sắc nhất nước Pháp, đối với ông ta, đây là một nhân vật lớn. Ông ta hoàn toàn không ngờ, em trai của một nhân vật lớn như vậy lại đột nhiên tìm đến mình.

"Tôi nghe tin ông từ tướng Carnot." Lucien nói, "Ông không định mời tôi vào nhà nói chuyện sao?"

Nếu cái tên Napoleon, Javert chỉ mới thấy trên báo, dường như còn rất xa vời đối với Javert; thì tướng Carnot lại là một nhân vật lớn mà Javert rất quen thuộc. Javert biết, tướng Carnot từ thời Hiến pháp đã là nhân vật lớn. Kể từ khi bước vào thời Cộng hòa, ông ấy vẫn luôn là nhân vật chủ chốt trong trung tâm quyền lực. Ông ấy đã phục vụ lâu dài trong "Ủy ban Cứu quốc", ngay cả bây giờ, dường như địa vị không bằng trước Tháng Thermidor, nhưng ông ấy so với những người như Javert, thậm chí là so với Javert khi còn làm cảnh sát trưởng, thì đó cũng là những người ở trên mây xanh.

Trong lòng Javert đập thình thịch, nhưng đuổi một quý nhân như vậy ra khỏi cửa, ông ta cũng không dám. Thế là ông ta tránh sang một bên, làm một cử chỉ mời vào: "Thưa quý ông, xin mời vào."

Lucien theo Javert, bước vào nhà, rồi theo ông ta dọc theo một cầu thang gỗ dốc tối tăm lên tầng hai, vào một phòng khách rộng khoảng mười bảy, mười tám mét vuông.

"Mathilde, có khách, mau đi rót nước." Javert vừa nói vừa bước đến bên vợ, rồi hạ giọng nói, "Đây là nhân vật lớn, là bạn của tướng Carnot."

Mathilde cũng biết "tướng Carnot" là ai, nghe vậy giật mình, vội vàng đi rót nước.

"Ông Javert, chúng tôi đến tìm ông là vì xem trọng kinh nghiệm làm việc của ông bấy lâu nay, hy vọng có thể thuê ông." Lucien trên đường đi lên đã quan sát kỹ lưỡng môi trường xung quanh, cộng thêm ấn tượng khi vừa nhìn thấy Javert, anh biết, tình hình cuộc sống của Javert hiện tại khá tồi tệ.

Lucien biết rằng những người như Javert, được mệnh danh là khắc tinh tội phạm, họ rất hiểu rõ và quen thuộc với các kỹ năng phạm tội. Những người như vậy, chỉ cần sẵn lòng từ bỏ các tiêu chuẩn đúng sai của mình, gần như ngay lập tức có thể trở thành một tội phạm đáng sợ. Việc những người như vậy rơi vào hoàn cảnh khó khăn về cuộc sống chỉ có thể nói lên một điều, đó là, ông ta là một người có nguyên tắc, và có thể kiên trì nguyên tắc. Thế là anh ta mở lời:

"Ông Javert, ông có thể yên tâm, những gì chúng tôi cần ông làm đều là hợp pháp, và cũng hợp đạo đức. Tôi biết ông đã xuất sắc như thế nào khi còn là một cảnh sát trưởng. Ông là một khắc tinh tội phạm, ông đã bảo vệ vô số công dân bình thường. Ông nắm rõ mọi mánh khóe của các loại tội phạm. Vì vậy, ngay cả khi bị đàn áp chính trị, nếu ông thực sự là một kẻ xấu xa không có giới hạn, ông sẽ không nghèo khổ như thế này. Những mánh khóe phạm tội đó đủ để ông và gia đình ông sống một cuộc sống không phải lo lắng về ăn uống.

Anh trai tôi, tướng Joseph Bonaparte, từng nói với tôi một câu nói nổi tiếng của một triết gia tên là Mencius ở phương Đông Trung Quốc, ông ấy nói: "Một người vĩ đại, khi giàu có, anh ta sẽ không phóng túng dục vọng của mình; khi nghèo khó, anh ta sẽ không vi phạm đạo đức của mình; đối mặt với mối đe dọa bạo lực, anh ta sẽ không cúi đầu cao quý của mình." Giờ đây xem ra, ông quả thật có phẩm chất vĩ đại như vậy."

Những lời này khiến nước mắt Javert đột nhiên trào ra. Trong lòng ông ta, bất chợt nảy sinh những suy nghĩ tương tự như "cha mẹ sinh ta, Lucien hiểu ta". Ông ta vội vàng lau mặt, hỏi: "Ông Bonaparte, cảm ơn ông, cảm ơn ông! Ông có thể cho tôi biết, rốt cuộc cần tôi làm gì không?"

"À, là chuyện này..." Lucien trả lời.

Lucien nói với Javert rằng anh trai ông, từng phụ trách công việc của Viện nghiên cứu quân đội. Viện nghiên cứu này nghiên cứu các kỹ thuật quân sự khác nhau, những kỹ thuật này từng mang lại nhiều chiến thắng vinh quang cho Pháp. Tuy nhiên, sau Thermidor, giống như đội ngũ cảnh sát Paris bị phá hủy nặng nề, Viện nghiên cứu quân đội cũng bị phá hủy, một lượng lớn công nghệ nhạy cảm bị thất thoát, và ưu thế kỹ thuật của quân đội Pháp so với quân đội nước ngoài biến mất hoàn toàn.

Nhưng tướng Carnot và anh trai ông, tướng Joseph Bonaparte, đã không từ bỏ, họ dùng tiền của mình để tái thiết viện nghiên cứu, tiếp tục nghiên cứu, để quân đội Pháp giành lại ưu thế kỹ thuật. Và viện nghiên cứu của họ, bị gián điệp nước ngoài và những kẻ phản quốc Pháp bị chúng mua chuộc nhòm ngó, vì vậy hiện tại họ cần nhân viên chuyên biệt để bảo vệ bí mật của quân đội Pháp.

Ngoài ra, bên ngoài nước Pháp, nhân dân Ba Lan cũng đang đấu tranh sống chết với những kẻ xâm lược đã xâm lược Pháp. Ủng hộ cuộc kháng chiến của họ chính là ủng hộ cuộc đấu tranh của Pháp; chiến thắng của họ chính là chiến thắng của Pháp. Hiện tại cuộc đấu tranh của họ đang gặp thất bại tạm thời, một số người trong số họ đang bị lực lượng cảnh sát của các quốc gia đó truy lùng. Vì vậy Pháp cũng cần huấn luyện họ, và nâng cao khả năng của họ trong việc chống lại cảnh sát của Áo, Phổ và Nga hoàng.

Nói xong những điều này, Lucien cuối cùng nói: "Bây giờ, mục đích của tôi đã được nói rõ ràng rồi. Ông Javert, ông có sẵn lòng gia nhập chúng tôi, nỗ lực phấn đấu vì nước Pháp không?"

"Tôi sẵn lòng!" Javert lập tức đứng dậy trả lời.

"Vậy tốt, từ hôm nay trở đi, ông là đồng chí của chúng ta!" Lucien cũng đứng dậy nắm lấy tay Javert, "Mức lương của ông sẽ được tính từ hôm nay, theo tiêu chuẩn khi ông còn làm cảnh sát trưởng."

Nói đến đây, Lucien lại nhìn xung quanh và nói: "Ngoài ra, ông Javert, ông có thể ứng trước vài tháng lương..."

Sau khi nói chuyện xong những việc này, Lucien lại nói với Javert rằng anh ta còn phải nhanh chóng đi tìm Henri Durand, để tìm Magnien, và một số người khác.

Javert nghe xong, liền đứng dậy, lấy chiếc mũ cũ và áo khoác của mình từ móc treo sau cửa: "Ông Bonaparte, xin hãy cho phép tôi đi cùng các ông, tôi biết tìm họ ở đâu, và tôi cũng biết làm thế nào để thuyết phục họ, xin hãy cho phép tôi đi cùng ông!"

"Nếu có sự giúp đỡ của ông, thì thật tuyệt vời." Lucien cũng nói.

"Điều đó là đúng, phải không?" Javert nói, "Dù sao, tôi vừa mới chấp nhận công việc của ông, và từ chỗ ông, đã ứng trước ba tháng lương rồi. Ngoài ra, nơi họ ở có hơi lộn xộn, tôi dẫn các ông đi, sẽ an toàn hơn một chút."

Nói xong những lời này, ông ta lại quay người lại, nói với người vợ đang đứng một bên: "Mathilde, em chăm sóc các con, cất kỹ tấm séc. Đợi tôi về. Ngoài ra, tôi có thể về muộn một chút, các em không cần đợi tôi ăn cơm."

"Ừm, được, anh tự cẩn thận nhé." Mathilde trả lời. Khả năng kiếm tiền của chồng đã trở lại, thế là sự tôn trọng và quan tâm của vợ đối với chồng cũng cùng lúc trở lại.

Javert gật đầu, quay người lại, đội mũ, khoác áo, rồi tiện tay nhặt một cây gậy đầu to, rồi cười với Lucien: "Ông Bonaparte, xin hãy cho phép tôi dẫn đường cho ông."

Có sự giúp đỡ của Javert, hiệu quả sau đó tự nhiên cao hơn rất nhiều, chỉ trong một ngày, Javert đã dẫn họ tìm thấy hơn một nửa số người trong danh sách. Hầu hết những người này hiện tại cũng không mấy khá giả, đương nhiên, không phải ai cũng có thể như Mạnh Tử nói, khi nghèo khó sẽ không vi phạm đạo đức của mình. Một số người trong số họ đã đi vào con đường tội lỗi.

Nhưng Lucien vẫn để những người này gia nhập. Anh ta nói với Javert, người đang có chút thắc mắc: "Con người đa số đều rất yếu đuối, muốn họ không phạm sai lầm là rất khó. Phạm sai lầm không đáng sợ, chỉ cần có thể thật lòng hối cải. Thực ra những người này, ban đầu không phải đều là người tốt sao? Chỉ vì áp lực cuộc sống, mới đi sai đường. Nếu không ai kéo họ một tay, chẳng phải họ sẽ càng đi xa hơn trên con đường sai lầm sao? Chúng ta bây giờ mời họ gia nhập, chẳng phải là đã cho họ một cơ hội làm lại từ đầu sao? Chẳng lẽ có ai khi thấy một người đang trượt xuống vực thẳm mà lại không chịu đưa tay giúp đỡ sao? Chẳng phải chúng ta chính đáng nên đưa tay giúp đỡ họ vào lúc này sao? Ông xem, sau khi nhận được sự giúp đỡ của chúng ta, có ai không lập tức từ bỏ con đường sai lầm trong quá khứ, mà quay sang đi theo chúng ta chứ? Lý do chúng ta phải nỗ lực, chẳng phải là để nhiều người hơn có thể đi trên con đường đúng đắn sao?"
------oOo------