Nguồn: read.st
Chương Mười Lăm: Luận Văn Của Joseph Người Anh Của Quỷ (3)
Joseph lộ vẻ mặt xúc động, lần lượt chào hỏi họ. Tuy nhiên, khi đối mặt với Laplace, anh không kìm được lặng lẽ siết chặt nắm đấm, và trong lòng đã cho ông ta một trận đòn đau – đây cũng là một ước nguyện phổ biến mà các sinh viên khối khoa học kỹ thuật sau này thường vội vàng ước khi đối mặt với những bài toán khó trên giấy thi, bất lực nhìn ra ngoài cửa sổ, lại vừa hay thấy một ngôi sao băng vụt qua.

Năm xưa Joseph không có cơ hội đánh Laplace một trận, giờ đây tên khốn này lại đứng ngay trước mặt anh, nhưng Joseph vẫn không thể đánh ông ta được, chỉ có thể vô cùng nhiệt tình chào đón: “Thưa ông Laplace, tôi đã đọc một số tác phẩm của ngài, những tác phẩm đó đã cho tôi rất nhiều nguồn cảm hứng. Thật may mắn khi được gặp ngài!” Vừa nói, anh vừa đưa cả hai tay ra, nắm chặt tay ông ta, giống như Tổng thống nắm tay Macron vậy, đầu tiên là siết chặt một cái, rồi đột ngột kéo tay đối phương về phía mình, khiến Laplace loạng choạng, suýt nữa thì ngã.

“Thưa ông Laplace, thật vinh dự khi được gặp ngài, tôi có rất nhiều câu hỏi muốn thỉnh giáo ngài, ví dụ như…” Joseph vừa mỉm cười nói với vẻ nghiến răng ken két, vừa dồn hết sức lực, dùng hai tay siết chặt tay Laplace.

“À… ông Bonaparte… ông Bonaparte… anh… anh thật là… vẫn là ngồi xuống trước đã, rồi… rồi từ từ… từ từ nói chuyện…” Vai phải của Laplace cao lên hẳn, ông ta vừa cố gắng rút tay về, vừa nói lắp bắp.

“À, ông Bonaparte, chúng ta ngồi xuống nói chuyện đi. Ngài quá nhiệt tình rồi, ngài có lẽ đã làm đau tay Pierre rồi đó.” Thấy Joseph quá nhiệt tình, còn Laplace thì bị anh nắm chặt tay, đau đến nỗi mặt mũi cũng hơi biến dạng, Lavoisier không kìm được muốn cười, nhưng ông vẫn gọi Joseph lại.

“À?” Joseph giả vờ kinh ngạc, vội vàng buông tay Laplace ra như bị điện giật, và liên tục xin lỗi: “Thưa ông Laplace, tôi xin lỗi, tôi xin lỗi, gặp được ngài, tôi thực sự quá kích động… Thật là… Ngài không bị thương chứ…”

Laplace cử động bàn tay phải của mình một chút, rồi nói: “Ông Bonaparte, sao ngài lại có sức mạnh lớn đến vậy.”

“Nỗi đau và lòng thù hận đã ban cho tôi sức mạnh.” Joseph nghĩ vậy, nhưng lại nói: “Tôi thường giúp cha Jacques làm mộc, nên sức tay có lẽ hơi lớn một chút.”

“Đó không phải là hơi lớn một chút đâu,” Laplace nói. “Nhưng bây giờ chúng ta không bàn về vấn đề này – ngài biết đấy, chúng tôi đã đọc bài luận của ngài, ông Lavoisier và ông Condorcet đều rất đánh giá cao bài viết này, nhưng ngài biết bài luận của ngài đang cố gắng lật đổ một lý thuyết được ủng hộ rộng rãi và có rất nhiều hiện tượng thực nghiệm chứng minh, đây là một vấn đề lớn, mọi người đều cho rằng nên thận trọng một chút, vì vậy ông Lavoisier và ông Condorcet, cùng với một số quý ông khác đều hy vọng có thể nói chuyện trực tiếp với ngài về một số vấn đề trong bài luận này…”

“Nói thật đi,” Condorcet mỉm cười hiền lành với Joseph nói, “Ông Bonaparte, bài luận này của ngài là một trong số ít những bài luận chất lượng cao trong những năm gần đây, không nói gì khác, chỉ riêng mấy công cụ toán học trong bài luận, đã đủ để ngài giành chiến thắng trong cuộc thi rồi. Tuy nhiên, về kết luận của ngài, một số người không hoàn toàn đồng tình. Ừm, ít nhất Coulomb và Monge đều không thích cái kết luận đó của ngài. Họ đang trên đường đến đây, có lẽ họ sẽ có rất nhiều câu hỏi muốn hỏi ngài. Ngài hãy chuẩn bị tâm lý nhé.”

“Thưa ông Condorcet, các vị cứ gọi tôi là Joseph là được,” Joseph nói. “Trước khi viết bài này, tôi đã từng xem xét vấn đề này rồi. Nói thật, khi tôi đưa ra kết luận này, tôi cũng lo mình sai. Và tôi viết bài luận này, cũng chính là để có thể thảo luận vấn đề này với những người khác.”

“Ha ha, thanh niên bây giờ thật tốt,” Lavoisier nói. “Joseph, ý con là con đã chuẩn bị sẵn sàng rồi sao? Ừm, con cũng không cần căng thẳng, thực ra…”

Lời còn chưa nói hết, đã nghe thấy tiếng cửa phòng khách nhỏ bị đẩy ra.

Joseph thấy có vài người nữa đi vào, anh vội vàng đứng dậy.

Những người khác cũng đứng dậy theo. Người dẫn đầu bước vào lại là Công tước Louis Philippe Joseph của Orleans, người mà Joseph từng gặp một lần ở quán cà phê. Phía sau ông ta là hai người mặc quân phục, một người lớn tuổi hơn, trông khoảng hơn năm mươi tuổi; người còn lại hơi thấp hơn một chút, khuôn mặt màu đồng, dưới đôi lông mày rậm là một đôi mắt sáng ngời.

“Thưa Công tước, sao ngài cũng đến đây vậy?” Condorcet hỏi.

“À, thưa ông Condorcet, hôm nay tôi tiện đường qua đây, vốn định đến thăm ông Monge, nghe ông ấy nói về chuyện ở đây, phát hiện ra ông Bonaparte, người gây tranh cãi đó, hình như là một người bạn nhỏ mà tôi quen, cũng tên là Joseph giống tôi, nên qua xem sao. Kết quả… Joseph, đúng là con rồi,” Công tước Charles vừa nói, vừa đi tới, đưa tay ra, nắm lấy tay Joseph. Laplace trừng mắt nhìn chằm chằm vào tay họ, tuy nhiên…

“À, Joseph, lần trước gặp con, anh còn tưởng nước Pháp chúng ta sẽ có thêm một nhà viết kịch nữa chứ, không ngờ lại có thêm một nhà toán học. Tuy nhiên, ông Monge dường như không đồng tình với một số quan điểm của con. Muốn thảo luận với con một chút, đương nhiên, những thứ này anh hoàn toàn không hiểu. Anh đến đây chỉ để xem náo nhiệt thôi.” Công tước Orléans buông tay Joseph ra, rồi nói thêm: “À Joseph, anh giới thiệu cho con hai người bạn này của anh.”

Ông ta chỉ vào người lớn tuổi hơn nói: “Đây là ông Coulomb, ông ấy là chuyên gia về điện.” Tiếp theo ông ta chỉ vào người thấp hơn, trẻ hơn giới thiệu: “Đây là ông Monge, ông ấy là chuyên gia về hình học.”

Joseph vội vàng tiến lên, chào hỏi Coulomb và Monge. Công tước Charles thì tự tìm một chiếc ghế ngồi xuống nói: “Các vị biết đấy, về khoa học, tôi không biết nhiều, nhưng lại rất có hứng thú. Monge, ông có nhiều vấn đề muốn hỏi Joseph, bây giờ có thể bắt đầu rồi đấy.”

Monge là một người thẳng thắn, nghe vậy, lập tức mở miệng nói: “Ông Bonaparte, ngài trong bài luận đã kết luận ánh sáng là một sóng ngang, và những suy luận toán học rất ấn tượng, nhưng ngài nên biết, bất kỳ sóng nào đều truyền trong một môi trường, nếu ánh sáng thực sự là sóng, vậy thì môi trường này, cái ether ánh sáng này, cần có những đặc điểm gì, ngài đã từng suy nghĩ chưa?”

Với vấn đề này, Joseph đã chuẩn bị từ sớm, bởi vì trong lịch sử phát triển sau này, những nghi ngờ khác nhau về “ether ánh sáng” chính là vũ khí chính mà những người ủng hộ thuyết hạt dùng để phản đối thuyết sóng.

“Về vấn đề này, tôi nghĩ thế này…” Joseph bắt đầu nói.

Joseph biết, cái gọi là “ether ánh sáng”, sau này đã bị các nhà khoa học loại bỏ. Nhưng vào thời điểm này, anh không thể trực tiếp nói rằng ether không tồn tại, vì điều đó cần rất nhiều khám phá và thí nghiệm khoa học làm nền tảng. Vì vậy, anh chỉ có thể dùng một số giả thuyết của những người ủng hộ thuyết sóng trước đó để đối phó với câu hỏi của Monge.

“Về vấn đề độ cứng của ether, còn liên quan đến tốc độ ánh sáng là bao nhiêu, tôi đã hình dung ra một thí nghiệm có thể dùng để đo tốc độ ánh sáng chính xác hơn. Xét đến việc Trái Đất không ngừng chuyển động, vậy thì nó so với ether cũng nên không ngừng chuyển động, vậy thì từ các hướng khác nhau, tốc độ ánh sáng đo được có thể sẽ khác nhau…”

“Phương pháp đo tốc độ ánh sáng chính xác hơn sao?” Condorcet tỏ ra hứng thú.

“Chúng ta dùng một gương bát diện có thể quay…” Joseph nói. Phương pháp mà anh nói chính là phương pháp lăng kính quay Michelson. Đây là một phương pháp tương đối đơn giản, và độ chính xác đo lường cũng khá tốt.

Joseph vừa giới thiệu ý tưởng thí nghiệm, vừa tiện tay lấy một tờ giấy và một cây bút, bắt đầu phác thảo thiết kế thiết bị cần thiết cho thí nghiệm.

Joseph quen dùng cách vẽ hình chiếu ba mặt phổ biến sau này để mô tả các thiết bị đó. Nhưng vừa nhìn thấy những hình vẽ của anh, Monge liền trừng to mắt.

“Ông Bonaparte, phương pháp vẽ hình này của ngài học từ đâu vậy?” Monge mở miệng hỏi.

“À?” Joseph giật mình, anh vốn tưởng phương pháp vẽ hình này là một kỹ thuật rất phổ biến, lúc này nghe Monge hỏi vậy, lại thấy vẻ mặt của Monge đặc biệt nghiêm túc, liền lập tức nhận ra, có lẽ, vào thời đại này, phương pháp vẽ hình này hoàn toàn chưa xuất hiện.

“Đây là do tôi tự vẽ lung tung thôi, tôi thấy vẽ như vậy trực quan và dễ hiểu hơn. Sao, có vấn đề gì à?” Joseph nói.

Monge suy nghĩ một chút, trả lời: “Ông Bonaparte, ngài có thể, không, ngài chắc chắn không biết, tôi đã bắt đầu sử dụng phương pháp vẽ hình tương tự từ khoảng hai mươi năm trước rồi. Tuy nhiên, vì phương pháp vẽ hình này có ý nghĩa quân sự quan trọng – tôi nghĩ, với sự thông minh của ngài, việc hiểu điều này không khó, nên phương pháp vẽ hình này được giữ bí mật nghiêm ngặt. Chỉ được truyền dạy trong các trường quân sự, và tất cả các sĩ quan đã học nội dung này, đều phải tuyên thệ, không được truyền bá kỹ thuật này ra ngoài. Năm xưa tôi đã nói với cấp trên rằng, có lẽ không lâu nữa, sẽ có những người khác tự nghiên cứu ra kỹ thuật tương tự, giống như Newton và Leibniz đã phát minh ra phép vi tích phân riêng lẻ vậy. Tuy nhiên, vì cách vẽ của ngài và cách vẽ được bảo mật rất giống nhau, thành quả này của ngài e rằng cũng cần được giữ bí mật. Ông Bonaparte, phương pháp vẽ hình này của ngài, chưa truyền dạy cho người khác chứ?”

“Kỹ thuật này tôi chỉ dạy cho em trai tôi là Napoléon, cậu ấy hiện đang học năm nhất tại Trường Sĩ quan Paris. Ừm, toán học của cậu ấy cũng không tệ.”

“Năm nhất, năm nhất vẫn chưa tiếp xúc đến hình học họa hình,” Monge nói. “Ông Bonaparte, ngài cần nhắc nhở cậu ấy, kỹ thuật này không được truyền ra ngoài.”

“Còn có chuyện như vậy sao?” Công tước Charles lại tỏ ra hứng thú. “Monge, khoa học phải thuộc về toàn nhân loại chứ. Giữ bí mật như vậy không tốt lắm.”

“Thưa Công tước, đây không phải ý của tôi, đây là quyết định của chính phủ Vương quốc. Tôi cũng chỉ có thể tuân theo,” Monge trả lời. Ông lại quay sang Joseph nói: “Ông Bonaparte, phát hiện này lẽ ra phải mang lại vinh dự và địa vị cho ngài, nhưng bây giờ, ngài lại phải giấu nó đi. Vì nước Pháp, đây là sự hy sinh cần thiết, hy vọng ngài có thể hiểu.”

Joseph gật đầu nói: “Tôi hiểu, tuy khoa học không có biên giới, nhưng các nhà khoa học thì có quốc tịch.”

“Giống như phép vi tích phân của Leibniz và phép vi tích phân của Newton vẫn có khá nhiều khác biệt. Ông Bonaparte, tôi nghĩ cách vẽ của ngài và cách vẽ của Monge cũng nên có một số khác biệt,” Coulomb đột nhiên mở miệng nói. “Ngài có thể nói cho chúng tôi nghe về cách vẽ của ngài được không?”
------oOo------