“Thưa ông Tréville, tôi nghe nói trong Cách mạng Pháp, rất nhiều quý tộc đã bị treo cổ trên cột đèn. Vì đã có nghị viện rồi, tại sao các ông vẫn phải treo cổ những quý tộc đó?”
"Đó là vì họ dám mưu đồ lật đổ chế độ Cộng hòa." Victor lập tức nói một cách kiên định, "Cộng hòa đã cho họ rất nhiều cơ hội, nhưng họ không chịu hối cải."
"Đương nhiên đó là một lý do, nhưng tôi phải nói, đó không phải là lý do cơ bản nhất." Toussaint Louverture lắc đầu nói, "Lý do cơ bản nhất là họ chiếm quá nhiều đất đai. Nếu Cách mạng Pháp không thể phá hủy sự kiểm soát đất đai của họ, thì những người bình dân của Đẳng cấp thứ ba vẫn sẽ không có cuộc sống tốt đẹp. Nếu vẫn như vậy, thì cách mạng còn có ý nghĩa gì nữa?"
Ở Saint-Domingue cũng vậy. Giống như nước Pháp trước cách mạng, xã hội được chia thành ba đẳng cấp: giáo sĩ, quý tộc và thường dân, thì Saint-Domingue cũng tồn tại sự phân cấp như vậy.
Đẳng cấp thứ nhất là những chủ nô da trắng, số lượng của họ rất ít, giống như ở Pháp, tổng số đẳng cấp thứ nhất và thứ hai cũng chỉ chiếm vài phần trăm, về mặt số lượng chỉ là một nhóm nhỏ.
Nói đến đây, Toussaint Louverture thậm chí còn đưa tay ra, ba ngón tay chụm lại làm một cử chỉ:
"Ừm, chỉ có chừng này thôi, không thể hơn được nữa. Nhưng cũng giống như đẳng cấp thứ nhất và thứ hai ở Pháp, tuy số lượng ít nhưng lại chiếm phần lớn đất đai của Pháp, những chủ nô da trắng này cũng chiếm tuyệt đại đa số đất đai của toàn bộ Saint-Domingue. Nếu tình hình này tiếp diễn, thì người da đen vẫn sẽ không có cuộc sống tốt đẹp, vẫn sẽ phải vật lộn trong đói kém và cái chết. Nếu kết quả vẫn như vậy, thì cuộc cách mạng trước đây của chúng ta còn có ý nghĩa gì nữa?"
“Vậy có nghĩa là, ngài muốn độc lập là để giải quyết vấn đề đất đai?” Victor nói, “Nhưng ngài đã nghĩ đến hậu quả kinh tế của việc làm này chưa?”
"Hậu quả kinh tế?" Toussaint Louverture nói, "Ngài có thể nói cụ thể hơn không?"
"Trước hết, ngài chắc chắn biết rằng nền kinh tế của Saint-Domingue thực ra phụ thuộc rất nhiều vào thương mại. Dù là đường mía hay cà phê, đều phải thông qua thương mại mới có thể trở thành thứ có ích, nếu không có thương mại, những thứ này chẳng đáng một xu nào. Và những thứ này không phải là không thể thay thế được, vùng Caribe có rất nhiều nơi có tiềm năng thay thế Saint-Domingue."
"Thái độ của người Tây Ban Nha và người Anh đối với quốc gia lý tưởng của ngài, tôi tin ngài cũng có thể biết. Ngay cả người Mỹ, họ cũng là những quốc gia sử dụng một lượng lớn nô lệ da đen, họ cũng sẽ không muốn thấy một quốc gia da đen tự do giàu có xuất hiện ở Caribe, bởi vì điều này sẽ trở thành tấm gương để nô lệ trong nước họ noi theo."
Nói rõ hơn, nếu người da đen Saint-Domingue nhờ nổi dậy mà có được cuộc sống giàu có, vậy tại sao người da đen ở Mỹ, người da đen ở Cuba lại không noi gương các ngài? Cuộc sống của các ngài càng tốt, động lực nổi dậy của nô lệ da đen ở đó càng lớn, chi phí mà họ phải bỏ ra để trấn áp hay xoa dịu những nô lệ da đen đó càng cao. Ngược lại, điều kiện sống của các ngài càng tệ, cuộc sống càng khó khăn, thì bên đó càng ổn định.
Vì vậy, Thưa Tổng đốc, nếu Saint-Domingue độc lập, và còn để người da đen phổ biến đều có đất đai, thì dù là người Anh, người Tây Ban Nha hay người Mỹ, họ cũng sẽ không còn giao thương với Saint-Domingue nữa. Tôi đoán hiện tại họ chắc chắn đã đưa ra rất nhiều cam kết với ngài, nhưng Thưa Tổng đốc, cam kết là thứ không đáng tin cậy nhất. Chỉ cần phân tích lợi ích của mọi người ở đâu, ngài sẽ nhận ra.
"Nhưng..." Toussaint Louverture nói.
"Thưa Tổng đốc, tôi hiểu ý ngài. Ngay cả khi bị loại khỏi chuỗi thương mại, đối với hầu hết người da đen, độc lập vẫn là có lợi. Bởi vì trong hệ thống hiện có, lợi ích thương mại không hề rơi vào tay người da đen. Nếu đã như vậy, thì việc có kiếm được tiền hay không, có liên quan gì đến người da đen đâu? Dù Saint-Domingue không bán được một cân đường mía hay cà phê nào, dù đất đai của Saint-Domingue phải được chuyển sang trồng lương thực để no bụng, người da đen vẫn sẽ nhận được nhiều hơn bây giờ."
"Điều đó chẳng lẽ không đúng sao?" Toussaint Louverture hỏi.
"Điều đó không sai. Nhưng Đệ nhất Tổng tài cho rằng, người da đen vẫn còn con đường tốt hơn để đi – một con đường tốt hơn rất nhiều so với hiện tại." Victor nói.
"Con đường nào?"
"Saint-Domingue tiếp tục ở lại Pháp. Đồng thời chúng ta tìm cách giải quyết vấn đề thiếu đất đai của người da đen." Victor nói.
"Giải quyết thế nào?" Toussaint Louverture hỏi.
Victor liền trả lời: "Phương án thứ nhất là người da đen có thể tự do rời Saint-Domingue, đến Louisiana. Vùng đất này hiện nay người Tây Ban Nha đã trả lại cho chúng ta. Để phát triển vùng đất này, Đệ nhất Tổng tài vừa ban hành chính sách, bất cứ ai, chỉ cần sẵn lòng tuyên thệ trung thành với Pháp, đều có thể nhận được không quá sáu nghìn năm trăm mét vuông đất công tại Louisiana làm phần đất định cư. Canh tác 5 năm – trong 5 năm này, đất đã xin không được bỏ hoang – sau 5 năm, hoặc trong 5 năm nếu đã cư trú đủ nửa năm trên đất nhà ở và nộp phí 21 xu một mét vuông, thì đất đã nhận sẽ thuộc sở hữu của họ. Ngoài ra, trong vòng 5 năm, những vùng đất này sẽ được miễn thuế.
Người da đen ở Saint-Domingue cũng có quyền công dân Pháp, họ cũng có thể đến Louisiana xin đất. Đương nhiên, một người không thể thực sự canh tác một diện tích đất lớn như vậy, nhưng chỉ cần anh ta có thể canh tác, sau năm năm, nó sẽ thuộc về anh ta. Còn nếu anh ta vẫn ở lại Saint-Domingue, thì dù thế nào, anh ta cũng không thể có được nhiều đất đến vậy."
"Hehe..." Toussaint Louverture cười lạnh, "Thưa ông Tréville, sở dĩ tôi còn đủ tư cách để Đệ nhất Tổng tài cử ngài đến đàm phán với tôi, là vì hiện nay chúng tôi, những người da đen, đang đoàn kết với nhau. Còn ngài đây, ngài muốn chia rẽ chúng tôi trước sao?"
"Thưa Tổng đốc, tôi và Đệ nhất Tổng tài tuyệt đối không có ý đó. Nếu ngài không chấp nhận phương án này, hoặc ngài cảm thấy tạm thời vẫn chưa thể chấp nhận phương án này, vậy thì chúng tôi còn có phương án thứ hai, đó là thông qua các cách khác để giải quyết vấn đề đất đai."
"Mua chuộc?" Toussaint Louverture cười, "Cách khác? Ngài muốn nói mua chuộc sao? Chẳng phải tôi đang tiến hành mua chuộc sao? Và những người da trắng ở Saint-Domingue chẳng phải vì thế mà cố gắng chống đối tôi sao? Và ngài chẳng phải cũng vì thế mà đến đây sao? Đương nhiên, tôi biết, cái giá tôi đưa ra rất thấp, nhưng so với việc các ngài trực tiếp treo cổ quý tộc, thì đã hiền hòa hơn rất nhiều rồi. Ít nhất, số tiền tôi đưa ra, đủ để họ đến Louisiana nhận phần đất đó rồi, phải không?"
"Thưa Tổng đốc, tôi đột nhiên nhận ra rằng giữa chúng ta có thể có một sự hiểu lầm nghiêm trọng." Victor cau mày nói, "Có lẽ ngài đã lầm tưởng rằng tôi và Đệ nhất Tổng tài là người da trắng, nên chắc chắn sẽ đứng về phía những người da trắng đó. Nhưng, suy nghĩ này hoàn toàn sai lầm. Giống như, người Mỹ, người Anh cũng là người da trắng, nhưng lần này họ có đứng về phía chúng ta không?"
"Ý ngài là gì?" Toussaint Louverture có chút ngạc nhiên.
"Theo chính phủ Cộng hòa, phần lớn các chủ nô da trắng ở Saint-Domingue đều là tàn dư của giới quý tộc phong kiến, họ vốn dĩ không cùng phe với Cộng hòa. Khi chính phủ cách mạng Cộng hòa bãi bỏ chế độ nô lệ và trao quyền công dân cho người da đen, họ càng căm ghét Cộng hòa. Tôi dám chắc, phần lớn họ đều có liên hệ bí mật với những quý tộc lưu vong. Nếu họ ở Pháp đại lục, e rằng đã bị đưa lên đoạn đầu đài vì tội phản cách mạng rồi. Chính phủ chấp chính hiện nay cũng là chính phủ Cộng hòa bảo vệ thành quả cách mạng, làm sao chúng tôi có thể đứng về phía những người này?"
"Vậy ý của Đệ nhất Tổng tài là gì?" Toussaint Louverture hỏi.
"Mặc dù những kẻ này về chính trị là kẻ thù của chúng ta, nhưng hiện tại dù sao cũng không phải là thời đại có thể tùy tiện mở tòa án cách mạng. Đệ nhất Tổng tài vừa ban hành 'Bộ Luật', không biết ngài đã xem qua chưa?"
"Tôi đã xem rồi. Quả thật là một 'Bộ Luật' bất hủ." Toussaint Louverture ca ngợi.
"Trong 'Bộ Luật' quy định phải bảo vệ tài sản tư hữu, mặc dù những kẻ này là kẻ thù của chúng ta, nhưng chúng ta không thể tự mình phá vỡ quy tắc của mình, vì vậy, trực tiếp tịch thu đất đai của họ là không được. Tuy nhiên, nếu họ có hành vi phản quốc trước, thì tự nhiên sẽ khác. Ngài hiểu ý tôi rồi chứ?" Victor mỉm cười trả lời.
"Ý ngài là..."
"Phủ Tổng đốc, với tư cách là cơ quan quyền lực cao nhất của chính phủ Chấp chính Pháp tại Saint-Domingue, có quyền điều tra bất kỳ tội phản quốc nào và trừng phạt những kẻ phản quốc đó, và Phủ Tổng đốc đang trừng trị những kẻ phản quốc, vậy thì những hành vi này tự nhiên không có vấn đề gì. Hậu quả kinh tế cũng có thể tránh được khá nhiều, ít nhất, các thương nhân Pháp sẽ không từ bỏ Saint-Domingue..." Victor nói, vì dù sao những chủ nô da trắng đó cũng sẽ không thực sự biết ơn, thực sự ủng hộ chính phủ Cộng hòa Pháp, vì chính phủ Chấp chính đã quyết định bán đứng họ rồi, vậy thì bán cho triệt để, để tránh để lại mầm mống họa.
"Thưa Tổng đốc, tôi nghĩ bây giờ ngài hẳn không còn nghi ngờ gì về thành ý của chúng tôi nữa chứ?" Victor mỉm cười nói, "Đương nhiên, nếu ngài vẫn muốn Saint-Domingue trở thành một quốc gia độc lập, thì cũng không phải là không thể đàm phán."
Toussaint Louverture suy nghĩ một chút, rồi hỏi: "Nếu tôi vẫn muốn Saint-Domingue độc lập thì sao?"
"Thế thì, Pháp phải nhận được một khoản bồi thường nhất định. Trước hết, những chủ nô da trắng đó, mặc dù họ là kẻ thù chính trị của chúng ta, nhưng dù sao họ cũng là người Pháp. Và nếu các ngài độc lập, các ngài sẽ là người nước ngoài. Chúng tôi không thể dung thứ cho người nước ngoài tùy tiện bắt nạt người Pháp, tước đoạt tài sản hợp pháp của người Pháp. Vì vậy, nếu ngài vẫn muốn duy trì tuyến đường thương mại, ngài phải sử dụng phương thức 'chuộc mua' thực sự, và phải dựa trên cơ sở 'tự nguyện' thực sự.
Ngoài ra, Saint-Domingue là lãnh thổ của Pháp, nếu các ngài muốn độc lập trên lãnh thổ của Pháp, thì chi phí mua lại những vùng đất này là điều không thể thiếu. Đương nhiên, chúng tôi có thể cung cấp khoản vay cho ngài. Cuối cùng, Saint-Domingue có vị trí quân sự rất quan trọng, nếu các ngài độc lập rồi đứng về phía Anh và Mỹ, sẽ gây ra mối đe dọa lớn đến lợi ích của Pháp. Vì vậy, nếu các ngài vẫn muốn độc lập, thì các ngài phải chấp nhận Pháp là quốc gia bảo hộ. Ngoài ra, Pháp còn cần có một số căn cứ quân sự ở Saint-Domingue, để đảm bảo liên lạc giữa Louisiana và lục địa Pháp sẽ không dễ dàng bị cắt đứt..."
------oOo------