Nghe Joseph nói vậy, Armand ngược lại đắc ý ra mặt: "Sợ gì chứ? Không phải là bị cấm diễn sao? 'Le Cid' của Corneille cũng từng bị cấm diễn đấy thôi. Có thể bị cấm diễn giống như 'Le Cid' thì đúng là... Tại sao phải sửa? Không! Ngay cả khi bị cấm diễn, ngay cả khi vì thế mà bị ném vào ngục Bastille, thì cũng đáng giá! Anh biết không, đây chính là vương miện nguyệt quế bất tử của thần Apollo đấy!"
"Vậy thì vở kịch này cùng lắm chỉ diễn được một hai suất trước khi bị cấm thôi." Joseph nói.
"Không, sẽ không đâu." Napoleon đột nhiên xen vào, "Giống như 'Le Cid' vậy, dù bị cấm trong một thời gian, nhưng rồi sẽ có ngày được công diễn trở lại. Và một khi được công diễn trở lại, nó sẽ trường tồn."
Nói xong, Armand giơ tay lên, tu hết một ly brandy lớn vào miệng. Napoleon thấy vậy, cũng muốn học theo anh ta uống một hơi hết ly. Nhưng cánh tay vừa mới giơ lên đã bị Joseph cản lại.
"Armand có tửu lượng cao, uống rượu như uống nước. Em đừng uống giống anh ta, nếu không nói chưa được hai câu, em đã gục rồi, thì chán lắm. Khi chúng ta uống rượu với anh ta trước đây, anh ta cứ uống thoải mái, còn chúng ta thì chỉ nhấm nháp thôi."
Napoleon liếc nhìn Joseph, rồi lại nhìn Armand gầy gò, dường như có chút không tin, nhưng cậu vẫn nghe lời Joseph, chỉ nhấp một ngụm nhỏ.
"Đúng rồi, cứ thế này là được rồi." Armand nói, "Tôi còn hy vọng cậu có thể tỉnh táo để đưa ra thêm nhiều ý kiến cho tôi. Ừm, tửu lượng của cậu so với Joseph thế nào?"
"Không bằng tôi." Joseph nói.
"Cũng gần như vậy." Napoleon trả lời gần như đồng thời.
"À, vậy thì ngụm vừa rồi của cậu cũng hơi nhiều rồi đấy. Cái gã Joseph này, nhiều nhất hai ly brandy là có thể khiến hắn ta tính một cộng một bằng ba rồi. Vì các cậu cũng xấp xỉ nhau, vậy nên cậu uống chậm lại một chút." Armand cười nói.
"Thưa ngài Lavoisier, tôi có một ý tưởng." Napoleon nói.
"À, cậu cứ gọi tôi là Armand như Joseph là được rồi, 'Thưa ngài Lavoisier' gì đó quá trịnh trọng, khiến người ta khó chịu. Ừm, Alexander của chúng ta có ý tưởng gì?"
"Em nghĩ rằng vì vở kịch này đã dữ dội đến mức, ừm, chắc chắn sẽ bị cấm diễn, vậy tại sao không làm cho nó sắc bén hơn nữa?" Napoleon nói.
"Napoleon, em đúng là kẻ hóng hớt không sợ chuyện lớn. Nếu vậy, số phận của vở kịch này sẽ không phải là bị cấm diễn trước, rồi sau đó được dỡ bỏ. Mà sẽ trở thành một vòng lặp bị cấm diễn, dỡ bỏ, rồi lại cấm diễn, lại dỡ bỏ. Và Armand sẽ thực sự có nguy cơ bị ném vào ngục Bastille cho chuột ăn đấy." Joseph nhẹ nhàng nhấp một ngụm brandy trong tay.
"Thế thì càng tốt!" Armand nói, "Thế thì vượt qua cả Corneille rồi! Còn về việc bị ném vào ngục Bastille, so với thành tựu như vậy, đừng nói vào ngục Bastille, ngay cả lên đoạn đầu đài thì có đáng gì? Ừm, Napoleon, cậu nói xem, làm thế nào để nó mãnh liệt hơn nữa?"
Napoleon suy nghĩ một lúc rồi nói: "Armand, anh biết đấy, sau Trận Apulia, Spartacus tử trận, Pompey đã đóng đinh sáu ngàn chiến binh nổi dậy bị bắt lên thập giá. Cuối cùng chúng ta hãy đưa hình ảnh một chiến binh nổi dậy bị đóng đinh lên thập giá lên sân khấu, cứ làm giống như Chúa Giê-su vậy... Anh thấy thế nào?"
"À, đây là một ý tưởng tuyệt vời! Điều này sẽ khiến những thần côn tức chết!" Armand cười nói.
"Cũng có thể sắp xếp ba chiến binh nổi dậy bị đóng đinh trên thập giá đối thoại với nhau, giống như khi Chúa Giê-su bị đóng đinh trên thập giá trong Kinh Thánh, ông ấy và hai kẻ cướp cũng bị đóng đinh trên thập giá đã đối thoại." Napoleon hăng hái, nói tiếp.
"À, ý hay, ý hay!" Armand nói, "Cái kết trước đây của tôi quá bi thương, quá u ám, sửa như vậy, vừa hay có thể tăng thêm một chút màu sắc tươi sáng cho cái kết. Ừm, tôi sẽ để phó tướng của Spartacus trên thập giá khích lệ các chiến binh khác cùng bị đóng đinh trên thập giá rằng: 'Chúng ta quả thực sẽ chết, nhưng chúng ta chết với tư cách là những chiến binh tự do, chứ không phải những nô lệ và con rối bị sai khiến, bị lợi dụng. Danh tiếng và sự nghiệp của Spartacus nhất định sẽ lưu danh muôn thuở!' Ừm, có lẽ tôi nên điều chỉnh lớn một chút, khôi phục lại đoàn ca của Hy Lạp cổ đại. Vào cuối cùng, hãy để phó tướng của Spartacus kêu gọi các chiến binh khác bị đóng đinh trên thập giá: 'Hãy để chúng ta hát lên bài ca chiến thắng cuối cùng của chúng ta!' Sau đó vài chiến binh hát trước, rồi toàn bộ đoàn ca tham gia vào, tạo thành một hợp xướng lớn, toàn bộ vở kịch sẽ kết thúc trong hợp xướng này – thật tuyệt vời! Napoleon, cậu đúng là một thiên tài! Hơn Joseph nhiều, thật đấy!"
Joseph nghe vậy, khẽ bĩu môi, nhưng không nói gì. Còn Napoleon thì không kìm được đắc ý ngẩng đầu nhìn Joseph.
"Lời bài hát này không thành vấn đề, cậu có thể tự viết. Nhưng cậu có thể tìm được một nhà soạn nhạc đủ giỏi để giúp cậu hoàn thành bài hát này không? Ngay cả khi tìm được một nhà soạn nhạc đủ giỏi, anh ta cũng không phải lúc nào cũng có thể viết ra những bản nhạc phù hợp. Hơn nữa còn phải lo lắng liệu anh ta có sẵn lòng mạo hiểm vào ngục Bastille để viết bài này không." Joseph nói, "Nếu sửa đổi như vậy, bài hát này sẽ trở thành linh hồn của toàn bộ vở kịch. Không tìm được bài hát phù hợp, toàn bộ vở kịch sẽ thiếu sót. Nhưng tìm được một bài hát như vậy không dễ. Vốn dĩ vở kịch này của cậu gần như có thể công diễn ngay lập tức, nhưng sửa như vậy, e rằng lại không biết phải trì hoãn đến bao giờ."
Thời đại này thực ra không thiếu những nhà soạn nhạc giỏi, ví dụ như Haydn, ví dụ như Mozart. Chỉ là họ đều không ở Pháp, hơn nữa, họ cũng chưa chắc đã sẵn lòng viết một bài hát mang tinh thần phản kháng "báng bổ thần linh" cho một vở kịch ca ngợi nô lệ nổi dậy như vậy. Có lẽ trong thời đại này, chỉ có Beethoven mới dám viết những thứ như vậy, nhưng vào lúc này, Beethoven vẫn còn là một cậu bé mười mấy tuổi chưa kịp nổi tiếng. Giai đoạn trưởng thành của ông còn phải đợi đến khoảng năm 1803. Đương nhiên, Pháp cũng có một số nhạc sĩ, thậm chí là nhạc sĩ có xu hướng cách mạng, ví dụ như François-Joseph Gossec. Tuy nhiên so với các quốc gia khác, đặc biệt là so với Áo, thành tựu âm nhạc của Pháp lại kém xa. Đến nỗi vào năm 1878, khi Mozart đi du lịch Paris, ông đã viết thư cho bạn mình rằng: "Về âm nhạc, tôi như đang ở giữa những người man rợ... Bất cứ ai mà bạn hỏi – miễn là không phải người Pháp, nếu họ biết chút ít về tình hình ở đó, họ chắc chắn sẽ nói như vậy... Nếu tôi có thể toàn vẹn trở về, thì tôi sẽ cảm ơn Chúa toàn năng..." Vì vậy, Armand muốn tìm một nhà soạn nhạc, sáng tác ra một bài hát đáp ứng yêu cầu của mình thì không dễ chút nào.
"Không sao đâu." Armand nói, "Vì một vở kịch hoàn hảo, chờ đợi thêm cũng đáng. Nào, chúng ta hãy nâng ly vì bi kịch hoàn hảo không tì vết... à, tôi cạn ly, các cậu cứ tự nhiên... ha ha ha..."
"Bi kịch hoàn hảo không tì vết" ban đầu là lời Aristotle ca ngợi bi kịch "Oedipus Rex" của Sophocles, giờ đây lời của Armand có thể nói là đã không che giấu chút nào tham vọng của mình.
Tuy nhiên, "bi kịch hoàn hảo không tì vết" dường như quả thực là một bi kịch, trong những ngày sau đó, Armand thường xuyên với mái tóc bù xù, chạy đến chỗ Joseph, thảo luận về những chỗ cần chỉnh sửa của vở bi kịch này. Khác với vẻ đắc ý khi đến lần này, Armand bắt đầu không hài lòng với vở bi kịch này đủ kiểu, luôn cảm thấy chỗ này cũng không đúng, nhiều chỗ cần điều chỉnh, thậm chí là điều chỉnh lớn. Và những thứ sau khi điều chỉnh, không lâu sau, Armand lại cảm thấy dường như còn không bằng trước đây, vẫn cần điều chỉnh...
Đương nhiên, vấn đề rắc rối nhất vẫn là bài ca chiến đó. Giờ đây bài ca chiến này trong kịch bản có vị trí quan trọng hơn, trong vở kịch này, nó ít nhất phải xuất hiện ba lần: một lần khi Spartacus và những người của ông phát động khởi nghĩa, phá ngục ra; một lần khi họ từ vách núi lửa Vesuvius xuống bằng dây nho vào ban đêm, đánh tan quân quan La Mã đang bao vây họ; và lần cuối cùng khi bị đóng đinh trên thập giá. Armand thậm chí còn nghĩ đến việc lần đầu tiên và lần thứ hai chỉ xuất hiện đoạn lời bài hát đầu tiên, cho đến lần cuối cùng mới hát trọn vẹn bài hát này. Tuy nhiên bài hát này, chưa nói đến việc phổ nhạc, ngay cả lời bài hát cũng chưa có. Armand ít nhất đã viết hơn mười phiên bản lời bài hát, nhưng đều bị chính cậu ta毫不犹豫地 bỏ đi.
Ngược lại, những "nghiên cứu" của Joseph lại khá thuận lợi, trong thời gian này, anh đã xuất bản vài bài báo có giá trị. Và việc hợp tác với Lavoisier cũng rất thuận lợi, mặc dù nitroglycerin vẫn rất nguy hiểm, nhưng kỹ thuật điều chế số lượng lớn tại chỗ về cơ bản đã hoàn thiện, thậm chí đã được sử dụng trong các mỏ của gia đình Orléans. Nhờ thứ này, hiệu suất sản xuất của các mỏ của gia đình Orléans đã tăng lên đáng kể, điều này cũng giúp Công tước Philippe kiếm được một khoản tiền nhỏ. Nếu sự phát triển công nghiệp của Pháp có thể như Anh, thì Điện hạ Công tước có lẽ sẽ kiếm được nhiều tiền hơn nữa.
Vì Điện hạ Công tước đã kiếm được tiền, thì Lavoisier đương nhiên cũng kiếm được tiền theo, hơn nữa còn thu được nhiều danh tiếng hơn. Đương nhiên, Joseph, người đã có đóng góp then chốt cho sáng tạo này, cũng được chia một chút tiền, hơn nữa còn nhận được sự biết ơn và ủng hộ của Lavoisier. Hiện tại, Lavoisier đã đề nghị trao cho Joseph một vị trí thành viên dự khuyết trong Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.
Và đề xuất này, vì không chỉ có Lavoisier ủng hộ, mà còn được Điện hạ Công tước tán thành, nên mặc dù cũng có người trong lòng không hoàn toàn đồng ý, nhưng họ cũng biết rằng, xét theo những gì đã thể hiện hiện tại, Joseph sớm muộn gì cũng sẽ có một vị trí trong Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, ngay cả sự phản đối dữ dội nhất, nhiều nhất cũng chỉ có thể trì hoãn việc này một hai năm mà thôi. Sự trì hoãn như vậy không có tác dụng quyết định gì, chỉ là làm mất lòng người một cách vô ích, nên ngay cả những người phản đối, cũng không phản đối quá kịch liệt. Vì vậy, nếu không có gì bất ngờ, thì vài tháng nữa, nhiều nhất là đến mùa xuân năm sau, Joseph sẽ có một vị trí thành viên dự khuyết trong Viện Hàn lâm Khoa học Pháp.
------oOo------