Nguồn: read.st
Chương Ba Mươi Ba: Bạn của Armand
Tháng 4 năm 1787, tiết trời vẫn còn se lạnh, những cành liễu bên bờ sông Seine chỉ mới nhú những mầm non nhỏ bằng nửa hạt gạo ở những nơi hướng dương, còn ở những nơi khác, cái lạnh của mùa đông vẫn chưa tan đi.

"Anh biết không, Joseph. Thực ra so với tháng Năm hoa nở rộ, em lại thích tháng Tư hơn." Armand vừa đi chậm dọc bờ sông Seine vừa nói với Joseph đang đi bên cạnh.

"Tại sao?" Joseph hỏi.

"Vì tháng Tư là mùa nảy mầm, là mùa hy vọng nhất. Mặc dù cái lạnh vẫn chưa tan, băng tuyết chưa hoàn toàn tan chảy, anh ngẩng đầu nhìn ra ngoài thành, vẫn có thể thấy tuyết đọng chưa tan hết ở những sườn núi phía sau thành, nhưng anh nhìn những cành liễu bên sông này – mùa xuân đến dù sao cũng không thể cản được." Armand nói một cách ẩn ý.

"Cậu nói có lý." Joseph nói, "Tuy nhiên, tháng Tư cũng là mùa tàn khốc nhất đấy."

"Sao lại nói vậy?" Armand hỏi.

"Cậu có biết không, Armand?" Joseph nhìn xung quanh, cuối cùng chỉ vào một cây đinh hương trụi lá ở đằng xa, "Ví dụ như, cái cây đinh hương đó đi. Năm ngoái, cái cây đinh hương này đã sinh ra hàng ngàn, hàng vạn hạt giống. Armand, những hạt giống này, đều sẽ cố gắng nảy mầm vào tháng Tư."

"Có gì sai sao?" Armand khó hiểu nói.

Joseph đi đến bên cạnh cây đinh hương trụi lá, đưa tay vuốt ve thân cây xù xì, quay đầu lại nói: "Armand, trong số hàng ngàn, hàng vạn hạt giống của cây này, có bao nhiêu hạt có thể nảy ra dù chỉ là một mầm non nhỏ? Trong số những hạt may mắn nảy ra mầm non đó, có bao nhiêu cây có thể lớn thành một cây đại thụ nở đầy hoa vào mùa xuân như thế này? Armand, cậu thử nghĩ xem, ngay cả trong mùa đông lạnh giá nhất, hàng ngàn, hàng vạn hạt giống này vẫn còn sống, nhưng vào tháng Tư này, phần lớn trong số chúng lại chết lặng lẽ trong lòng đất. Nghĩ mà xem, vào tháng Tư, có bao nhiêu sinh linh đã lặng lẽ chết đi, có bao nhiêu hy vọng đã lặng lẽ tan vỡ? Thậm chí cậu thử nghĩ xem, ngay lúc này, có lẽ ngay dưới lòng đất dưới chân chúng ta, vô số sinh linh đang chết dần... Tháng Tư là tháng tàn khốc nhất, hoa đinh hương mọc trên đất hoang, pha trộn ký ức và khát vọng, rồi mưa xuân thúc giục những mầm rễ chậm chạp. Mùa đông mang lại sự ấm áp cho chúng ta, mặt đất được bao phủ bởi lớp tuyết giúp người ta lãng quên, và những củ rễ khô cằn mang lại chút ít sự sống..."

"Anh đợi đã..." Armand nói, "Joseph, tôi thấy anh không làm thơ thì thật là đáng tiếc. Ừm, cách nói của anh quả thực rất thú vị. Tuy nhiên tôi cũng đã nghe một người khác nói những điều tương tự, chỉ là lời cảm thán cuối cùng của anh ta lại khác với anh. Anh ta nói, trong cách mạng, rất nhiều người sẽ phải trả giá, thậm chí là cái giá của sinh mạng, sẽ có rất nhiều người chết. Nhưng, điều này không có nghĩa là cách mạng có gì sai. Bởi vì nếu không cách mạng, nếu mãi mãi là mùa đông băng tuyết bao phủ, sự ra đi của sinh mạng có thể chậm hơn một chút, nhưng mùa đông khắc nghiệt kéo dài chắc chắn sẽ khiến tất cả sự sống đều lụi tàn. Dù sao, chỉ dựa vào những củ rễ khô cằn thì không thể chống đỡ được lâu. Còn cách mạng, mặc dù sẽ khiến chúng ta mất đi nhiều thứ trong thời gian ngắn, nhưng về lâu dài, lại sẽ giúp chúng ta giành được nhiều hơn."

"Ai đã nói với cậu những lời này?" Joseph hỏi.

"Marat, một bác sĩ." Armand trả lời.

"Marat? Chẳng lẽ là người bị ám sát trong bồn tắm, sau khi chết được đưa vào Panthéon, nhưng không lâu sau lại bị dời đi sao?" Joseph nghĩ vậy, nhưng vẫn hỏi: "Có phải là người đã viết 'Nghiên cứu về tính chất của lửa' không? Tôi nghe chú cậu nhắc đến ông ta."

"Vậy thì chú tôi chắc chắn không nói tốt về ông ấy đâu." Armand cười nói. Điều này cũng đồng thời xác nhận rằng Marat mà Armand nhắc đến chính là Marat mà Joseph nghĩ đến.

"Ông Lavoisier chỉ nhắc đến quan điểm của ông ấy khi đề cập đến những quan điểm sai lầm. Thực tế, ngoài từ 'vô lý' dùng để miêu tả kết luận của ông ấy, ông Lavoisier không còn bất kỳ đánh giá nào khác về ông ấy nữa. Sao vậy, ông ấy có xung đột với chú cậu sao?"

"Không thể gọi là xung đột." Armand trả lời, "Chỉ là bất đồng ý kiến học thuật. Nhưng chú tôi đã chế giễu ông ấy rất gay gắt, lời lẽ có lẽ hơi mạnh mẽ một chút, nên ông ấy và chú tôi quan hệ không tốt. Tuy nhiên đây là chuyện của ông ấy và chú tôi, người này thực ra vẫn rất tài năng. Ừm, hy vọng được gặp ông ấy trong số những người bạn của anh."

Nói đến đây, Armand ngẩng đầu nhìn về phía trước, rồi nói: "Sắp đến rồi, phía trước là quán bia Abel, mấy người bạn tôi nói đang đợi chúng ta ở đó."

"Sao lại chọn một nơi hẻo lánh thế này?" Joseph nói.

"Không phải vì gì khác, chủ yếu là rượu ở đây rẻ." Armand nói, "Đương nhiên, những loại rượu này đều là rượu tự nấu, không đóng thuế."

Hai người vừa nói chuyện vừa tiếp tục đi về phía trước. Đi khoảng một trăm bước, rồi rẽ phải vào một con hẻm nhỏ, đi thêm khoảng hai mươi bước nữa thì đến trước một căn nhà.

Khu vực này đã gần đến khu ổ chuột của Paris rồi, nên hầu hết các căn nhà ở đây đều thấp và cũ kỹ, và tất cả đều xám xịt, giống như biểu cảm trên khuôn mặt của những người nghèo khổ vậy. Căn nhà này đương nhiên cũng vậy. Cửa nhà đóng, bên ngoài cũng không có bất kỳ biển hiệu hay thứ gì khác. Từ bên ngoài nhìn vào, căn nhà này hầu như không có gì khác biệt so với những căn nhà bên cạnh.

Armand đi đến trước cửa, giơ tay gõ cửa. Cửa không mở, chỉ có một giọng nói từ bên trong vọng ra: "Ai đấy?"

"Tôi là bạn của Albert." Armand trả lời.

Cửa hé một khe nhỏ, bên trong tối đen như mực, Joseph cũng chỉ mơ hồ thấy dường như có một đôi mắt đang dò xét họ. Sau đó anh nghe thấy một giọng nói: "Là bạn." Rồi cánh cửa mở toang.

Armand dẫn Joseph bước vào, cánh cửa liền đóng lại sau lưng họ. Cùng với việc cánh cửa đóng lại, cả căn phòng bỗng chìm vào bóng tối. Mắt Joseph phải mất một lúc lâu mới quen được với sự thay đổi này, tiện thể cũng nhìn rõ người đang đứng trước mặt họ.

Đó là một thanh niên trạc tuổi Armand, anh ta có mái tóc đen, hơi xoăn, và đôi mắt sáng như tia chớp ngay cả trong bóng tối.

Rõ ràng là thanh niên này cũng biết họ vừa mới vào, mắt vẫn cần thời gian để thích nghi, nên anh ta chỉ im lặng đứng đó, đợi mắt Joseph và những người khác thích nghi với ánh sáng lờ mờ ở đây, rồi mới nói với họ: "Armand, và vị này..."

"Joseph Bonaparte." Joseph vội vàng tự giới thiệu.

"Vậy thì ông Bonaparte, mời đi theo tôi." Thanh niên đó nói. Rồi anh ta quay người đi vào bên trong.

Đi qua một hành lang, thanh niên đó đẩy một cánh cửa, dẫn họ vào một căn phòng lớn hơn.

Căn phòng này nằm sát sân sau, có cửa sổ tương đối lớn, nên sáng sủa hơn một chút. Giữa phòng đặt một chiếc bàn tròn lớn, một vài người đang ngồi quanh bàn tròn đó.

Nghe tiếng cửa mở, những người này liền nhìn về phía này. Một người còn đứng dậy vẫy tay về phía Joseph và Armand: "Này, nhà khoa học vĩ đại và nhà văn lớn của chúng ta cuối cùng cũng đến rồi."

Người đó Joseph cũng biết, đó là bạn học của anh, Aureliano. Sau khi tốt nghiệp, Aureliano trở thành một luật sư, rời Paris, đến tỉnh lẻ. Anh ta và Joseph vẫn thường xuyên thư từ qua lại, nhưng ít khi gặp mặt. Không ngờ lúc này anh ta lại quay về Paris.

"Aureliano, sao cậu cũng đến đây? Đến mà không báo trước cho tôi một tiếng." Joseph nói với vẻ khá bất ngờ và vui mừng.

"Vì một số công việc, cần đến Paris một chuyến. Chuyện này được quyết định đột xuất, tôi nghĩ, người đưa thư chắc chắn không nhanh bằng tôi. Đến Paris, giải quyết xong công việc, tôi định đến tìm anh, nhưng nghe Armand nói hôm nay anh sẽ đến đây cùng anh ta, nên tôi trực tiếp đến đây đợi anh rồi." Aureliano nói, "Joseph, chào mừng anh."

Sau khi chào đón Joseph, Aureliano và Armand bắt đầu giới thiệu những người có mặt ở đó với Joseph.

"Đây là Luật sư vĩ đại Danton của chúng ta." Aureliano giới thiệu với Joseph một người đàn ông to lớn, hơi béo, khoảng hơn hai mươi tuổi đang ngồi cạnh mình, "Ông ấy là một trong những thầy của tôi. Trong thời gian này, ông ấy đã dạy tôi rất nhiều điều."

Joseph biết, đây chính là Danton, một trong ba cự đầu của phe Jacobin sau này, liền không kìm được nhìn ông ta thêm vài lần.

Quả là một người đàn ông vạm vỡ, luộm thuộm, mặc áo khoác len màu đỏ tươi rộng thùng thình, cà vạt nới lỏng rủ xuống vạt áo trước, để lộ cổ, áo ngoài mở rộng, một vài cúc đã rơi mất, chân đi đôi bốt cao cổ lật ra ngoài. Tóc ông ta dựng ngược lộn xộn, rõ ràng có lông ngựa trong tóc giả. Mặt ông ta có chút rỗ, nhưng khóe miệng lại nở nụ cười hiền hậu, môi dày, răng to, nắm đấm thô kệch, mắt sáng.

"Rất vui được gặp ngài." Joseph hơi cúi người nói.

"Được gặp một nhà khoa học vĩ đại tương lai, tôi cũng cảm thấy rất vinh dự." Danton cũng trả lời.

"Kẻ đẹp trai như thiên thần này, chỉ cần nhìn thêm một lần nữa là có thể khiến tôi ghen tị đến mức đêm không ngủ được, là bạn của chúng ta, Louis." Armand lại giới thiệu người thanh niên vừa dẫn họ vào với Joseph.

"Chào ngài, tôi đã đọc một số tác phẩm của ngài, nếu sau này có thời gian, tôi hy vọng có thể thỉnh giáo ngài một số vấn đề về toán học." Chàng thanh niên tên Louis nói. Joseph cũng đáp lễ, đồng thời nhận thấy, quả đúng như Armand nói, Louis đẹp trai như một thiên thần. Mái tóc màu vàng nhạt hơi xoăn, làn da mịn màng trắng ngần như ngọc, đôi mắt trong veo và linh động như nước mùa thu... Nếu anh ta chịu mỉm cười một chút, kết hợp với đôi mắt ấy, dù ánh mắt anh ta chỉ lướt nhẹ như cơn gió tây tháng Năm, nhưng cũng đủ để lay động trái tim của bất kỳ cô gái nào. Nhưng trên khuôn mặt Louis hầu như không thấy nụ cười, như thể anh ta thực sự được chạm khắc từ đá cẩm thạch vậy.

"Nếu cậu ta sinh ra ở đời sau, chẳng cần làm gì, chỉ dựa vào khuôn mặt này, thì không phải lo lắng về chuyện cơm ăn áo mặc nữa rồi." Joseph cũng không khỏi nghĩ thầm với chút ghen tị.
------oOo------