“Theo quy tắc, tôi với tư cách là một thành viê… một thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học, là một trong những người thẩm định bài báo này, cũng có quyền phát biểu cảm nghĩ.” Napoleon vội vàng nói, dường như sợ rằng nói chậm một chút, Joseph sẽ trực tiếp tuyên bố cuộc họp kết thúc.
Nói xong câu đó, Napoleon thở phào nhẹ nhõm. Ông ta biết, tên Joseph này tuy rất đáng ghét, tuy rất xấu xa, nhưng nếu dùng trận doanh cửu cung để tính, tên này tuyệt đối thuộc trận doanh có trật tự. Còn là có trật tự và tà ác hay có trật tự và thiện lương hay có trật tự và trung lập, những người khác nhau trong gia đình lại có những quan điểm khác nhau. Nhưng mọi người đều nhất trí cho rằng, Joseph là một người tuân thủ quy tắc. Vì theo quy tắc, Napoleon có quyền phát biểu, và Napoleon lại chỉ ra điều này, vậy thì Joseph hẳn sẽ không phá vỡ quy tắc, không cho ông ta cơ hội phát biểu.
Quả nhiên, Joseph nhíu mày, nhưng anh ấy vẫn nói: “Được rồi, Viện sĩ Bonaparte, xin mời ngài lên phát biểu. Nhưng tốt nhất là ngắn gọn thôi…” Nói đến đây, anh ấy còn lấy đồng hồ quả quýt ra xem một cái, “Đừng làm ảnh hưởng đến bữa trưa của mọi người.”
“Không đâu, không đâu, tôi sẽ rất ngắn gọn, rất ngắn gọn.” Napoleon vừa nói, vừa vội vàng chạy lên bục giảng.
Napoleon biết, một bí quyết quan trọng trong chính trị, chính là phải biết cách “chuyển bại thành thắng”. Ví dụ, rõ ràng trong nước dịch bệnh hoành hành, người chết la liệt, nhưng phải biết nói thành “vì số lượng xét nghiệm của chúng ta đứng đầu thế giới”; ví dụ như một lượng lớn những người trẻ tuổi vốn có sức đề kháng tốt hơn cũng mắc bệnh dịch, phải biết nói thành “việc người trẻ mắc bệnh nhiều hơn xét về một ý nghĩa nào đó là điều tốt”. Chỉ cần giỏi “chuyển bại thành thắng”, nói không chừng còn có thể tự tô vẽ cho bản thân một hình tượng quang minh lỗi lạc, tôn trọng khoa học, dũng cảm nhận sai và sửa sai nữa.
“Kính thưa các vị Viện sĩ, thưa các quý ông.” Napoleon nói, “Vừa mới gia nhập Viện Hàn lâm Khoa học, đã phạm phải một sai lầm như vậy, tôi rất xin lỗi. Mặc dù ngài Evans không có mặt, nhưng tôi vẫn phải nói một lời xin lỗi với anh ấy. Đây là một bài báo vĩ đại xứng đáng nhận được ‘Giải thưởng Prometheus’, nhưng, vì tư tưởng của tôi cũ kỹ và bảo thủ, bị trói buộc bởi những thói quen cũ, đã không thể phát hiện ra ý nghĩa trọng đại của bài báo này, thậm chí còn phỉ báng nó, đến mức đã làm lầm tưởng không ít đồng nghiệp. Đây là lỗi của tôi, do đó, tôi còn phải xin lỗi những đồng nghiệp đó.
Trên con đường khoa học, không thể có bất kỳ chút tự cao tự mãn nào, bất kỳ chút tự cho mình là đúng nào. Trên con đường khoa học, chúng ta chỉ có thể loại bỏ các thành kiến cũ kỹ, mạnh dạn vứt bỏ những tư tưởng cũ kỹ, thì khoa học của chúng ta, sự nghiệp của chúng ta mới có thể không ngừng tiến bộ.
Nói đến đây, tôi lại nhớ đến câu nói nổi tiếng của Danton. Trong những ngày tháng nguy hiểm nhất của Cộng hòa, Danton nói: ‘Chúng ta phải dũng cảm, phải dũng cảm, luôn luôn dũng cảm, nước Pháp sẽ được cứu!’ Thực ra trong khoa học, chúng ta cũng phải có tinh thần tiến thủ dũng cảm, đừng bị trói buộc bởi những thói quen cũ, những giáo điều cũ, phải mạnh dạn phá vỡ sự trói buộc của những thứ này. Phải dũng cảm, dũng cảm, luôn luôn dũng cảm, khoa học mới có thể có tiến bộ.
Nhưng chỉ dũng cảm thôi, cũng chưa đủ. Chúng ta có thể thấy, trong bài báo của ngài Evans, lập luận của anh ấy chặt chẽ đến mức nào. Nói thật, vì không thể chấp nhận kết luận đã phá vỡ những quan điểm cũ của tôi, tôi đã từng dành rất nhiều thời gian để tìm kiếm những lỗ hổng trong lập luận của bài báo này, đương nhiên, mọi người biết đấy, tôi đã không thành công.
Nhưng, sự không thành công của tôi, hay nói cách khác, sự thành công của ngài Evans, cũng cho thấy, khoa học không chỉ cần có dũng khí để đột phá lớn, mà còn cần có sự cẩn trọng và tỉ mỉ trong thao tác. Chỉ khi kết hợp hai điều này lại, mới là vinh quang cho sự không ngừng khám phá và tiến thủ của khoa học của chúng ta, thậm chí cả nước Pháp của chúng ta.”
Napoleon cảm thấy, sau khi có bài phát biểu như vậy, ông ta đã thành công trong việc biến một chuyện buồn thành một chuyện vui. Mặc dù tên Joseph này đã làm ông ta rất mất mặt, nhưng, người phạm lỗi đâu phải chỉ có mình ông ta, toàn bộ hệ phái Cao đẳng Sư phạm Paris chẳng phải đều bị đánh cùng ông ta sao? Hơn nữa thân phận chính của ông ta là chính trị gia và quân sự gia, thân phận nhà khoa học chỉ là phụ thôi. Hơn nữa, trên một vấn đề khoa học, ông ta và những nhà khoa học có thể lọt vào “Giải thưởng Prometheus” cùng phạm phải một lỗi sai, chẳng phải điều đó chứng tỏ, trình độ của ông ta và những người đó không chênh lệch là mấy, nên mới phạm phải cùng một lỗi sai đó sao? Chỉ khi trình độ đủ cao, cao đến mức gần bằng Laplace và họ, thì mới phạm phải lỗi sai như vậy, các người còn không đủ tư cách để phạm lỗi sai như vậy đâu! Thế là Napoleon liền chiến thắng về mặt tinh thần.
Tiếp theo là chuyện của bộ phận tuyên truyền, chuyện này nhất định phải bàn bạc thật kỹ, phải biến chuyện buồn thành chuyện vui một cách chắc chắn. Hơn nữa phải biến thành chuyện vui thật sự. Tuyệt đối không được giống như một quốc gia nào đó ở đời sau, chuyện buồn biến thành chuyện vui, kết quả ngay cả người dân của chính mình cũng không lừa được.
Tạp chí 《Toán học》 của Viện Hàn lâm Khoa học để giải quyết chuyện của bài báo này, đã tạm thời phát hành một số chuyên san. Trong số chuyên san được tăng thêm, dày như một cuốn sách này, đầu tiên là đăng toàn văn bài báo của ngài Lucien Evans, tiếp theo là bài báo của Joseph và Gauss chứng minh bài báo này từ các góc độ khác nhau, bằng các phương pháp khác nhau, sau đó là bài phát biểu của Viện sĩ tập sự Fourier, tiếp theo là bài phát biểu của Viện trưởng Bonaparte, cuối cùng đương nhiên là bài phát biểu của Napoleon.
Xét đến việc khoa học của Pháp bây giờ đứng đầu thế giới, đặc biệt là trong toán học, càng là như vậy. Vì vậy tạp chí 《Toán học》 của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp tuyệt đối là tạp chí có thẩm quyền nhất trong lĩnh vực toán học trên toàn thế giới. Đối với các nhà toán học ở nhiều quốc gia, bài báo của họ, nếu có thể được đăng trên tạp chí 《Toán học》 của người Pháp, thì đó gần như là vinh dự cao nhất. Thậm chí ngay cả ở Oxford và Cambridge của Anh, một số nhà toán học cũng ngày càng sẵn lòng đăng bài báo của mình trên tạp chí 《Toán học》 của người Pháp, điều này không chỉ vì tạp chí 《Toán học》 trả nhuận bút khá cao, (người Anh đã tăng nhuận bút của một số tạp chí chuyên ngành của họ), mà còn vì việc đăng bài trên tạp chí 《Toán học》 có thể mang lại danh tiếng học thuật cao hơn.
Nhưng về mặt tuyên truyền, tạp chí 《Toán học》 có một vấn đề lớn, đó là lượng phát hành quá nhỏ. Vì độc giả của nó có hạn, chỉ giới hạn trong một vòng tròn rất nhỏ. Những thứ trong tạp chí 《Toán học》, thường quá tiên tiến, đến mức đa số mọi người đều không thể hiểu được. Đối với đa số mọi người, những bài viết trong tạp chí 《Toán học》 đều là những cuốn sách trời hoàn toàn không thể hiểu nổi. Ngay cả đối với nhiều sinh viên đại học học các ngành khoa học kỹ thuật cũng là như vậy.
Nhưng điều này không có nghĩa là ảnh hưởng của tạp chí 《Toán học》 không lớn, bởi vì đẳng cấp của nó đủ cao. Đẳng cấp bản thân chính là một loại ảnh hưởng. Đối với những người làm báo, những tin tức liên quan đến tạp chí 《Toán học》, luôn đặc biệt có sức hấp dẫn. Hơn nữa, lần này trong số đặc biệt của tạp chí 《Toán học》, lại có nhiều thứ tốt có giá trị tin tức như vậy.
Đầu tiên, xuất hiện một lý thuyết mang tính đột phá, đột phá, và tác giả không biết là ai. Tiếp theo lý thuyết mang tính đột phá, đột phá đã dẫn đến sự chia rẽ trong Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, cuối cùng mọi người dùng cách thức điều trần gần giống như đấu tay đôi để giải quyết sự khác biệt. Thật thú vị làm sao! Quan trọng hơn, đối thủ của cuộc đấu tay đôi khoa học này lại là anh em ruột. Đương nhiên quan trọng nhất là, cặp anh em ruột này lại là cặp anh em có địa vị hiển hách nhất nước Pháp, thậm chí có thể nói là hai anh em hiển hách nhất toàn châu Âu.
Một người là Đệ nhất Tổng tài của Cộng hòa Pháp, một người là Viện trưởng của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp. Một người là Augustus của Đế quốc La Mã, một người là Caesar của Đế quốc La Mã. Trong những năm tháng đã qua, hai anh em này hòa thuận, trở thành tấm gương về tình anh em, bây giờ lại vì bài báo này mà bước lên sàn đấu. Bạn nói xem đây là một tin tức lớn đến mức nào. Đối với các nhà báo của các nước, những người chuyên làm những tin tức lớn, đây là một chuyện đáng để đưa tin đến mức nào!
Thế là với hai tờ báo này dẫn đầu làm marketing, mặc dù tạp chí 《Toán học》 vẫn chưa được phát hành, nhưng độ nóng đã được đẩy lên. Không chỉ người Pháp, người dân các quốc gia khác cũng đều tràn đầy hứng thú với chuyện này. Thậm chí ngay cả các tờ báo của người Anh cũng phổ biến đăng lại những tin tức này.
Đương nhiên người Anh miệng nhả ra không phải là ngà voi, họ đã dành nhiều sức lực hơn để châm biếm thân phận Viện sĩ của Napoleon. Họ ám chỉ, sở dĩ Napoleon có thể trở thành Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, hoàn toàn là dựa vào địa vị chính trị của mình.
Đương nhiên, cũng có những phương tiện truyền thông thân Pháp, đặc biệt là những phương tiện truyền thông có bối cảnh thương mại. Những ông chủ của những phương tiện truyền thông này, hoặc là làm xuất khẩu hàng dệt may, hoặc là làm nhập khẩu máy móc. Họ đều cần “mối quan hệ tốt đẹp giữa Anh và Pháp”. Vì vậy tiếng nói của họ đương nhiên cũng khác.
“Chúng tôi đã phỏng vấn Giáo sư Cohen của Đại học Cambridge về trình độ học thuật của Tổng tài Bonaparte. Giáo sư Cohen cho biết, trình độ nghiên cứu của Tổng tài Bonaparte trong lĩnh vực hàm phức rất cao, xét từ bài báo của ông ấy, việc ông ấy nhận được danh hiệu Viện sĩ của Viện Hàn lâm Khoa học là điều đương nhiên.
Phóng viên đề cập, có người cho rằng bài báo của Tổng tài Bonaparte có khả năng là do người viết thuê. Về điều này, Giáo sư Cohen cho biết, những lời nói ma quỷ của những kẻ đầu óc toàn thuyết âm mưu căn bản không đáng để bác bỏ. Ông ấy nói: ‘Những người này, chỉ cần bạn nhìn họ một cái, bạn đã thua họ rồi.’”
“Còn về việc ‘làm lung lay hình học Euclid’, Giáo sư Cohen cho biết: ‘Tôi rất mong sớm được nhìn thấy số mới nhất của 《Toán học》. Cá nhân tôi đoán, rất có thể là về bài báo về tiên đề thứ năm. Từ thời Hy Lạp, vô số nhà toán học đã cố gắng hạ cấp tiên đề này thành định lý. Đây là một vấn đề khó đã kéo dài hàng nghìn năm. Có lẽ các đồng nghiệp Pháp của chúng ta đã đạt được tiến triển trong vấn đề này…’”
Kết quả dưới sự marketing hay a dua của những phương tiện truyền thông này, số đặc biệt của 《Toán học》 vẫn chưa được phát hành, nhưng độ nóng đã được đẩy lên thành công.
Ngay dưới sự chú ý của vạn người như vậy, số đặc biệt của 《Toán học》 cuối cùng cũng đã được phát hành.
Và sau đó, các tờ báo ngay lập tức đã sôi sục lên.
《Thời báo Chân lý Khoa học》 đầu tiên đã phỏng vấn một số học giả nổi tiếng của Đại học Paris và Cao đẳng Sư phạm Paris. Họ từ các góc độ của mình, đã đưa ra những lời bình luận về ý nghĩa của bài báo này. Mặc dù góc độ của mọi người không giống nhau, nhưng mọi người đều thừa nhận sự đột phá này, đối với tầm quan trọng của toán học.
《Thời báo Chân lý Khoa học》 lại đăng một lượng lớn thư của độc giả. Những lá thư này đa số đều bày tỏ tình yêu đối với khoa học, cũng như sự kính phục đối với hai bên của cuộc đấu tay đôi khoa học này.
“Sự nhạy bén và thiên phú trong khoa học của Viện trưởng Bonaparte, cũng như tinh thần cẩn trọng, thực tế và tìm kiếm chân lý của anh ấy đều đáng ngưỡng mộ. Anh ấy đã là một tấm gương cho đông đảo những người trẻ yêu khoa học. Còn người em trai của anh ấy, Viện sĩ Bonaparte, ban đầu dám kiên trì với quan điểm của mình, và sau khi biết mình đã mắc lỗi trong vấn đề này, việc anh ấy dũng cảm nhận lỗi, dũng cảm tìm vấn đề ở bản thân, dũng cảm sửa lỗi, cũng đã cho chúng ta thấy một phẩm chất cao thượng của một nhà khoa học.” - 《Thời báo Chân lý Khoa học - Mục Thư của độc giả》
Và do 《Thời báo Chân lý Khoa học》 dẫn đầu, gần như toàn bộ các phương tiện truyền thông Pháp đều đồng loạt hát vang bài ca ca ngợi Napoleon. Rất nhiều tờ báo thậm chí còn nói: Viện sĩ Bonaparte mặc dù trong cuộc đấu tay đôi khoa học đã thua anh trai là Viện trưởng Bonaparte, chứng minh được “anh vẫn là anh của em”. Nhưng Viện sĩ Bonaparte lại trở nên đáng yêu hơn.
Còn ở các quốc gia khác, các tờ báo đương nhiên sẽ không ca ngợi Napoleon giống như các tờ báo Pháp, bởi vì các tờ báo Pháp ca ngợi Napoleon, cũng phải dựa trên luật cơ bản - à, là phương pháp cơ bản để ca ngợi. Nhưng các phương tiện truyền thông nước ngoài, họ không cần quan tâm đến những điều này, họ ca ngợi Napoleon, thậm chí có thể khiến chính Napoleon cũng phải đỏ mặt.
Điều này thực ra cũng không có gì lạ, ở đời sau, một số phương tiện truyền thông của một quốc gia nào đó, khi ca ngợi nước ngoài, cũng đã xảy ra những chuyện tương tự, nào là “hộ chiếu nhỏ bá đạo”, “cống rãnh lương tâm”, “tặng không một căn nhà”, nào là “phẩm giá của khu ổ chuột”, “sự nghiêm cẩn của gói giấy dầu”, “lương tâm của y tế miễn phí”, ca ngợi vầng trăng nước ngoài tròn hơn cả hố đen. Khiến cho chính người nước ngoài khi xem, còn hiểu lầm là các vị đang mỉa mai họ.
Bây giờ ở một số quốc gia châu Âu, một số phương tiện truyền thông để mượn việc khen ngoài để châm chọc trong nước, cũng thích thổi phồng nước Pháp. Kiểu phương tiện truyền thông này, không chỉ Ý có, Liên minh Rhine có, Áo cũng có, Phổ cũng có, Nga cũng có, thậm chí ngay cả bên Anh cũng có.
Hơn nữa tình hình bên Anh còn rất đặc biệt. Ở Áo và Nga, đều là phe cải cách thổi phồng nước Pháp, thổi phồng Napoleon, còn phe bảo thủ mắng nước Pháp, mắng Napoleon. Nhưng ở Anh, tình hình lại không giống lắm. Ở Anh, đã không còn những quý tộc bảo thủ lạc hậu một thời đại giống như ở Áo, Nga nữa.
Nhưng bên Anh lại có phe thân Pháp và phe chống Pháp. Theo lẽ thường, hẳn là phe thân Pháp sẽ khen nước Pháp, phe chống Pháp sẽ mắng nước Pháp, phe thân Pháp sẽ khen Napoleon, phe chống Pháp sẽ mắng Napoleon. Nhưng chuyện trên thế giới này lại đặc biệt kỳ lạ, ở Anh là phe thân Pháp và phe chống Pháp cùng nhau khen nước Pháp, khen Napoleon.
Phe thân Pháp đương nhiên không cần phải nói, còn phe chống Pháp thì sao? Họ khen cái gì? Họ khen người Pháp yêu nước, không như nước Anh, trong nước có nhiều kẻ phản bội thân Pháp đáng chết như vậy. Rõ ràng người Pháp luôn ngấm ngầm ủng hộ, thậm chí không phải ngấm ngầm mà là công khai ủng hộ thế lực ly khai trong nước, nhưng những kẻ bán nước Anh đáng chết này, lại vì một chút tiền nhỏ đó, mà đi theo người Pháp. Ngài xem người Pháp đi, ngài xem Napoleon đi, có bao giờ, làm chuyện vô liêm sỉ như vậy không? Haizz, nếu Napoleon là người Anh thì tốt biết bao, ông ấy chắc chắn đã sớm đưa những kẻ bán nước Anh này lên máy chém rồi! (Napoleon nói, chuyện này vẫn nên để Robespierre làm thì hiệu quả hơn)
Họ còn khen Napoleon phát triển công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp nặng. Tuyệt đối không giống như những quan chức Anh ăn hại kia, ngồi nhìn công nghiệp nặng của Anh dần dần lạc hậu. Ngồi nhìn những ngành công nghiệp này ngày càng mất đi sức cạnh tranh. Câu cửa miệng của họ là: “Nếu Thủ tướng của chúng ta là Napoleon, chúng ta đã sớm tăng thuế quan đối với hàng hóa của Pháp rồi.”
Nói tóm lại, họ khen Napoleon là có ý đồ riêng. Họ khen Napoleon, là để mắng những người có lợi ích không nhất quán với họ trong nước. Họ khen Napoleon, thậm chí giống như Tân Khí Tật khen Tôn Thập Vạn. Mặc dù Tôn Thập Vạn trên chiến trường bị những người khác nhau đánh cho te tua, nhưng so với những vị Hoàng đế của Đại Tống, thì thực sự đáng để khen, ít nhất người ta còn dám Bắc phạt Trung Nguyên.
Đương nhiên, lần này, họ lại có cơ hội khen Napoleon, đó là: “Napoleon mắc lỗi còn chịu thừa nhận, chịu sửa chữa, nhưng những kẻ đã làm nhiều việc sai trái, gây họa cho toàn bộ nước Anh trên đài kia lại không biết xấu hổ. Ừm họ vẫn có một điểm mạnh hơn Napoleon, đó là mặt của họ dày hơn Napoleon.”
Thế là Napoleon đã thành công trong việc biến chuyện buồn thành chuyện vui.