Sáng hôm sau, Joseph vẫn đi làm như thường lệ. Trên đường đi, anh nghĩ, Lafayette sẽ phản ứng thế nào? Liệu có trực tiếp thông báo với anh rằng, vì tình hình thay đổi, vị trí làm việc của anh đã bị hủy bỏ? Thậm chí dán một con dấu lên cánh cửa văn phòng của anh?
Tuy nhiên, khi Joseph đến nơi, anh lại thấy mình có lẽ đã quá lo lắng. Vị trí của anh vẫn ở đó, mọi việc cần giải quyết vẫn đang chờ anh xử lý.
Đến trưa, Carnot từ phòng bên cạnh bước vào.
"Joseph," Carnot nói, "Tôi nghe nói chuyện tối qua rồi, cậu làm tốt lắm!"
"Lazare, tôi..." Joseph còn chưa kịp nói thêm gì, thì đã nghe Carnot tiếp tục hớn hở nói:
"Cậu biết không? Joseph. Trước đây tôi nghĩ cậu sẽ là một nhà tổ chức hậu cần giỏi, một nhân viên tham mưu xuất sắc, nhưng chắc chắn sẽ không phải là một vị thống soái giỏi. Bởi vì cậu tuy nhạy bén và tỉ mỉ, có thể nghĩ ra nhiều cách hay, nhưng đến thời điểm mấu chốt lại thiếu dũng khí, không thể đưa ra quyết định. Ngược lại, em trai cậu, Napoleon, rất quyết đoán, là một vị thống soái bẩm sinh..."
"Cái gì vậy? Có thể nghĩ ra nhiều cách hay, nhưng lại thiếu dũng khí, không thể đưa ra quyết định? Chẳng phải đang nói tôi 'lời lẽ hung hăng nhưng nhát gan, giỏi mưu tính nhưng không quyết đoán' sao? Đây là Tào Thừa tướng cười ai vậy?" Joseph đang nghĩ như vậy, thì lại nghe Carnot tiếp tục nói:
"Nhưng nhìn vào quyết định của cậu ngày hôm qua, quan điểm này của tôi hoàn toàn sai lầm. Cậu là người có kiên định, có quyết đoán! Cậu thường ngày cẩn trọng tỉ mỉ, nhưng lúc mấu chốt lại dũng cảm kiên định! Joseph, cậu có tiềm năng trở thành một vị thống soái vĩ đại."
"Nhưng tôi đến bây giờ vẫn chưa biết phải đối mặt với Ngài Lafayette như thế nào." Joseph có vẻ lo lắng nói.
"Hôm nay tôi cũng chưa gặp tướng quân. Nhưng tôi nghĩ tướng quân là người hiểu lý lẽ." Carnot nói, "Cậu lo lắng như vậy hôm nay, tại sao hôm qua lại nói những lời như vậy?"
"Trong tình huống ngày hôm qua, tôi buộc phải làm như vậy. Ngay cả khi tướng quân có ý kiến gì về tôi vì chuyện đó, tôi cũng phải làm vậy." Joseph nói, "Nhưng Tướng Lafayette là một người rất tốt, tôi luôn rất kính trọng ông ấy, tôi không muốn đánh mất tình bạn của ông ấy."
Joseph biết rằng Lafayette rất coi trọng Carnot, nên anh cũng cố gắng thông qua Carnot để xem liệu có thể xoa dịu mối quan hệ với Lafayette hay không.
Carnot nghe xong cười phá lên: "Nếu Tướng Lafayette là người đặt lợi ích của Pháp lên trên lợi ích cá nhân của mình, ông ấy sẽ không vì chuyện ngày hôm qua mà so đo với cậu. Hơn nữa, nói thật, hành động của ông ấy ngày hôm qua quả thực là thiếu phong độ. Nếu ông ấy đặt ân oán cá nhân lên trên lợi ích của nước Pháp, vậy chúng ta còn cần gì một người bạn như vậy nữa? Thôi, đừng nghĩ nhiều nữa. Chúng ta quang minh chính đại làm việc, chỉ cần đối diện với lương tâm của mình là đủ rồi, lo lắng nhiều làm gì?"
"Đây đúng là câu trả lời kiểu Carnot, người này không thèm giải thích những điều này. Mong đợi anh ta làm trung gian để giao tiếp với Lafayette, e rằng là vô vọng rồi." Joseph nghĩ như vậy.
Lúc này, một lính truyền tin bước vào, nói với Carnot và Joseph: "Tướng quân có việc muốn mời hai vị qua đó một chút."
Joseph liền lo lắng cùng Carnot đi theo lính truyền tin đến gặp Lafayette. Carnot cười nói với Joseph: "Đừng lo, tôi sẽ ủng hộ cậu."
Khi gặp Lafayette, Joseph vẫn còn hơi chột dạ, nhưng Lafayette hoàn toàn không nhắc đến chuyện hôm qua. Ông ta chỉ hỏi về tiến độ của một số dự án như thường lệ.
Sau khi nói xong chuyện công việc, Joseph cùng Carnot cáo từ ra về. Ra khỏi cửa, Carnot nói với Joseph:
"Cậu thấy chưa, tôi đã nói tướng quân sẽ không để tâm chuyện này mà."
Joseph nghe xong chỉ cười, trong lòng lại nghĩ: "Sao Carnot lại ngây thơ đến vậy? Lafayette không nhắc đến chuyện này, chính là cho thấy ông ta rất để tâm đến chuyện này."
Đương nhiên, nếu Lafayette chủ động nhắc đến chuyện này, và an ủi Joseph, bảo anh đừng để ý, Joseph chỉ sợ lại nghĩ Lafayette đặc biệt có dụng tâm rồi.
"'Kẻ tiểu nhân có thể cùng phục vụ quân vương chăng? Khi chưa có được, lo sợ không có được. Đã có được rồi, lại lo sợ mất đi.' Lời Khổng Phu tử nói hình như là nói về ta vậy. Nhưng lời này thật sự rất có lý, không hổ là Phu tử. Nếu Carnot biết tôi đang nghĩ gì, e rằng cũng sẽ đánh giá tôi như vậy. Nhưng ít nhất có một điều có thể đảm bảo rồi, đó là Lafayette sẽ không làm gì tôi trong thời gian ngắn tới." Joseph nghĩ vậy.
Khoảng thời gian sau đó cũng khá yên bình, Lafayette và bạn bè của ông ta dường như đã kiểm soát được tình hình. Nhà vua đã tuyên thệ trung thành với hiến pháp, Lafayette dẫn theo một nhóm người tách ra từ Câu lạc bộ Jacobin, thành lập một Câu lạc bộ Feuillants mới. Ông ta và phe "Đảng Đen" ủng hộ nhà vua, cùng với những người có thể đóng tiền ký quỹ bầu cử đã đạt được một liên minh, dường như đã vững vàng kiểm soát được tình hình.
Và những người dân chủ còn lại, tàn dư của Câu lạc bộ Cordeliers đã bị giải tán, những nhân vật cánh tả bị gạt ra rìa trong chính phủ và quốc hội đều đổ xô vào Câu lạc bộ Jacobin của Robespierre, gần như cùng lúc phe hữu đạt được liên minh lớn, phe tả cũng âm thầm hình thành liên minh lớn của họ.
Vì Lafayette và bạn bè của ông ta đã chiếm ưu thế, đương nhiên họ hy vọng củng cố địa vị của mình. Thế là, theo đề nghị của Duport, Barnave và anh em Lameth, họ cố gắng tận dụng vị thế chiếm ưu thế trong Quốc hội để sửa đổi hiến pháp, trao thêm quyền lực cho nhà vua, khôi phục một số quyền của quý tộc, thành lập Thượng viện, nhằm lôi kéo "Đảng Đen"; nâng cao tiền ký quỹ bầu cử, để đảm bảo những người được bầu trong tương lai đều là "người có đạo đức"; cho phép nghị sĩ tái cử, cho phép nghị sĩ kiêm nhiệm bộ trưởng, để đảm bảo người của họ có thể hưởng lợi lâu dài.
Mặc dù xét về số lượng, phe Feuillants cộng với Đảng Đen, cùng với những người có khuynh hướng ủng hộ họ, đã chiếm đa số trong Quốc hội, đủ để thông qua những nghị quyết như vậy. Tuy nhiên, không có đề xuất nào trong số này được thông qua trong cuộc bỏ phiếu. Bởi vì những người phản đối những đề xuất này, không chỉ có Jacobin, cũng không chỉ có một phần "người có đạo đức" nghiêng về phía Cộng hòa, mà còn bao gồm toàn bộ Đảng Đen.
Người ta nói rằng Vua Louis XVI và Hoàng hậu Marie đều thống nhất cho rằng Lafayette là kẻ thù đáng sợ hơn cả những người Jacobin. Điều này cũng bình thường, Jacobin vào thời điểm đó không có nhiều sức mạnh. Lãnh đạo của họ chỉ là một thường dân (không còn cách nào khác, trong nhận thức của hoàng gia, thường dân đều là những kẻ thiếu hiểu biết), thì có thể gây ra sóng gió gì? Công tước Orléans, người đã lẫn lộn trong nhóm đó, bây giờ cũng không còn như xưa. Ông ta đã vắng mặt ở Pháp trong hơn một năm quan trọng, khi ông ta trở về, thế lực của ông ta năm xưa đã gần như tan rã. Hơn nữa, tên công tử bột đó cũng là một kẻ điển hình làm gì cũng không nên thân. Nếu ông ta thực sự có khả năng, năm xưa đã không để Lafayette đuổi ra nước ngoài, bây giờ cũng không để một thường dân làm chủ tịch. Ông ta cũng mang họ Bourbon ư? Sao ông ta có thể mang họ Bourbon? Ông ta cũng xứng mang họ Bourbon ư?
Vua và Hoàng hậu có quan điểm này, có lẽ những người của Bá tước Artois (em trai của Vua Louis XVI) đã đóng vai trò rất lớn. Bá tước Artois là quý tộc lớn đầu tiên trốn ra nước ngoài, và cũng là người kiên quyết nhất trong số các quý tộc lớn về mặt phản cách mạng. Theo một nghĩa nào đó, ông ta chính là một trong những người mà Mirabeau đã nhắc đến với nhà vua và hoàng hậu, rằng phải hết sức đề phòng, người có quan hệ huyết thống gần nhất với họ, nhưng lại muốn uống máu họ nhất. Nhưng hiện nay, nhà vua và hoàng hậu thực sự không còn ai để dựa vào, hơn nữa, nhà vua và hoàng hậu cũng chưa bao giờ tin tưởng Mirabeau.
Thực tế, phe Feuillants đã đưa ra rất nhiều ưu đãi cho nhà vua và giới quý tộc, nhưng theo quan điểm của Đảng Đen, những thứ đó vốn dĩ là của họ. Những kẻ thuộc phe Feuillants chỉ trả lại một phần nhỏ những gì đã cướp từ họ mà thôi. Giống như những kẻ nổi loạn kia, những kẻ thuộc phe Feuillants thực ra không có gì khác biệt – tất cả chúng đều là những kẻ phản nghịch đáng chết. Đã là phản nghịch, thì đương nhiên phải để hai phe phản nghịch tự tàn sát lẫn nhau mới tốt. Nếu đứng về phía mạnh hơn, để chúng đánh bại toàn bộ phe phản nghịch còn lại, thì đối với việc khôi phục một bầu trời trong sáng cho nước Pháp dường như không phải là điều tốt.
Ngoài ra, còn một lý do nữa khiến Đảng Đen kiên quyết đứng về phía Jacobin, đó là thái độ của Áo.
Kể từ khi cuộc đào thoát của nhà vua thất bại, nhà vua và hoàng hậu, cùng với những người thuộc phe bảo hoàng, đều đặt hy vọng vào sự can thiệp quân sự của các nước châu Âu, đặc biệt là sự can thiệp quân sự của anh trai hoàng hậu – Hoàng đế Áo. Họ cho rằng quân đội Pháp hiện đang chia rẽ nghiêm trọng, nếu các nước châu Âu đoàn kết lại, có thể dễ dàng đánh bại quân Pháp, đưa Pháp trở lại "đúng quỹ đạo".
Tuy nhiên, vị Hoàng đế Áo đó thực ra không mấy nhiệt tình với việc gây chiến với Pháp, và lý do ông ta không nhiệt tình là vì Nữ hoàng Catherine Đại đế của Nga lại rất nhiệt tình với việc can thiệp vũ trang vào Pháp.
Các hoàng tộc ở châu Âu đều là bà con, chỉ cần tìm kỹ trong gia phả, bất kỳ vị vua nào cũng có thể có quan hệ họ hàng xa gần với vua của một quốc gia khác. Nếu Nữ hoàng Catherine Đại đế và Louis XVI cố gắng tìm, rất có thể cũng sẽ tìm ra một chút quan hệ họ hàng. Nhưng mục đích của Nữ hoàng đối với sự nhiệt tình can thiệp vũ trang vào Cách mạng Pháp thực ra không phải ở Pháp, mà là ở Ba Lan.
Vào thời điểm này, thời kỳ huy hoàng của Đại Ba Lan độc lập và trấn áp Thổ Nhĩ Kỳ đã trở thành lịch sử, do ảnh hưởng của chế độ bầu vua kỳ lạ và quyền phủ quyết một phiếu của quý tộc, Đại Ba Lan ngày càng suy yếu, giờ đây đã từ một con sư tử hùng cứ Đông Âu, trở thành một con cừu non béo mập được mọi người yêu thích. Chỉ là số lượng sói xung quanh con cừu non này hơi nhiều, và sự kiềm chế lẫn nhau giữa các con sói mới giúp con cừu non này được sống lay lắt. Và Nga, chính là một con sói đang thèm muốn con cừu non này. Nếu châu Âu vì can thiệp vào Pháp mà xảy ra chiến tranh, với quy mô của Pháp, cuộc chiến này tuyệt đối không thể kết thúc trong thời gian ngắn. Các quốc gia giáp với Pháp, tất cả sức mạnh của họ sẽ bị cuộc chiến này thu hút, và sau đó ở Đông Âu, Nga có thể làm theo ý muốn.
Âm mưu này không thể giấu được Hoàng đế Leopold II của Áo, vì vậy ông ta không muốn gây chiến, ông ta thậm chí còn cho rằng, nếu thực sự có thể quân chủ lập hiến, thì tình hình ở Pháp cũng hoàn toàn có thể chấp nhận được. Bởi vì ông ta không muốn mình và Pháp đánh nhau đến mức lưỡng bại câu thương, quay đầu lại, lại phát hiện Ba Lan đã bị người Nga và người Phổ chia cắt, không còn một chút canh thừa nào cho mình.
Vì vậy, để chiến tranh nổ ra, Đảng Bảo hoàng nhất quyết không thể để chế độ quân chủ lập hiến thành công.
------oOo------