Fouché cũng được coi là một nhân vật nổi bật trong lịch sử Pháp. Từ Cách mạng Pháp đến Đệ Nhất Đế chế, chỉ có ba nhân vật chính trị kiên cường không đổ, đó là Talleyrand, Carnot và Fouché.
Giống như Talleyrand, Fouché xuất thân từ một chủng viện thần học. Nhưng khác với Talleyrand, Fouché xuất thân bình dân, nên đương nhiên không thể làm viện trưởng, giám mục, tổng giám mục hay gì cả, cộng thêm Fouché không giỏi ăn nói – đây là một điểm yếu lớn đối với một linh mục – nên ông ta thậm chí còn không kiếm được vị trí cha xứ. Cho đến khi rời nhà thờ, ông ta vẫn chỉ là một mục sư tập sự.
Tuy nhiên, cuộc đời ở chủng viện vẫn để lại dấu ấn sâu sắc trong ông, và dấu ấn này gần như giống hệt những gì chủng viện đã để lại cho Talleyrand, đó là sự vô tín ngưỡng và bất chấp thủ đoạn. Vì vậy, trong lịch sử sau này, ông ta gần như nổi tiếng ngang hàng với Talleyrand như một con tắc kè hoa.
Ông từng là bạn thân của Robespierre, thân đến mức suýt trở thành em rể của Robespierre, nhưng ông lại theo Lafayette, người có quyền lực hơn. Sau khi Lafayette dần mất quyền lực, ông lại trở thành bạn của Condorcet, một nhân vật lớn của phe Girondin. Trong phiên tòa xét xử Louis XVI, đêm hôm trước, ông ta còn công khai chủ trương tha thứ cho nhà vua, nhưng ngày hôm sau khi bỏ phiếu, ông ta lại ủng hộ án tử hình, và hô vang: "Để cứu nước Pháp, phải chặt đầu bạo chúa!" Trong thời kỳ chuyên chính của phe Jacobin, ông ta còn tỏ ra cấp tiến hơn cả Robespierre, thậm chí còn cấp tiến hơn cả Hébert. Ông ta ở Lyon, một hơi chặt đầu mấy nghìn người, và đưa ra khẩu hiệu gần như là bãi bỏ chế độ tư hữu, chia đều tất cả tài sản.
Tuy nhiên, Robespierre vẫn không quên sự phản bội của ông ta, sau khi trấn áp Hébert, vốn định tiện tay xử lý luôn Fouché. Nhưng ông ta cho rằng Danton rõ ràng nguy hiểm hơn. Vì vậy ông ta tạm thời tha cho Fouché, tập trung lực lượng đối phó Danton. Điều này đã cho Fouché thời gian. Sau cái chết của Danton, Fouché đã lợi dụng nỗi sợ hãi của mọi người, cùng với khả năng cá nhân phi thường của mình, giăng một tấm lưới phản loạn khổng lồ, cuối cùng đã hạ gục Đại Ma Vương Robespierre trong cuộc đảo chính Thermidor. Rất nhiều người, bao gồm Lazare Carnot và ân nhân Barras của Napoleon đều đóng vai trò lớn trong âm mưu này, nhưng tất cả các manh mối cuối cùng đều nằm trong tay Fouché, ông ta mới là người giăng lưới.
Chỉ là sự sụp đổ của Robespierre không khiến Fouché lên như diều gặp gió, người ta không quên những gì ông ta đã làm ở Lyon. Fouché tuy giữ được cái đầu (so với đó, Carnot suýt nữa bị chém đầu), nhưng mất đi tất cả các chức vụ.
Nhưng Fouché không bỏ cuộc, trong suốt nhiều năm, ông ta đã bí mật hỗ trợ Barras điều tra mọi bí mật của các đối thủ chính trị của ông ta. Nhờ những công lao này, cuối cùng ông ta đã được Barras trọng dụng trở lại, trở thành người đứng đầu bộ phận cảnh sát.
Vào tháng Brumaire, ông ta lại hỗ trợ Napoleon lật đổ Đốc chính phủ, và tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Công an. Sau đó lại hỗ trợ Napoleon, vô hiệu hóa Barras, từ đó sau khi Napoleon lên ngôi Hoàng đế, tiếp tục làm Bộ trưởng Công an. Và sau khi Louis XVIII phục hoàng, ông ta thậm chí còn tiếp tục giữ chức vụ này, cho đến khi Pháp thông qua "Luật sát quân vương", ông ta mới chính thức kết thúc sự nghiệp chính trị của mình.
Nhưng nếu chỉ vì thế mà coi ông ta là một con tắc kè hoa, một tên hề, thì thật quá coi thường ông ta. Thực tế, cả Robespierre, Barras và Napoleon đều không tin tưởng ông ta, nhưng đều không thể không dựa vào khả năng vô song của ông ta. Nếu Carnot là thiên tài trong lĩnh vực tổ chức hậu cần quân sự, thì Fouché là thiên tài trong lĩnh vực hoạt động bí mật và kiểm soát an ninh công cộng. Ông ta đã tạo ra mạng lưới giám sát chặt chẽ nhất thế giới lúc bấy giờ, thậm chí cả Hoàng hậu Josephine cũng là người cung cấp thông tin cho ông ta.
Mỗi người cai trị, từ Robespierre đến Napoleon, đều nghi ngờ Fouché, cảnh giác Fouché, thậm chí sợ hãi Fouché, nhưng họ đều không nỡ không dùng Fouché. Thậm chí người ta nói rằng ngay cả Charles X, người căm ghét tất cả những gì liên quan đến cách mạng, cũng đã từng than thở: "Giá mà ta có một Fouché thì tốt biết mấy." Đương nhiên, khi nói câu này, ông ta chắc chắn không nghĩ rằng, nếu dưới trướng ông ta thực sự có một Fouché, thì với sự ngu ngốc và tự phụ của ông ta, chắc chắn đã sớm bị Fouché bán đứng, và còn giúp ông ta đếm tiền lẻ nữa.
Fouché dẫn đầu, sau đó càng nhiều người đi theo. Joseph khẽ đếm, số người đứng về phía Lafayette đã rõ ràng vượt quá số phiếu Lafayette nhận được. Dù sao vào thời điểm này, quyền lực của Lafayette vượt xa Robespierre.
Đôi mắt của Lafayette hướng về Joseph, người vẫn đứng yên, Joseph biết rằng mình không thể do dự thêm nữa.
Joseph bước ra, nhưng anh không đi về phía Lafayette, mà đi về phía bục giảng.
"Tôi có thể nói vài lời không?" Joseph mặt lạnh lùng hỏi Robespierre, tân chủ tịch đang đứng cạnh.
"Đương nhiên rồi, câu lạc bộ vốn là nơi để mọi người thoải mái bày tỏ ý kiến." Robespierre nói.
Joseph gật đầu, bước lên, tay vịn bục giảng, cúi người, nhìn lướt qua mọi người, rồi cất tiếng: "Hôm nay tôi thực sự không ngờ, lại có vinh dự chứng kiến một cảnh tượng đáng hổ thẹn như vậy! Đúng vậy, một cảnh tượng đáng hổ thẹn! Tôi nhận thấy, trong cuộc bỏ phiếu vừa rồi, số phiếu mà ngài Lafayette nhận được, ít hơn rất nhiều so với số người đang đứng bên cạnh ngài Lafayette hiện giờ. Tôi muốn hỏi, những người đã chọn ông Robespierre khi bỏ phiếu, nhưng lúc này lại đi đến bên cạnh ngài Lafayette, điều gì đã khiến các vị trong thời gian ngắn như vậy, thay đổi thái độ? Thay đổi tín ngưỡng của các vị? Nhìn vẻ yếu đuối của các vị kìa, các vị còn là người có đạo đức không? Các vị phải biết hổ thẹn, phải biết hổ thẹn!"
Sau đó Joseph quay sang Lafayette, chần chừ một chút, rồi kiên quyết nói: "Thưa ngài Lafayette, thái độ chính trị của tôi, ngài luôn rõ. Nhưng xin hãy tha thứ cho những lời tôi nói bây giờ. Hôm nay, ông Robespierre đề xuất bỏ phiếu kín, lý do của ông ấy là một số người sẽ vì sợ quyền thế của ngài mà không dám bày tỏ suy nghĩ thật sự của mình. Thật không may, lo lắng này đã trở thành sự thật. Và hành động của ngài sau cuộc bỏ phiếu – mặc dù tôi tin rằng ngài không hề có ý đó – nhưng trên thực tế, ngài đang dùng quyền thế để ép buộc mọi người. Tôi cho rằng, hành động hiện tại của ngài là thiếu cân nhắc và không thỏa đáng. Vì lý do này, cộng thêm trong số những người đứng cạnh ngài, có một số người mà tôi khinh bỉ. Vì vậy, xin thứ lỗi, tôi không thể đứng về phía ngài. Bởi vì tôi không muốn đứng cạnh những người đó. Xin lỗi!"
Nói xong, Joseph cúi chào Lafayette, rồi bước xuống bục, trở về vị trí ban nãy.
"Tách, tách, tách." Robespierre dẫn đầu vỗ tay, sau đó những người còn lại không đi theo cũng vỗ tay. Lafayette liếc nhìn Joseph một cái, rồi dẫn những người bên cạnh mình rời đi. Lúc này, có người huýt sáo.
"Ông Bonaparte, ông nói hay lắm!" Một giọng nói vang lên bên tai anh.
Joseph quay đầu lại, thấy Saint-Just đang đứng cạnh mình.
Sau khi "làm màu" xong, Joseph cũng không nán lại lâu trong Câu lạc bộ Jacobin. Anh lấy lý do còn nhiều việc phải làm, nhanh chóng rời khỏi câu lạc bộ, trở về chỗ ở của mình.
"Tình hình thế nào?" Napoleon hỏi.
"Lafayette đã dẫn nửa số thành viên câu lạc bộ rời đi, Câu lạc bộ Jacobin chính thức chia rẽ rồi." Joseph nói, "Mặc dù đã bỏ phiếu kín, nhưng khi rời đi, ông ta trực tiếp nói 'ai muốn theo tôi, hãy đến bên tôi', chết tiệt, tôi vẫn phải chọn phe, mặc dù tôi ghét chọn phe nhất."
"Anh đứng về phía Robespierre sao?" Napoleon hỏi, "Joseph, em không hiểu, tại sao anh lại đối với Robespierre như vậy..."
Dường như không tìm được từ thích hợp, Napoleon ngập ngừng một chút, rồi tiếp tục: "Sợ ông ta đến thế, anh phải biết, những nghị sĩ đại biểu như ông ta có rất nhiều. Về tầm quan trọng, ông ta và Lafayette hoàn toàn không cùng đẳng cấp. Anh lại sẵn sàng vì ông ta mà đắc tội với cấp trên trực tiếp của mình sao?"
Joseph lắc đầu nói: "Napoleon, em không hiểu. Hai người này không giống nhau. Lafayette quả thực bây giờ có tầm ảnh hưởng lớn hơn, nhưng tương lai nằm ở phía Robespierre."
Nói đến đây, anh lại hạ giọng nói với Napoleon: "Những gì anh sắp nói với em đây, em phải nhớ kỹ, nhưng đừng nói với bất kỳ ai."
"Chuyện gì vậy? Làm ra vẻ bí mật thế!" Napoleon làm ra vẻ không quan tâm, nhưng lại xích lại gần hơn, và cũng hạ giọng.
"Anh có một linh cảm kỳ lạ, Napoleon, em trai của anh. Anh không biết em có thể hiểu được điều này không, nghe có vẻ hơi phi lý. Nhưng Robespierre đã cho anh cảm giác như vậy. Giống như một con rắn độc ẩn mình trong bụi hoa... Không, ví von này không chính xác, nếu chỉ là rắn độc, chúng ta hoàn toàn có thể bóp chết nó, như tiểu Hercules vậy (Trong thần thoại Hy Lạp, anh hùng Hercules khi mới sinh ra, đã bóp chết hai con hổ mang cố gắng tấn công mình ngay cạnh nôi), nhưng Robespierre không phải rắn độc, ông ta không phải thứ tầm thường, ông ta là... ông ta là Níðhöggr đang ẩn mình (Trong thần thoại Bắc Âu, con rồng độc liên tục gặm nhấm rễ cây Yggdrasil, một ngày nào đó, nó sẽ cắn đứt rễ cây, rồi mang theo xác chết của những người đã khuất bay lên không trung, từ đó báo hiệu Ragnarök sắp đến)."
"Anh nói quá rồi đấy chứ?" Napoleon nói.
"Em cứ chờ xem, sẽ có một ngày, ông ta sẽ bay lên như Níðhöggr, cánh chất đầy người chết, miệng phun ra ngọn lửa độc ác được tạo thành từ những oán hờn tích tụ hàng trăm năm dưới lòng đất của Pháp, càn quét khắp nước Pháp, mang đến cho Pháp một Ragnarök thực sự. Hầu hết những nhân vật lớn, giống như thần linh, sẽ mất đi cái đầu của họ trong bữa tiệc này, cho đến khi mặt đất đã chán ngán quá nhiều máu, ông ta mới gầm rú, lao xuống vực sâu không đáy như Níðhöggr khi thế giới tái sinh. Trước đó, chúng ta phải tránh ngọn lửa của ông ta, dù thế nào cũng không thể đứng về phía đối lập với ông ta, ít nhất là trước khi mặt đất đã no đủ, thậm chí là chán ngán máu của các vị thần."
"Nếu đã vậy, Joseph, tại sao anh lại ở Asgard? Tại sao không trốn vào hang cây trước?" Napoleon hỏi.
Asgard là nơi tọa lạc của điện thờ Odin trong thần thoại Bắc Âu, đây cũng là chiến trường ác liệt nhất, thương vong nhiều nhất trong Ragnarök. Người ta nói rằng sau khi Ragnarök kết thúc, một số người đã trốn trong hang cây Yggdrasil, thoát chết, từ đó xây dựng lại thế giới mới.
"Em trai của anh. Ragnarök không phải là chuyện chỉ kéo dài một buổi hoàng hôn. Anh phải chuẩn bị đủ dự trữ cho những ngày tháng trong hang cây sau này, và cho kỷ nguyên mới, ngoài Asgard, em còn có thể có được nó ở đâu nữa? Napoleon, nếu em chỉ muốn trở thành một thường dân trong thế giới mới, thì việc dự trữ rất đơn giản. Nhưng nếu em muốn sau khi hoàng hôn qua đi, leo lên Cung Vàng, ngồi lên ngai thần mà Odin để lại, thì bây giờ, vẫn chưa phải lúc để tránh."
"Nghe anh nói cứ thần thần bí bí như một tên thầy bói vậy." Napoleon nói.
"Sao, em không tin sao?"
"Em tin anh là ma ấy! Anh đồ thầy bói chết tiệt xấu xa lắm đó!" Napoleon nói. Tuy nhiên Joseph biết, Napoleon có lẽ đã tin một phần, Napoleon là người có chút khí chất của anh hùng thần thoại Hy Lạp, La Mã cổ đại hay Bắc Âu, do đó anh ấy cũng rất dễ tin vào những "trực giác" đầy bí ẩn và kỳ ảo.
------oOo------