Cuối tháng Bảy, cùng với sự kết thúc của cuộc chiến tranh, làn sóng di dân đến Đông Phi cũng chững lại. Suốt nửa năm qua, nhờ Ernst "đào tường khoét vách", khu vực Nam nước Đức đã bị hút sạch dân cư chỉ trong chớp mắt.
Để nhanh chóng chiếm lĩnh những vùng đất mới thu được từ chiến tranh, Tập đoàn Hechingen đã gia tăng cường độ di dân – không chỉ huy động toàn bộ tàu thuyền của mình, mà còn thuê số lượng lớn tàu từ vùng Bắc Âu.
Giờ đây chiến tranh đã kết thúc, số lượng di dân cũng đã đủ, thêm vào đó tiềm năng di cư từ Nam Đức đã bị Ernst vắt kiệt trong thời gian ngắn, chỉ có thể chờ một thời gian mới gom được một đợt dân nữa.
Không chỉ người Đức, mà di dân từ Viễn Đông và Đế quốc Áo-Hung cũng giảm mạnh do quá trình khai phá bắt đầu từ sớm.
Viễn Đông đang trong giai đoạn ổn định hiếm có, đặc biệt sau khi quân Niệm bị dẹp, trật tự phương Bắc được thiết lập lại.
Chiến loạn quy mô lớn kéo dài nhiều năm ở Trung Nguyên và Hoa Bắc gần như đã kết thúc. Từ thời Thái Bình Thiên Quốc đến khởi nghĩa Niệm quân, nhiều vùng từ Nam ra Bắc đã bị tàn phá nặng nề, “mười nhà thì chín trống”, nay triều đình nhà Thanh cần bắt đầu phục hồi sản xuất địa phương, điều đó đòi hỏi một lượng lớn dân cư.
Thêm vào đó, điều kiện di cư sang Đông Phi vốn đã rất khắt khe – chỉ riêng yêu cầu “thân thể khỏe mạnh” đã loại bỏ hàng loạt người nghiện thuốc phiện và bệnh tật từ vùng quê.
Thể chất yếu thì khó qua được đại dương – xác suất sống sót cực thấp. Hơn nữa, điều kiện dành cho di dân từ Viễn Đông chắc chắn còn kém hơn người châu Âu.
Dù sao thì di dân châu Âu sau này còn phải về quê thăm thân, nếu họ phàn nàn về điều kiện tàu thuyền quá tệ, chẳng phải sẽ khiến người khác ngán ngẩm không dám đi sao?
Còn di dân từ Viễn Đông thì không có quyền chọn lựa – nhất là những người đi bằng tàu Hà Lan, họ thường bị nhét lẫn với hàng hóa, điều kiện sinh hoạt cực kỳ tồi tệ, chẳng khác nào đối xử với nô lệ da đen.
May thay, chính quyền Đông Phi trả tiền dựa trên tỉ lệ sống sót, nên các chủ tàu Hà Lan cũng không dám quá tay.
Trong tất cả các nguồn di dân, chỉ còn vùng Paraguay và Trung Đông là vẫn duy trì ổn định.
Chiến tranh ở Paraguay vẫn đang tiếp diễn, liên quân ngày càng tiến gần đến thắng lợi, các nhân viên của Tập đoàn Hechingen bám sát theo chiến tuyến, mở rộng hoạt động chiêu mộ dân dần vào sâu nội địa Paraguay.
Di dân từ Trung Đông chủ yếu là phụ nữ. Thương nhân Zanzibar đang ngày càng phát đạt – không chỉ buôn nô lệ với Đông Phi mà còn nhận luôn công việc tiếp thị sản phẩm thay mặt Tập đoàn Hechingen.
Một lượng lớn hàng hóa và thuốc lá được chuyển vào Trung Đông, còn phía Zanzibar thì chỉ cần thanh toán bằng phụ nữ từ thuộc địa Đông Phi.
Đây chính là buôn người – nhưng Vương quốc Hồi giáo Zanzibar lại rất vui vẻ với điều này. Nguồn di dân từ Trung Đông giờ không còn giới hạn trong đế quốc Ottoman nữa, mà thậm chí đã vươn tới cả Đế quốc Nga, mở rộng phạm vi đến tận Trung Á.
Còn về đạo đức của giới quý tộc Nga? Đương nhiên là chẳng có gì để nói – sản phẩm của Tập đoàn Hechingen tại Nga là loại hàng hóa có giá trị vững chắc như vàng.
Còn quan chức Nga tại Trung Á thì rõ ràng không thể so với các “ông lớn” ở châu Âu – điều kiện sống của họ chỉ hơn đám bị lưu đày ở Siberia một chút.
Do đó, họ rất khó mà kiếm chác từ con đường chính ngạch. Nay chỉ cần đổi phụ nữ người Thổ Nhĩ Kỳ (Turkic), là có thể lấy được hàng hóa – với họ thì đây là một thương vụ “vốn bằng 0”.
Chính vì vậy, khu vực Trung Á vốn còn khá ổn định, gần đây lại nổi lên nạn mã tặc cướp bóc tràn lan – đặc biệt là cướp của và bắt phụ nữ.
…
Khi lượng di dân giảm xuống, Ernst lập tức điều thêm năng lực vận tải viễn dương để chở hàng hóa. Trong vài tháng chiến tranh vừa qua, nhằm lấp đầy khoảng trống ở các vùng mới chiếm, Tập đoàn Hechingen đã “vắt sức” quá mức cho di dân, chi tiêu một khoản khổng lồ.
Hiện dân số di cư đến Đông Phi đã vượt mốc 1 triệu, Ernst không còn vội vàng nữa – chỉ cần giữ mức di dân đều đặn hàng tháng là được.
Điều Ernst quan tâm bây giờ là làm sao giảm chi phí xây dựng thuộc địa, thực hiện nội địa hóa các ngành như sản xuất xi măng, đồ sắt, chế biến thực phẩm,… tại Đông Phi.
Từ lâu, các vật liệu công nghiệp hiện đại như xi măng ở Đông Phi vẫn phải phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu – trong khi nguyên liệu thô thì không thiếu, hoàn toàn có thể tự sản xuất, chỉ là thiếu nhà máy và hạ tầng.
Quốc gia đầu tiên ở châu Âu tiến hành sản xuất xi măng công nghiệp là Anh, từ năm 1824. Từ đó, các nhà máy xi măng mọc lên khắp châu Âu.
Xi măng thực ra cũng chẳng phải công nghệ cao gì – tất nhiên là nói tương đối với các nước phương Tây. Còn ngoài khu vực đó, nhiều quốc gia vẫn cần nhập khẩu số lượng lớn.
Việc kiếm được thiết bị sản xuất xi măng với Tập đoàn Hechingen chẳng khó gì (nhà máy xi măng đầu tiên châu Á được Nhật Bản xây năm 1871) – chỉ cần mua lại một nhà máy nhỏ ở Đức là xong.
Vùng đất Đức có rất nhiều tiểu quốc, mỗi nơi đều có một ít ngành nghề, nên Ernst dễ dàng tiếp cận công nghệ và nhà máy.
Nói làm là làm – chẳng bao lâu, Tập đoàn Hechingen đã thu mua một nhà máy xi măng đang kinh doanh bết bát ở Hamburg. Dĩ nhiên Ernst không định sản xuất xi măng ở Đức – thị trường này đang cạnh tranh rất khốc liệt, lợi nhuận không cao, mà tập đoàn cũng không có mỏ lớn tại châu Âu để hỗ trợ ngành công nghiệp truyền thống.
Thêm vào đó, Ernst chẳng thể cạnh tranh nổi với các ông lớn công nghiệp truyền thống, nên Hechingen chủ trương phát triển bằng ngành công nghiệp nhẹ và các lĩnh vực công nghệ tiên tiến.
Hiện nay, nhiều công ty điện lực và công ty nghiên cứu công nghệ ở Đức đều có sự đầu tư của ngân hàng Hechingen – đó chính là những “bò sữa” trong tương lai của tập đoàn.
Sau khi mua nhà máy xi măng, thiết bị và nhân công đều được đưa thẳng từ cảng Hamburg đến Đông Phi bằng tàu của chính tập đoàn.
Vì là nhà máy cũ, lại làm ăn thua lỗ, nên chủ bán rất gấp, giá cả vô cùng rẻ. Nhân viên nhà máy được Ernst phái sang Đông Phi dưới danh nghĩa “viện trợ xây dựng”.
Tất nhiên, nếu bảo họ ở lại lâu dài thì chẳng ai chịu cả – nên Ernst dùng chiêu bài lương cao + điều động ngắn hạn, cử họ sang Đông Phi hướng dẫn xây dựng nhà máy.
Nhà máy xi măng đầu tiên được chọn đặt tại Dar es Salaam, vận chuyển bằng đường biển từ Hamburg sang rất thuận tiện, cũng dễ tiếp nhận hàng hóa.
Tiếp theo, Ernst dự định xây nhà máy xi măng tại một số thành phố quan trọng ở Đông Phi – đợt đầu gồm Mombasa, Dodoma, Mbeya, Kisumu, và Songea.
Thực chất, những “thành phố” này ở Đông Phi chỉ là các thị trấn nhỏ, dân số rất ít, người bình thường cũng chẳng cần dùng đến xi măng – nhà xây theo kiểu truyền thống vẫn đủ dùng hiện nay.
Khoản đầu tư vào nhà máy đầu tiên chỉ khoảng 50.000 bảng Anh, thật ra rất nhỏ – vì Đông Phi hiện chưa cần dùng quá nhiều. Xi măng chủ yếu để làm đường đặc biệt và công trình ở các thành phố lớn, nên những nhà máy sau quy mô thậm chí còn nhỏ hơn cả ở Dar es Salaam.
Dar es Salaam.
Nhà máy xi măng đầu tiên của Đông Phi đang được gấp rút thi công. Trước khi thiết bị đến nơi, nhân viên ở Dar es Salaam đã nhận được tin qua điện báo.
Nhà máy này sẽ là cơ sở sản xuất xi măng lớn nhất tại thuộc địa Đông Phi trong thời gian tới – để nhanh chóng đưa vào hoạt động, đáp ứng nhu cầu địa phương, quy mô không thể quá nhỏ.
Những nhà máy sau đó tuy nhỏ, nhưng xây nhiều lên là để giảm chi phí vận chuyển. Nếu Đông Phi giải quyết được vấn đề giao thông, thì việc có xây thêm hay không cũng chẳng quan trọng lắm.
Mà thứ Đông Phi không thiếu nhất chính là nhân lực. Trong quá trình khai thác phía Bắc Kenya, chính quyền thuộc địa đã bắt giữ số lượng lớn người từ các bộ lạc để bổ sung lao động – vì vậy khi đánh trận ở Tây Bắc, họ không còn phải bắt người bản địa nữa, mà trực tiếp đuổi sạch toàn bộ ra khỏi khu vực.
(Hết chương)
Chú thích: [1] Quân Niệm: Lực lượng khởi nghĩa nông dân cuối thời nhà Thanh, hoạt động chủ yếu ở vùng Hoa Bắc. [2] Songea: Thành phố ở phía nam Tanzania ngày nay, từng là thủ phủ khu Đông Hồ Malawi của Đông Phi thuộc địa.
------oOo------