Sáng sớm, mặt trời vừa ló rạng, thảo nguyên châu Phi yên tĩnh lạ thường. Trên đồng cỏ mênh mông, chỉ có khoảng chục căn nhà nhỏ bằng đá đơn độc đứng sừng sững. Bốn phía là cánh đồng cỏ trải dài vô tận, những hộ dân thưa thớt ấy càng thêm nổi bật trong khung cảnh vắng lặng này.
Một trong những căn nhà đó là của gia đình Hohenfels. Người vợ Đông Nam Á của anh – Maria – đã dậy từ sớm để chuẩn bị bữa sáng cho chồng.
Maria đến từ Đông Ấn Hà Lan (Indonesia), bị người Hà Lan bán sang thuộc địa Đông Phi với giá rẻ mạt. Dân cư ở Đông Ấn không thiếu, con người ở những vùng nhiệt đới lạc hậu thường khá giống nhau – phụ nữ thường chịu thương chịu khó hơn đàn ông. Maria cũng là kiểu phụ nữ như vậy: từ nhỏ, gia đình cô đã sống nhờ công việc nặng nhọc của mẹ và các chị em.
Cha của Maria có ba người vợ, hơn chục đứa con. Ngoài ông ra, cả nhà đều phải lao động để kiếm sống.
Cha cô vốn được thừa hưởng một phần gia sản từ tổ tiên, gia đình từng có chút cơ ngơi, nhưng đến đời ông thì mọi thứ nhanh chóng bị phá sạch. Ăn chơi, cờ bạc, trác táng – thứ gì ông ta cũng biết, nhưng chẳng làm nên trò trống gì.
Chẳng bao lâu, tài sản đội nón ra đi, cả gia đình chỉ còn trông vào ba bà vợ và đám con nuôi sống ông. Nhưng ông ta vẫn không chịu hối cải, nợ nần ngày càng nhiều, cuối cùng bị chủ nợ đến tận nhà đòi tiền.
Sau một trận đòn thừa sống thiếu chết, ông ta đem ba cô con gái nhỏ đi bán lấy tiền trả nợ – Maria là một trong số đó.
Lúc bị bán đi, Maria mới 15 tuổi. Ngoại hình bình thường, do phải làm đồng suốt nên da đen sạm, người nhỏ bé gầy gò như một cây rơm khô vì thiếu dinh dưỡng.
Vẻ ngoài không mấy nổi bật khiến Maria bị bán cho người Hà Lan với giá cực thấp. Sau đó, người Hà Lan lại bán cô sang Đông Phi với giá gấp đôi – điển hình cho trò kiếm lời của giới trung gian.
Dĩ nhiên, trong thời đại mà buôn bán nô lệ đã bị cấm, không ai dám công khai mang danh "buôn người". Thay vào đó, Maria và những người như cô được đưa sang Đông Phi dưới danh nghĩa "nữ công nhân dệt may".
Hohenfels là người Áo, hơn 20 tuổi, tới Đông Phi cách đây một năm rưỡi. Cũng như nhiều thanh niên Áo khác, anh là một chàng trai trẻ khỏe đến tìm cơ hội lập nghiệp.
Đa số dân nhập cư châu Âu tới Đông Phi đều là đàn ông độc thân, trừ những người đã lập gia đình từ trước.
Theo thông lệ của thuộc địa Đông Phi: người Hoa được phân phối vợ da trắng, người da trắng được ghép đôi với phụ nữ da vàng – Hohenfels lấy được một cô vợ người Indonesia.
Tuy nhiên, ngoài hình thức hôn nhân được chỉ định, thuộc địa Đông Phi vẫn cho phép yêu đương tự do – nhưng chỉ áp dụng với những người nhập cư theo đường chính thống.
Ví dụ như những phụ nữ và góa phụ Paraguay – chính quyền Đông Phi rất tôn trọng ý nguyện của họ, cũng vì vậy mà họ trở thành mục tiêu săn đón của các thanh niên độc thân ở đây.
Kết quả là, phụ nữ Paraguay chưa có chồng thường chọn các thanh niên châu Âu, còn những người đã có con thường "góp gạo thổi cơm chung" với đàn ông người Hoa.
Khi xác định mối quan hệ, họ sẽ tổ chức đám cưới và được chính quyền Đông Phi cấp giấy chứng nhận hôn nhân.
Tuy nhiên, số lượng phụ nữ Paraguay không nhiều, cả nước chỉ có vài trăm nghìn dân. Đông Phi cố gắng lắm cũng chỉ "moi" được khoảng 80-90 nghìn người từ đó, thuộc loại tài nguyên hiếm. May mắn là Paraguay còn đang chiến đấu với Liên minh ba nước, nên Đông Phi vẫn có thể tiếp tục "đào góc tường".
Tất cả người Paraguay đều được sắp xếp ở những khu vực đã phát triển sẵn. Còn những vùng mới như miền Bắc Kenya thì không có lấy một người.
Thế nên, việc kết hôn của Hohenfels chỉ có thể dựa vào nhóm di dân "phi chính thống".
Ở Mombasa, Hohenfels và các ứng viên khác tham gia rút thăm để nhận phối ngẫu. Dĩ nhiên, chính quyền Đông Phi đã có quy trình hoàn chỉnh cho chuyện này.
Các đối thủ cạnh tranh của Hohenfels cũng đều là người châu Âu, và đối tượng bốc thăm của họ bị giới hạn trong nhóm phụ nữ da vàng. Người Hoa thì ngược lại.
Ở đây, lựa chọn cho di dân rất hạn chế, nên Hohenfels chỉ biết thầm cầu mong đừng rút trúng người quá xấu.
Cuối cùng anh rút được tấm thẻ số 7 – chính là Maria. Khi ấy anh cảm thấy khá hài lòng – dù sao bản thân cũng chẳng đẹp trai gì, chỉ cần cưới được vợ là đã rất mãn nguyện.
Ngay hôm đó, chính quyền địa phương ở Mombasa cấp giấy chứng nhận kết hôn cho các cặp đôi mới cưới, làm lễ cưới mang tính tượng trưng. Hohenfels liền đưa Maria về nhà.
Tính đến nay, hai người đã sống chung được hơn nửa năm. Maria nay đã 16 tuổi.
Cuộc sống của Hohenfels trôi qua rất thoải mái, anh cũng rất hài lòng với Maria. Hai vợ chồng hòa thuận, đúng nghĩa là "kính nhau như khách".
Hohenfels xuất thân từ một vùng quê ở Áo, bản tính chân chất. Khi đến Đông Phi mới chỉ 18 tuổi, chưa từng va vấp xã hội, cũng không biết mánh khóe đời thường.
Vì trong nhà còn vài người anh lớn, anh biết mình chẳng có phần nào trong gia sản. Nhân dịp Đông Phi tuyển di dân, anh liền theo mấy người bạn trong làng sang đây tìm đường sinh sống.
Maria từ nhỏ đã được mẹ dạy dỗ, siêng năng, tháo vát, việc nhà đâu ra đấy. Hai người như thế gặp nhau, quả là một cặp trời sinh.
Cái tên "Maria" cũng là do Hohenfels đặt. Ban đầu hai người không hiểu tiếng nhau. Hohenfels hỏi Maria tên gì, nhưng cô không hiểu anh nói gì cả.
Thật ra Maria vốn chẳng có tên tử tế gì. Ở nhà, cô không được cha quý trọng, thường bị gọi là "con khỉ đen".
Thấy không thể giao tiếp, lại thấy Maria lúc đó rụt rè không dám nói chuyện, Hohenfels liền tự đặt cho cô cái tên Maria.
Trong tháng đầu, cả hai chủ yếu giao tiếp bằng ngôn ngữ cơ thể và đoán ý nhau. Theo thời gian, Maria dần học được một số câu tiếng Đức đơn giản.
Sau nửa năm chung sống, cô đã có thể nói chuyện với chồng bằng thứ tiếng Đức chưa trôi chảy nhưng cũng đủ để hiểu nhau.
Sáng nay, Maria nhào bột trong bếp, nướng vài chiếc bánh mì dẹt, nấu một nồi cháo kê, chuẩn bị thêm mấy món nguội – một bữa sáng đơn giản mà ấm cúng đã sẵn sàng.
"Anh yêu, ăn sáng đi!"
Hohenfels đã mặc quần áo chỉnh tề, rửa mặt qua loa, kéo ghế ngồi vào bàn.
"Maria, đừng bận nữa, ngồi xuống ăn chung đi!" – Hohenfels gọi người vợ đang còn bận dọn dẹp.
"Không sao, lát anh còn phải đi làm, em cũng chẳng ngồi yên được. Em ăn sau cũng được mà." – Maria vừa gấp chăn gối vừa trả lời.
"Một nhà thì phải ăn cùng nhau mới có không khí gia đình. Hồi ở châu Âu, cả nhà anh cũng đều ăn chung một bàn. Em nói đúng, lát nữa anh phải đi làm cả ngày, nên giờ ở với anh một lát rồi làm việc cũng không muộn." – Hohenfels khuyên.
Maria dọn xong việc cuối cùng cũng ngồi xuống, nhìn chồng ăn ngon lành mà khẽ nhắc: "Ăn chậm thôi, kẻo nghẹn."
Nụ cười của Hohenfels tỏa sáng - đó là ý nghĩa đích thực của cuộc đời anh.
(Hết chương)
Chú thích: [1] Chính sách hôn nhân Đông Phi: Ghép đôi di dân nam Âu - nữ Á và ngược lại để thúc đẩy hòa nhập văn hóa. [2] "Con khỉ đen": Phản ánh tình trạng kỳ thị màu da tại Indonesia thế kỷ 19, nơi làn da rám nắng bị coi là xấu xí.
------oOo------