Là một thành phố mới, thủ đô của người Ndebele — Bulawayo, thời gian xây dựng thậm chí còn không lâu bằng nhiều thành phố do Vương quốc Đông Phi thành lập.
Lobengula và cha ông ta Mzilikazi đã huy động một lượng lớn nô lệ để dựng nên kinh đô của mình. Dù quy mô không lớn, nhưng khắp nơi đều toát ra đặc trưng kiến trúc mang sự kết hợp giữa phong cách Ả Rập và châu Âu.
Một mặt, người Ả Rập có ảnh hưởng sâu rộng đến vùng ven biển Đông Phi, ngay cả tộc Zulu ở phương Nam cũng không ngoại lệ, và người Ndebele — vốn là một nhánh của người Zulu — cũng chịu ảnh hưởng như thế.
Mặt khác, đó là kinh nghiệm học được từ kẻ đối thủ lâu năm là người Boer. Tuy nhiên, khi Boer chiếm lĩnh Transvaal, họ không có nhiều thời gian và nhân lực để xây dựng các công trình xa hoa, phần lớn chỉ là những pháo đài đơn giản mang phong cách Hà Lan hoặc Đức–Pháp.
Người Ndebele đã triệt để hấp thu kinh nghiệm đó, xây dựng trong kinh thành các lỗ bắn súng, tháp canh và nhiều công trình phòng thủ khác, biến toàn bộ thủ đô thành một pháo đài quân sự thu nhỏ, có phần tương tự như Hohenzollernburg, rất phù hợp với bản chất quân phiệt của họ.
Lúc này, Lobengula đang duyệt binh ngoài thành. Sáu nghìn chiến binh Ndebele được trang bị súng hỏa mai, cảnh tượng vô cùng chấn động.
Họ mặc y phục truyền thống của người Zulu, nhưng lại vác trên vai những khẩu súng cao ngang người — sự đối lập giữa “man rợ” và “văn minh” càng khiến khung cảnh thêm kỳ dị.
Ngoài binh sĩ chính quy, còn có hơn một vạn quân phụ thuộc người Shona tham gia buổi duyệt binh. Tuy nhiên, quân phụ thuộc không chỉ có vậy, mà rải rác khắp Vương quốc Matabele; chỉ riêng Bulawayo không thể nuôi nổi số lượng quá đông.
Nhìn đội quân hùng hổ, Lobengula rất hài lòng, cảm thấy như nắm trong tay anh hùng khắp thiên hạ.
Ông ta hỏi người đứng cạnh — Vykins, trưởng đoàn cố vấn Boer: “Ngài Vykins, ông thấy binh lính của ta thế nào? So với Vương quốc Đông Phi thì sao?”
Vykins cười lớn, đầy tự tin: “Ha ha ha, bệ hạ yên tâm! Chiến binh Ndebele vốn đã dũng mãnh, nay lại có thêm hỏa khí và được chúng tôi huấn luyện, chắc chắn sẽ gây cho Vương quốc Đông Phi tổn thất nặng nề.”
Vykins chính là tổng giáo quan do Cộng hòa Transvaal cử đến, phụ trách huấn luyện quân Ndebele sử dụng súng ống.
Dù sao, vũ khí cũng do Cộng hòa Transvaal bán cho Vương quốc Matabele, nên tất nhiên phải “dịch vụ trọn gói”. Nếu không, chiến binh Ndebele có khi lại dùng súng như giáo mác, liều chết xông vào lính thuộc địa Đông Phi và bị bắn thủng như tổ ong thì sẽ thành trò cười mất.
Lobengula hạ lệnh: “Diễn tập bắt đầu!”
Các đội hình Ndebele nghiêm chỉnh thao tác: nhồi đạn, giương súng, rồi đồng loạt bắn vào hàng cọc gỗ dựng sẵn phía trước.
“Đoàng! Đoàng! Đoàng!”
Những cọc gỗ giòn tan nát vụn.
“Hay! Tốt lắm, rất tốt!” Lobengula tán thưởng uy lực của súng hỏa mai.
Ông ta gầm vang: “Có được số súng này, nhất định sẽ khiến người Đông Phi có đi không có về!”
Giữa lúc đó, một kỵ mã phi nhanh như bay trên thảo nguyên, hướng đến doanh trại biên quân tỉnh Nam Salzburg.
“Tôi có tin quân sự khẩn cấp báo cáo!”
Rất nhanh, trinh sát được đưa tới trước mặt Sivert.
“Báo cáo, Tổng Tham mưu trưởng! Chúng tôi gặp được quân Nam Lộ đang tiến về phía chúng ta.”
“Quân Nam Lộ đơn vị nào?”
“Lữ đoàn 2, thưa ngài! Họ những ngày qua vẫn hoạt động tại đây, truy quét tàn dư thổ dân phản loạn.”
Sivert gật đầu hài lòng: “Tốt lắm. Vậy tức là Nam Lộ đã cơ bản bình định xong phía Nam và phía Đông rồi. Chúng ta nghỉ lại tại chỗ, đợi họ hội quân, cũng để cho binh sĩ nghỉ ngơi.”
Biên quân tỉnh Nam Salzburg vốn đã hành quân thần tốc từ gần hồ Malawi tiến sâu vào cao nguyên Matabele, mục tiêu là quyết chiến với chủ lực Ndebele tại căn cứ đầu não Bulawayo. Còn việc dẹp loạn địa phương thì do Nam Lộ từ hướng Đông và Nam phụ trách.
Chừng hai mươi phút sau, một đội quân xuất hiện nơi chân trời — đúng là Lữ đoàn 2 Nam Lộ.
Yaanlid, lữ đoàn trưởng, tiến lên chào: “Tổng Tham mưu trưởng!”
Sivert: “Các anh từ hướng nào tới đây?”
“Báo cáo, thưa ngài! Đơn vị chúng tôi vốn đóng ở bờ bắc sông Limpopo, sau đó theo lệnh Quốc vương, từ Đông Nam tiến thẳng lên Tây Bắc.”
“Vậy nghĩa là, phản loạn ở khu vực Đông Nam cơ bản đã bị dẹp xong rồi?”
“Đúng vậy, thưa ngài! Chỉ còn một số tàn dư Ndebele chạy thoát, chúng tôi đã truy kích đến tận đây.”
Sivert khen ngợi: “Tốt lắm, các anh làm rất tốt.”
Yaanlid tiếp lời: “Thưa Tổng Tham mưu trưởng, chúng tôi còn có tin tình báo quan trọng cần bẩm báo.”
“Tin gì?”
“Xin ngài chờ một lát.”
Yaanlid ra lệnh cho thuộc hạ: “Đưa tù binh và chiến lợi phẩm lên đây!”
Chẳng mấy chốc, vài người da trắng bị áp giải đến, kèm theo một xe chở hàng phủ bạt.
Yaanlid kéo tấm bạt xuống, lộ ra những thùng gỗ. Vừa nhìn, Sivert đã đoán ra ngay bên trong là gì.
“Đây là vũ khí?”
“Đúng vậy, thưa ngài! Hơn nữa là vũ khí do người Boer cung cấp cho Ndebele.”
Sivert trầm giọng: “Hừ, bọn Boer thật to gan!”
Yaanlid bổ sung: “Thưa ngài, e rằng ngài phải trực tiếp thẩm vấn đám Boer này, mới biết được sự thật phía sau.”
Sivert hiểu ngay rằng sự việc không hề đơn giản.
Ông bước đến trước mặt tù binh Boer, hỏi: “Các ngươi đến từ Cộng hòa Transvaal?”
Một tên Boer đáp bằng tiếng Đức: “Đúng vậy, xin hỏi ngài là ai?”
“Ta là Tổng Tham mưu trưởng Lục quân Vương quốc Đông Phi, Sivert!”
Nghe vậy, tên Boer vội vàng cầu khẩn: “Thưa ngài, đây chỉ là hiểu lầm thôi!”
Yaanlid lạnh lùng chen vào: “Đừng giả ngu! Chúng ta đã lấy được lời khai từ chính miệng người Ndebele. Nếu ngoan ngoãn hợp tác, thú nhận toàn bộ, thì còn may ra…”
Tên Boer thở dài, biết không thể giấu: “Được rồi, chúng tôi sẽ khai hết, nhưng với điều kiện các ngài phải bảo đảm an toàn cho chúng tôi.”
Sivert gật đầu: “Có thể. Miễn là ngươi thành thật trả lời. Câu hỏi đầu tiên: Mục đích các ngươi đến đây là gì?”
Boer: “Chúng tôi hành động theo chỉ thị của Tổng thống, tới giao dịch với Ndebele. Như các ngài thấy, là vận chuyển vũ khí đổi lấy vàng, đồng thời làm suy yếu quốc lực Đông Phi.”
Sivert: “Các ngươi đã cung cấp cho Ndebele bao nhiêu vũ khí?”
Boer: “Cái đó tôi không rõ hết… nhưng chắc chắn là nhiều, ít nhất vài nghìn khẩu súng hỏa mai, cùng lượng lớn thuốc súng.”
Mười phút sau, cuộc thẩm vấn kết thúc.
Sivert: “Được rồi, chúng ta sẽ giữ lời, nhưng từ nay các ngươi phải ở lại Đông Phi làm ‘khách’ rồi.”
Đám tù binh Boer dễ dàng khai ra toàn bộ tình báo về Cộng hòa Transvaal, bởi chúng biết Đông Phi tuyệt đối sẽ không để mình quay về nữa.
Sivert nghiêm giọng nói với thuộc hạ: “Hừ, Cộng hòa Transvaal đúng là thủ đoạn lớn thật — vừa cung súng, vừa phái người, coi chúng ta chẳng ra gì. Đợi ta diệt xong Ndebele, sẽ tính sổ với chúng!”