Sau hơn nửa năm chiến đấu, đoạn kênh số một của kênh đào Trung ương toàn tuyến hoàn thành, chậm hơn kế hoạch của chính phủ Đông Phi gần bốn tháng.
Đây cũng là biện pháp bất đắc dĩ, vì tính tích cực của thổ dân thực sự khó phát huy đầy đủ, ở góc độ lịch sử nguyên bản, thời điểm hiệu suất lao động cao nhất của người châu Phi cận Sahara là thời kỳ người phương Tây làm đồn điền nô lệ.
Sau khi các khu vực châu Phi lần lượt độc lập, các quốc gia da đen phổ biến rơi vào xu hướng suy giảm năng suất theo kiểu đứt gãy, vì không có người ràng buộc, họ lại trở về thời đại xã hội nguyên thủy không ràng buộc.
Điểm này không riêng châu Phi, thực tế Ấn Độ và Đông Nam Á cũng vậy, dù hành vi của thực dân tội không thể tha, nhưng ở khu vực hoàn toàn bị thuộc địa, hiệu suất làm việc có thể là cao nhất lịch sử.
"Lao công" Đông Phi cũng đối mặt vấn đề này, dù dùng roi và trừng phạt thân thể, cũng chỉ khiến "lao công" đạt mức công nhân làm việc cầm chừng bình thường.
Vì đánh nhiều, khiến "lao công" sinh kháng tính, kích hoạt hội chứng Stockholm, "lao công" trở nên ngoan ngoãn và thuần phục, nhưng họ cũng học cách "hưởng thụ" càng kéo dài thời gian làm việc.
Đôi khi làm việc có nghiêm túc không, bằng mắt thường không nhìn ra, đặc biệt như đào đất, giám sát Đông Phi không thể cầm cân để cân lượng đất mỗi xẻng của "lao công" có đạt chuẩn.
Thực tế Đông Phi làm vậy, nhưng dùng cách kiểm tra ngẫu nhiên, giám sát chịu trách nhiệm tuần tra bằng mắt khối lượng công việc thổ dân, nếu giám sát cảm thấy công nhân lười, sẽ dừng công việc, đo lượng đất trong xẻng thổ dân.
Biện pháp hiệu quả vẫn là cơ chế thưởng phạt, để "lao công" giám sát "lao công", chia nhóm làm việc thực hiện chế độ loại bỏ cuối.
Nếu một nhóm trong ba ngày liên tiếp ở ba vị trí cuối, họ sẽ được ưu tiên chọn bán sang Mỹ và khu vực khác. Ngược lại nhóm nào ba ngày đều nhất, họ sẽ nhận bữa "lao công" chất lượng nhất, duy trì đến khi nhóm nhất khác xuất hiện.
Điều này tạo vòng luẩn quẩn, "lao công" vốn chăm chỉ, nhận mức sống tốt hơn, ăn nhiều hơn, no hơn, nhiều thịt hơn, làm việc càng có sức, nhất có thể luôn giữ nhất, còn nhóm khác phải tránh rơi vào ba cuối.
Lý do là nỗi sợ không biết, họ không biết đồng bào bị người Đức kéo đi sẽ đưa đâu! Người Đức trừng phạt họ thế nào! Có bị người Đức ăn thịt không!
Dù ăn thịt người vô lý, nhưng thổ dân vẫn bịa đặt như vậy, ngoài thuyết ăn thịt, còn có thuyết xử bắn, thuyết dìm hồ, thuyết lột da...
Khiến Đông Phi hoàn toàn là quốc gia "kinh khủng", điểm này hoàn toàn lo xa, Ernst không có sở thích kỳ lạ đi giày đặc biệt.
Dù tin đồn vô lý, Đông Phi vui thấy thành, rõ ràng hiệu suất "lao công" tăng mạnh, còn "lao công" bị loại đã lên tàu viễn dương, rời mảnh đất Đông Phi nơi đầy rắc rối này.
Chịu ảnh hưởng suy thoái kinh tế, hiện nay buôn "nô lệ" Đông Phi cũng chịu ảnh hưởng, nhưng hàng tốt không sợ ế, như sức mua của Đế quốc Ottoman vẫn mạnh.
Chủ đồn điền Mỹ do khủng hoảng nông nghiệp khiến giá nông sản quốc tế giảm, bắt đầu thắt lưng buộc bụng, bỏ hoang quy mô lớn giảm sản, đồng thời sa thải quy mô lớn công nhân nông nghiệp.
Nhưng, công nhân nông nghiệp thông thường sa thải nhiều, nhập khẩu "lao công thổ dân Đông Phi" không nằm trong đó, làm thay thế nô lệ, thực tế chi phí "lao công thổ dân Đông Phi" thấp hơn.
Xét cho cùng mua nô lệ cũng tốn tiền, thời buôn nô lệ trước, chi phí bắt, ăn uống và vận chuyển từ châu Phi đến châu Mỹ, tên buôn nô lệ đen đủi không trả, chi phí cuối cùng đổ lên chủ đồn điền, nên giá nô lệ không rẻ.
Nhu cầu mua nô lệ của chủ đồn điền là nô lệ có thể tạo thu nhập dài hạn cho đồn điền, rồi kiếm lại tiền mua nô lệ cả gốc lẫn lãi.
"Lao công thổ dân Đông Phi" khác, trước khủng hoảng kinh tế, Đông Phi còn thu phí tượng trưng, sau khi khủng hoảng bùng nổ, để tiếp tục ổn định thị trường Mỹ, Đông Phi bắt đầu trợ cấp buôn nô lệ.
Trợ cấp này theo số "di dân" phát, Vương quốc Đông Phi xuất khẩu thổ dân, nước đến đầu tiên là Haiti, Haiti nhận càng nhiều thổ dân, càng kiếm tiền, còn Haiti sắp xếp thổ dân thế nào, Đông Phi không quản. Trừ đi năng lực vận tải tàu, nhân lực, lương thực Đông Phi bỏ ra để xuất khẩu thổ dân, Đông Phi mỗi năm còn phải trả Haiti thêm 20 vạn Rheinpfund Đông Phi, số tiền này với Haiti không nhỏ.
Hoặc với thế lực gia tộc Haiti không nhỏ, đồng thời họ nhận "di dân" cũng có thể bổ sung vào đồn điền, hoặc bán sang Mỹ, nếu muốn làm ăn không vốn, còn cực đoan hơn, đem "di dân"...
Kiếp trước dân số Haiti hơn mười triệu, hiện Haiti chưa đến triệu, đem toàn bộ thổ dân Đông Phi nhập đến, với người cai trị Haiti cũng chịu được, xét cho cùng bên cạnh Haiti còn có Cộng hòa Dominica, cũng chia bớt dân số.
Đương nhiên, thổ dân có tính tích cực lao động cao, Vương quốc Đông Phi không dùng biện pháp buôn bán, nhưng Đông Phi cũng không thể để họ ở Đông Phi cả đời.
Cách làm của Đông Phi là kéo dài thời gian làm việc của thổ dân này ở Đông Phi, rồi khi hết hạn, tặng cho chính quyền Msiri ở Tây Phi và thế lực thổ dân bị Đông Phi trục xuất.
Msiri rốt cuộc là người Đông Phi, muốn đứng vững ở Tây Phi cũng cần nhân thủ, và càng nhiều càng tốt, đây cũng là nơi đến của thổ dân Đông Phi.
Tổng thể, sau khi "nghỉ hưu" ở Đông Phi, "lao công" có ba nơi đến chính, một là Trung Á, rồi vùng ven biển Caribe, cuối là Tây Phi.
Ba nơi đến này, với "lao công", Trung Á không phải nơi tốt, vì người Ả Rập có biện pháp đặc biệt với "lao công", khiến họ mất khả năng sinh sản.
Vùng ven biển Caribe xem vận may, nếu đến Mỹ, còn có chút nhân tính, nếu ở lại Haiti, e đời đời không thể làm chủ.
Nếu được sắp xếp đến lãnh thổ của các nhân vương Đông Phi chạy sang Tây Phi, tốt xấu nửa nửa, mặt tốt là, "lao công" Đông Phi gửi đến ở Tây Phi thuộc lao động chất lượng, dù chỉ trồng trọt cũng tạo của cải cho người như Msiri, nên "lao công" tái tuyển dụng ở Tây Phi có hai đường, một là trồng trọt, hai là làm lính.
So với người Tây Phi, quân chủ thổ dân Đông Phi tin thổ dân cùng chủng tộc đáng tin hơn, và họ là kẻ xâm lược ngoại lai, vốn không được hoan nghênh ở Tây Phi, xung đột là chuyện thường, mà thổ dân Đông Phi xuất khẩu, đúng có thể hỗ trợ họ đối đầu với tù trưởng địa phương Tây Phi.
Nên xuất khẩu nô lệ cũng làm trầm trọng xung đột Tây Phi, nhưng xung đột ảnh hưởng tổng thể Tây Phi không lớn, ít nhất dân số không thay đổi nhiều.
Vì Đông Phi ngoài xuất khẩu lao công, thực sự chủ yếu xuất khẩu phụ nữ và trẻ em thổ dân, không phụ nữ, thổ dân Đông Phi không thể tăng, đây là một trong quốc sách tiềm ẩn của Đông Phi.
Xét cho cùng năng lực xuất khẩu "lao công" của Đông Phi có hạn, mỗi năm trung bình chỉ quy mô hai ba chục vạn (tự đi và chạy trốn không tính), nhỡ một ngày Đông Phi đột nhiên bị nhắm, buôn nô lệ bị hủy bỏ, người da đen mắc kẹt không xuất khẩu được, toàn đàn ông da đen, họ cũng không có khả năng sinh sản vô tính, chỉ cần một đời, cũng tự nhiên biến mất.
Thực tế Đông Phi không làm "tàn sát", nhưng mỗi năm tổn thất "lao công" trong nước không nhỏ, nên thu dọn, hủy thi diệt tích luôn là việc Ernst phải làm.
Như Bắc Mỹ tùy tiện chôn một chỗ, chắc chắn không được, Đông Phi thường hỏa táng, chôn cất gần.
Thật hóa tro, cũng không người sau nhận ra, xét cho cùng người chết ở Đông Phi đều hỏa táng, chủ yếu để ngăn bệnh bùng phát, đây là một trong chính trị đúng đắn hiện tại của Đông Phi.
Nhưng với dân nhập cư Đông Phi cũng trong phạm vi chịu đựng, người đến Đông Phi mạo hiểm, thân thể không quá kém, cũng khá trẻ, còn mấy chục năm sống.
Hỏa táng, thực ra bản thân Ernst tình lý không ủng hộ, xét cho cùng hắn không thể chọn hỏa táng mình, nhưng điều kiện vệ sinh Đông Phi hiện quá kém, đặc biệt kỹ thuật y tế lạc hậu, phòng ngừa quá mức cũng trong lý.
Dù sao hai ba mươi năm sau hủy bỏ cũng không muộn, lúc đó trình độ y tế Đông Phi cũng lên nấc thang.
(Hết chương)
Chú thích: [1] Hội chứng Stockholm: Hiện tượng nạn nhân phát triển cảm xúc tích cực với kẻ bắt cóc/ngược đãi mình. [2] Thế lực gia tộc: Chỉ các gia tộc giàu có và có thế lực ở Haiti thời kỳ này.
------oOo------