Tuyến Đường sắt Trung ương băng ngang qua cao nguyên Matabele, ẩn mình ở hậu phương Đông Phi. Người Bồ Đào Nha tuy biết Đông Phi có đường sắt, nhưng lại không nghĩ rằng nó kéo dài thẳng vào nội lục.
Đây chính là chỗ mù lòa trong tư duy của họ — bởi đường sắt nếu không có dòng người và hàng hóa thì chỉ là một khoản thua lỗ. Với mật độ dân cư thưa thớt và trình độ kinh tế của châu Phi, muốn thu hồi vốn e rằng phải qua một chu kỳ rất dài, hay nói đúng hơn, không ai tin một quốc gia Phi châu lại có đủ thực lực làm được việc này.
“Sau khi chặn đứt Đông Phi ở giữa, Bồ Đào Nha lấy đi phần đất trung tâm, rồi chúng ta tuyên bố đình chiến. Dựa vào sức của Bồ Đào Nha thì khó lòng chống lại Đông Phi lâu dài.” Clément cũng hiểu rõ đạo lý “biết đủ thì dừng”, song ngay cả kết quả này, phía Đông Phi chắc chắn cũng không thể chấp nhận.
Nếu người Đông Phi nghe thấy suy nghĩ này của Pháp, nhất định sẽ cười lạnh: “Mơ tưởng hay nhỉ? Đất đai nói chia là chia sao? Hơn nữa lại còn muốn cắt ngay phần giữa Đông Phi! Cho dù có phải bồi thường đất đai, thì cũng chỉ bắt đầu từ rìa biên cương, nào có chuyện chém ngang thân thể?”
Clément quả là tự mình đa tình. Người Pháp đã quen thói hống hách ở thuộc địa, ngỡ rằng Đông Phi cũng giống mấy thứ thuộc địa mềm yếu kia. May thay lần này Pháp chỉ đóng vai kẻ xúi giục bên cạnh, chứ nếu thật sự nhúng tay, thì Đông Phi chắc chắn sẽ bẻ gãy răng cửa của họ.
Cung điện Schönbrunn.
“Bệ hạ, sáng nay phái viên ngoại giao Anh thông báo với chúng ta rằng Bồ Đào Nha và Đông Phi sắp bùng nổ chiến tranh, khuyên chúng ta không nên dễ dàng can dự.”
“Ừm!” Franz tức giận nói: “Khi nào thì đến lượt người Anh chỉ đạo chúng ta rồi? Họ bảo không can dự thì ta liền ngoan ngoãn nghe theo ư?”
Thực tế Franz hoàn toàn không hề biết tin chiến sự Đông Phi – Bồ Đào Nha, bởi phía Đông Phi chưa từng báo cho ông. Kết quả lại do chính miệng người Anh truyền đến, mà thái độ kia thật sự khiến ông bực bội: Chúng ta cũng là cường quốc chủ đạo trật tự thế giới, ít ra Áo-Hung không tự thấy thua kém gì Anh, vậy mà còn muốn sai khiến chúng ta?
“Bệ hạ, chính hành động này cho thấy Anh coi trọng châu Phi, hay nói đúng hơn, coi trọng Đông Phi. Rõ ràng lợi ích của họ đã bị Đông Phi uy hiếp nên mới nhằm vào như vậy.”
Franz hừ lạnh: “Hừ! Anh quốc nghĩ chúng ta có thể sai khiến được Đông Phi sao? Hơn nữa, thái độ của họ ngạo mạn quá mức rồi.”
“Đây cũng là chuyện bất khả kháng. Anh quốc nắm giữ kênh đào Suez, lại có hạm đội mạnh ở Địa Trung Hải, hoàn toàn có thể cắt đứt liên hệ giữa chúng ta và Đông Phi. Hải quân Đế quốc vốn dĩ không đủ sức thách thức Anh quốc, cho nên khi họ cấm đoán, chúng ta thực sự bó tay.”
Bởi vậy, Áo-Hung không mấy mặn mà với chuyện mở rộng hải ngoại. Dù hải quân không yếu, nhưng bị kẹt cứng trong biển Adriatic, nếu dựng lập thuộc địa, sẽ không đủ sức bảo vệ, dễ dàng bị Anh – Pháp chia cắt đường liên lạc.
Đương nhiên, nếu học theo cách nước Đức đời trước, chỉ nhặt mấy mảnh vụn bên lề làm thuộc địa, thì không phải không thể, nhưng Áo-Hung lại coi trọng chi phí. Thuộc địa càng nhiều, gánh nặng cai trị càng nặng, nếu lợi nhuận không cao, chẳng lẽ cứ để mẫu quốc hằng năm bỏ tiền bù lỗ?
Đông Phi chiếm được lãnh thổ rộng lớn hôm nay, dựa vào nỗ lực và thời cơ, đúng lúc chộp lấy khoảng trống, từ đó mở rộng từng bước. Tuy kinh tế mẫu quốc khởi sắc nhờ thành quả Đông Phi, nhưng khi quả chín thì luôn có kẻ dòm ngó muốn hái.
“Càng bị ngăn cản, trẫm càng muốn xem người Anh mất mặt. Khanh nói xem, chúng ta nên ủng hộ Đông Phi thế nào?” Franz hỏi.
“Bệ hạ, chúng ta có cần vì Đông Phi mà đắc tội với Anh quốc không?”
“Gì mà vì Đông Phi? Đây là sĩ diện của chúng ta! Chẳng lẽ Anh quốc nói gì thì các ngươi liền làm theo? Các ngươi đâu phải chính phủ cấp dưới của Anh!”
“Nhưng thực sự chúng ta không có cách gì viện trợ Đông Phi. Vị trí địa lý đã định, quân đội Đế quốc chỉ phát huy tác dụng trong châu Âu, còn Đông Phi vượt ngoài tầm ảnh hưởng. Nếu Anh quốc muốn, đến một con tàu hàng cũng không thể gửi sang đó.”
Thực lực Anh vượt trội, nên mới dám ngang ngược hăm dọa. Bởi bên ngoài đều coi Đông Phi như “tiểu đệ” của Áo-Hung do có hiệp ước bán liên minh, nên muốn đánh gõ thì dĩ nhiên phải gõ vào “đại ca” trước.
Anh quốc một mặt ngăn Áo-Hung can dự, một mặt lại viện trợ quân sự quy mô lớn cho Bồ Đào Nha. Trên miệng thì bảo “một chọi một công bằng”, thực tế thì hai bên Anh – Pháp đều nghiêng hẳn về một phía.
“Vả lại, hình như chúng ta chẳng có gì có thể giúp Đông Phi. Hệ thống vũ khí của họ gần gũi với Đức hơn, chỉ có pháo là tương tự với chúng ta.”
Quân viện tất phải tính đến trang bị, nhưng Đông Phi đã có hệ thống vũ khí hoàn chỉnh, tự cung tự cấp, Áo-Hung thật sự không biết phải hỗ trợ thế nào.
Franz bèn triệu Đại sứ Đông Phi tại Áo-Hung đến hỏi: “Người Anh chuẩn bị động thủ với các ngươi, sao các ngươi không hề có động tĩnh?”
“Bệ hạ, chúng tôi nắm rất rõ. Anh – Pháp muốn lấy Bồ Đào Nha làm quân cờ, gây chiến với Đông Phi, nhằm làm suy yếu chúng tôi.”
“Trong này còn có cả Pháp nữa sao? Thế mà các ngươi vẫn an tọa thế này?” Franz nhìn chăm chăm vị đại sứ, ngạc nhiên trước thái độ bình thản.
“Bệ hạ, chỉ cần Anh quốc không trực tiếp xuất binh, chúng tôi hoàn toàn tin tưởng đánh bại được Bồ Đào Nha. Dù cho Anh quốc thật sự nhúng tay, chúng tôi cũng có đủ tự tin đối đầu.”
Franz: “…”
Lúc này, Franz chỉ cảm thấy Đông Phi và nước Phổ kia quả là cùng một khuôn đúc ra, dường như cái họ Hohenzollern chính là mầm mống khiến họ luôn chọn con đường giải quyết bằng vũ lực.
Thấy Franz vẫn bán tín bán nghi, Đại sứ Đông Phi nói thêm: “Bệ hạ yên tâm, chúng tôi có hơn hai mươi vạn quân chính quy tinh nhuệ, toàn bộ trang bị súng trường Mauser đời mới, hỏa lực cơ giới và pháo binh đầy đủ. Ở châu Phi, đây tuyệt đối là lực lượng hùng mạnh nhất, đó mới là nguyên nhân thực sự khiến Đông Phi không hề e ngại chiến tranh.”
Franz hỏi vặn: “Ngươi chắc chắn không tính cả dân binh? Không có khung xương quân chuyên nghiệp, mấy đội quân tạm bợ đó chẳng dùng được đâu.”
“Xin Bệ hạ yên lòng. Chúng tôi không cần phải dối trá. Thực ra, Đại công Ferdinand hiểu rất rõ sức mạnh quân sự Đông Phi, nếu Bệ hạ nghi ngờ, có thể trực tiếp điện báo hỏi ngài ấy.”
Trước kia Đông Phi còn hay giữ bí mật, nay thì không cần nữa. Một khi chiến tranh nổ ra, thực lực tất sẽ phơi bày, giấu giếm cũng vô ích.