Chiến thắng của Napoleon ở Ý đã làm rung chuyển toàn bộ châu Âu. Có thể nói, giờ đây tất cả các người cai trị phong kiến ở châu Âu đều đang run rẩy trước Pháp. Những quốc gia vẫn còn trong tình trạng chiến tranh với Pháp thì càng đứng ngồi không yên.
Sau khi chiếm được pháo đài Mantua, Napoleon không lập tức dẫn quân lên phía Bắc tấn công Vienna, mà lấy lý do quân đội đã trải qua trận chiến lớn, cần nghỉ ngơi, sau khi để lại một phần quân đồn trú, ông dẫn đại quân trở về Milan.
Tại Milan, Tướng Napoleon đã lắng nghe báo cáo của Tướng Augereau về việc đập tan ý đồ nổi loạn phản cách mạng của tập đoàn quý tộc Milan, ông đã hết lời khen ngợi sự dũng cảm kiên định mà Tướng Augereau thể hiện trong cuộc chiến bình loạn, và chỉ ra: "Những thứ phản động đó, nhất định phải bị đánh đổ, giống như trong nhà có bụi bẩn, nhất định phải được quét dọn!"
Khi biết rằng một số quý tộc tham gia nổi loạn đã trốn thoát đến những quốc gia phản động chống lại nhân dân Pháp vĩ đại, do đó tạm thời thoát khỏi sự trừng phạt của công lý, Tướng Napoleon giận dữ tuyên bố: "Họ có thể trốn đi đâu? Dù họ trốn đi đâu, cũng không thoát khỏi sự trừng phạt của công lý!" Đồng thời, ông cảnh báo những quốc gia ngầm ủng hộ phần tử nổi loạn rằng, đừng nghĩ rằng nhân dân Pháp yêu chuộng hòa bình mà sẽ dung thứ cho những sự sỉ nhục như vậy, nhân dân Pháp hiền lành, nhưng tuyệt đối không yếu đuối, những kẻ phản động dám xúc phạm phẩm giá và lợi ích của nhân dân Pháp, dù chạy xa đến đâu, cũng không thể thoát khỏi sự phẫn nộ của nhân dân Pháp.
Napoleon tuyệt đối không chỉ nói suông, ông ngay lập tức gửi công hàm đến Công quốc Parma và Cộng hòa Venice lân cận, yêu cầu họ phải đưa ra lời giải thích hợp lý về việc thông đồng với phần tử nổi loạn.
Công quốc Parma và Cộng hòa Venice lập tức hỗn loạn. Thành thật mà nói, hai quốc gia trung lập này không thể coi là trung lập thiện chí với Pháp, bấy lâu nay, họ thiện chí với Áo nhiều hơn. Điều này cũng là tự nhiên, vì trước đây họ ở dưới ô che của Áo. Nhưng trong các trận chiến giữa người Pháp và người Áo, mọi hành động của họ thực sự rất phù hợp với quy tắc của quốc gia trung lập. Còn việc một số quý tộc Milan bỏ trốn đến đây, trong thời đại đó, việc các quý tộc Ý từ thành phố này chạy sang thành phố khác chẳng phải là chuyện rất bình thường sao? Sao có thể nói, là họ ngầm ủng hộ những người này chứ?
Nhưng họ biết, trong thời đại này, đại bác là lý lẽ, và người Pháp rõ ràng lý lẽ hơn họ rất nhiều. Vì vậy họ chỉ có thể vội vàng cử người đến giải thích và xin lỗi.
"Đáng ghét!" Vừa gặp đại diện hai nước, Napoleon đã giận dữ nói,
"Bây giờ các ngươi chạy đến đây làm gì? Các ngươi thông đồng với những kẻ nổi loạn, bây giờ lại chạy đến đây giả bộ người tốt?" Augereau vội vàng tỏ vẻ rất tức giận nói.
"Ôi trời ơi, đất nước chúng tôi thật sự đã bị bọn chúng lừa rồi! Lần này, tôi đặc biệt đến đây để nói rõ. Bọn chúng chạy đến đất nước chúng tôi, nói là đến buôn bán, tôi đâu ngờ bọn chúng là tội phạm bỏ trốn đến đây chứ. Hiện giờ những người đó đã chạy sang nơi khác rồi, chúng tôi thật sự không có cách nào bắt được bọn chúng, đưa chúng về chịu tội, đành phải mặt dày đến xin lỗi Tướng quân. Tóm lại, chuyện này là do đất nước chúng tôi sơ suất, xin lỗi Tướng quân Bonaparte. May mà nước Pháp, và Tướng quân ngài từ trước đến nay đều là người khoan hồng độ lượng, không chấp nhặt với những nước nhỏ đáng thương như chúng tôi. Chúng tôi cũng sẵn lòng bồi thường một khoản nhất định, để bù đắp tổn thất cho Tướng quân."
"Tuy nhiên..." Napoleon nói.
Thế là hai quốc gia này mỗi nước bồi thường cho Napoleon (lưu ý, là Napoleon, chứ không phải Pháp, tức là số tiền này không cần ghi sổ) hàng triệu florin, tiếng tăm ác bá của Napoleon ở các quốc gia Italia hầu như có thể dùng để dọa trẻ con đi ngủ.
Số tiền này được Napoleon trực tiếp gửi đến Joseph. Napoleon đắc ý viết thư cho Joseph, khoe khoang chiến lợi phẩm của mình, và nói rằng, mày làm ăn lâu như vậy, mới kiếm được bao nhiêu tiền? Mày nhìn anh mày đây này, chỉ nói mấy câu, đã kiếm được nhiều florin như vậy rồi. Vì vậy, nói về kinh doanh, bây giờ mày hình như cũng không bằng anh rồi.
Joseph sau khi đọc thư, được cho là nổi trận lôi đình, sau đó liền gửi một lá thư trả lời cho Napoleon. Tiếp đó, phó tướng của Napoleon phát hiện, Tướng quân Napoleon mấy đêm liền không ngủ ngon.
"Tướng quân, có chuyện gì sao? Mấy ngày nay ngài không ngủ được mấy?" Phó tướng hỏi.
"Ồ, không có gì." Napoleon thờ ơ nói, "Chỉ là có một tên keo kiệt, ra mấy bài toán rất thú vị. Anh biết đấy, khi rảnh rỗi, tôi thích dùng bài toán để rèn luyện tư duy, thư giãn bản thân."
Joseph gửi cho Napoleon vài bài toán. Napoleon vừa mở thư, đã biết đây là sự trả thù của Joseph. Nhưng Napoleon vốn không tin vào những điều tà đạo lại mỉm cười: "Không phải chỉ là vài bài toán thôi sao? Dù sao bây giờ cũng không có việc gì, tôi sẽ khiến anh phải tâm phục khẩu phục!" Thế là ông ta tự giác mắc bẫy.
"Vậy thưa Tướng quân, những bài toán này chắc đã được giải quyết rồi chứ?" Viên phó tướng không biết điều lại hỏi.
"Ồ, đã có một vài hướng rồi, chắc sẽ sớm giải quyết được thôi." Mắt Napoleon lóe lên.
Chiến thắng của Napoleon cũng khiến người Tây Ban Nha cảm thấy áp lực khá lớn. Tây Ban Nha cũng có một số lợi ích ở Ý, giờ đây với chiến thắng của Napoleon, toàn bộ nước Ý hầu như đã đóng cửa với Tây Ban Nha – ngay cả những "quốc gia trung lập" được gọi là vậy. Giờ đây không ai tin rằng Tây Ban Nha có đủ sức mạnh để tự bảo vệ mình, vì vậy mọi người đều tranh giành nhau để ngả về phía Pháp.
Nếu chỉ đơn thuần là lợi ích ở Ý bị tổn thất, thì Tây Ban Nha cắn răng chịu đựng cũng không phải là không thể, nhưng giờ đây, vấn đề lớn hơn là Tây Ban Nha trong cuộc chiến này, không thấy bất kỳ hy vọng chiến thắng nào.
Chiến thắng như chẻ tre của Napoleon ở Ý đã khiến toàn bộ liên minh chống Pháp cảm thấy vô cùng tuyệt vọng. Người Anh thì đỡ hơn, vì có Eo biển Manche ngăn cách và một hải quân hùng mạnh đáng tin cậy, ít nhất việc tự bảo vệ mình không có gì khó khăn. Nhưng Tây Ban Nha thì khác. Nước này giáp ranh với Pháp!
Hải quân Tây Ban Nha vẫn còn một chút sức mạnh, nhưng Lục quân Tây Ban Nha thì thực sự, ngay cả chính Lục quân Tây Ban Nha cũng không nghĩ mình có thể sánh bằng Áo. Trước đây họ còn có thể dùng dãy Pyrenees để tự an ủi, cho rằng dù Lục quân không ra gì, nhưng dựa vào lợi thế địa hình của dãy Pyrenees, vẫn có thể chặn đứng cuộc xâm lược có thể xảy ra của Pháp.
Nhưng sau khi thấy những gì Napoleon thể hiện ở Ý, niềm tin đó lập tức tan biến như khói. So với dãy Alps hiểm trở, dãy Pyrenees thấp hơn nhiều, nếu ngay cả dãy Alps còn không chặn được người Pháp, liệu dãy Pyrenees có chắc chắn bảo vệ được Tây Ban Nha?
Cộng thêm trong cuộc tranh giành các thuộc địa hải ngoại, người Tây Ban Nha lại nảy sinh một số mâu thuẫn với người Anh, thế là Tây Ban Nha, một nước cũng thuộc dòng họ Bourbon, lại thông qua một số kênh liên lạc, ám chỉ với Pháp rằng họ sẵn sàng đạt được hòa bình dựa trên bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.
Lúc này, Talleyrand vừa từ Ý trở về Paris, thông qua quan hệ với Barras, đã giành được vị trí Bộ trưởng Ngoại giao, sau khi nhận được tin này, Talleyrand lập tức nhận ra, cơ hội của mình đã đến.
Talleyrand liền lập tức thông qua các mối quan hệ này liên hệ với người Tây Ban Nha. Một mặt, ông ta hét giá cao với người Tây Ban Nha, đưa ra khoản bồi thường chiến tranh khổng lồ, và một đống bồi thường thuộc địa hải ngoại. Ông ta nói với họ rằng, người Áo cũng đang liên lạc với ông ta, thậm chí đề xuất dùng vùng Rhine để đổi lấy Lombardy. Mặt khác, ông ta đe dọa rằng, một khi Pháp và Áo đạt được hòa bình, Tây Ban Nha sẽ phải trả nhiều hơn nữa để có thể đạt được hòa bình với Pháp.
Điều kiện của Talleyrand rõ ràng quá khắc nghiệt, người Tây Ban Nha cảm thấy khó chấp nhận. Nhưng viễn cảnh chiến tranh không mấy lạc quan, cũng khiến người Tây Ban Nha không thể từ chối thẳng thừng Talleyrand. Bởi vì Áo thực sự có thể sẽ rút lui khỏi cuộc chiến. Người Tây Ban Nha biết rằng, người Áo đã yêu cầu người Anh thêm viện trợ kinh tế, và tuyên bố rằng, nếu người Anh không lập tức đưa ra một khoản tiền để hỗ trợ, Áo sẽ chỉ còn cách đàm phán hòa bình riêng với người Pháp.
Thật trùng hợp, trong khoảng thời gian này, Anh cũng đang xảy ra một cuộc khủng hoảng kinh tế. Cuộc khủng hoảng này so với những cuộc khủng hoảng lớn sau này quét sạch toàn cầu, không tính là nghiêm trọng lắm, nhưng cũng khiến người Anh tạm thời không có khả năng chi trả quá mạnh.
Nếu mọi thứ ở Ý đều bình thường, thì từ các ngân hàng ở Ý cũng có thể vay được một số tiền. Nhưng trong tình hình hiện tại, những ngân hàng ở Ý đó hoàn toàn không dám cho người Anh hoặc người Áo vay tiền nữa. Vì vậy, khi Talleyrand đe dọa rằng người Áo đã chuẩn bị đạt được hòa bình với Pháp, người Tây Ban Nha rất tin tưởng.
Vì mọi người đều chuẩn bị bán đồng đội, thì đương nhiên phải là người bán đồng đội đầu tiên. Chỉ có điều người Pháp, nói chính xác hơn, là Talleyrand ra giá quá cao. Sứ giả Tây Ban Nha bày tỏ rằng, nếu theo điều kiện này để đạt được hòa bình. Thì đó không phải là đạt được hòa bình, mà là Tây Ban Nha đã thất bại. Talleyrand lập tức phản bác lại: "Chẳng lẽ đến lúc này, Tây Ban Nha vẫn nghĩ mình chưa thất bại sao?"
Tuy nhiên, Talleyrand vẫn cho người Tây Ban Nha một lối thoát, ông ám chỉ với sứ giả Tây Ban Nha rằng, chỉ cần người Tây Ban Nha có thể đưa cho ông đủ tiền, ông sẵn lòng giúp người Tây Ban Nha giành được sự đồng cảm và thấu hiểu của một số nhân vật quan trọng, xem liệu có thể giành được điều kiện hòa bình tốt hơn cho Tây Ban Nha hay không.
Người Tây Ban Nha đã đưa tiền, còn đưa bao nhiêu thì không ai biết. Tóm lại, Talleyrand là một người rất giữ chữ tín. Sau khi nhận được tiền, không lâu sau, giọng điệu của ông ta đã thay đổi. Ông ta nhanh chóng nói với người Tây Ban Nha rằng, ông ta đã giành được cho Tây Ban Nha một kế hoạch hòa bình không cần cắt đất cũng không cần bồi thường – đó là Vương quốc Tây Ban Nha tuyên bố liên minh với Pháp. Hai nước trở thành đồng minh tương trợ lẫn nhau, cùng nhau duy trì hòa bình ở châu Âu, thậm chí là trên thế giới.
Người Tây Ban Nha trong lúc há hốc mồm, suy nghĩ kỹ, phát hiện kế hoạch này dường như thực sự không có vấn đề gì. Dù sao cũng đã chuẩn bị bán đồng đội rồi phải không? Vậy thì cứ bán triệt để hơn một chút thì tốt hơn. Thế là hai bên nhất trí. Đến đầu tháng 7, Tây Ban Nha và Pháp đạt được thỏa thuận. Tây Ban Nha tuyên bố rút khỏi liên minh chống Pháp, và liên minh với Pháp, cùng nhau duy trì hòa bình và trật tự ở châu Âu.
------oOo------