Lời bào chữa của Lucien phần nào nhận được sự thông cảm và ủng hộ từ Joseph, nhưng hắn ta vẫn không thoát khỏi hình phạt của Joseph và Napoleon. Lý do ư, đương nhiên là "không tôn trọng bề trên".
"Chuyện lớn như vậy mà lại không bàn bạc với chúng tôi trước? Anh nói xem, anh là kẻ to gan làm càn? Hay quá tự cao tự đại đến mức đánh mất phán đoán chính xác về bản thân? Ừm, anh tự chọn một trong hai phán đoán này đi..."
"Joseph, em..." Lucien mặt tái mét.
"Joseph, ông Lavoisier cho người gửi một thứ đến." Đúng lúc này Fanny đột nhiên đẩy cửa bước vào.
Joseph nhíu mày, nhưng vẫn gác lại chuyện của Lucien trước. Dù sao thì việc Lavoisier đột nhiên gửi đồ đến chắc chắn là chuyện rất quan trọng. "Chẳng lẽ..." Tim Joseph đập thình thịch.
"Là thứ gì?" Joseph hỏi.
"Ở đây, anh tự xem đi." Fanny đưa bàn tay đang giấu sau lưng ra, một thỏi thép nhỏ sáng loáng xuất hiện trước mặt Joseph.
Joseph cầm lấy thỏi thép nhỏ, nhìn kỹ, rồi lấy một con dao rọc giấy trên bàn để thử, xác nhận đó đúng là thép chứ không phải sắt rèn hay gì khác, liền càng thêm phấn khích.
"Hôm nay mày may mắn rồi," Joseph quay sang nói với Lucien, "Tao còn có việc, không rảnh rỗi lo cho thằng khốn nạn nhà mày nữa. Mày tự đi tìm Napoleon đi."
Thực tế, từ khi các anh em đã tự lập, Joseph đã rất ít khi thực sự dùng "gia pháp" để trừng phạt họ.
Đuổi Lucien đi, Joseph liền lập tức sắp xếp xe ngựa, vội vã đến Lorraine.
Ba tháng trước, Lavoisier đã hoàn thành một thí nghiệm thổi khí nóng vào lò thổi ở phòng thí nghiệm ngoại ô Paris, và đã thành công luyện ra một mẻ thép. Mặc dù chất lượng thép của mẻ đó không được đặc biệt lý tưởng, đặc biệt là ở trạng thái nhiệt độ thấp. Nhưng dù sao đi nữa, thứ này vẫn là thép, dù thế nào cũng tốt hơn đồng và sắt rất nhiều.
Joseph biết, vấn đề vẫn là hàm lượng phốt pho và lưu huỳnh trong thép. Hàm lượng phốt pho trong quặng sắt ở Lorraine vẫn quá cao, ngay cả khi sử dụng lò luyện thép làm bằng gạch chịu lửa kiềm tính cũng không thể loại bỏ hoàn toàn phốt pho. Đương nhiên, nếu có thêm thời gian, làm thêm nhiều thí nghiệm, điều chỉnh nguyên liệu tạo xỉ và quy trình công nghệ, thì chất lượng thép còn có thể được cải thiện hơn nữa, nhưng…
"Chúng ta không thể chờ đợi nữa, chúng ta hiện đang tiêu tốn quá nhiều vốn, bây giờ chúng ta cần gấp những sản phẩm có thể thu hồi vốn nhanh chóng. Hơn nữa, chỉ cần không sử dụng trong điều kiện cực đoan, bản thân những loại thép này, chẳng phải đã rất đủ dùng rồi sao?" Joseph, sau khi nhận được tin tức thử nghiệm ban đầu thành công, đã lập tức ngừng cấp vốn cho các thí nghiệm tiếp theo, mà yêu cầu, ngay lập tức thương mại hóa công nghệ hiện có, xây dựng ngay một nhà máy luyện thép thương mại thực sự.
Lavoisier cũng rất đồng tình với quyết định này, bởi vì điều đó có nghĩa là dự án này bắt đầu kiếm tiền, và ông cũng có thể nhận được trang viên của mình. Vì vậy, trong việc nhanh chóng công nghiệp hóa công nghệ luyện thép, ông thậm chí còn sốt ruột hơn cả Joseph.
Thế là Lavoisier đã đích thân đến Lorraine, ở đó giám sát việc xây dựng nhà máy thép hiện đại đầu tiên.
Rõ ràng, nhà máy thép được xây dựng và đi vào hoạt động càng nhanh, lợi ích cho tổ hợp công nghiệp quân sự càng lớn. Vì vậy, vì tốc độ, nhiều thứ đã khó lòng được quan tâm, kết quả là chỉ sau một tháng, nhà máy thép đã được xây dựng xong. Và đây vẫn là lý do Joseph khoe khoang với Napoleon rằng mình sẽ nhanh chóng sản xuất được rất nhiều thép, cũng như pháo thép.
Nhưng đúng như câu "dục tốc bất đạt", việc quá vội vàng đẩy nhanh tiến độ lại gây ra một loạt vấn đề. Lò luyện thép lần đầu tiên hoạt động đã xảy ra tai nạn nghiêm trọng, lò chuyển đổi luyện thép đang hoạt động bị sập do lỗi thi công, gây ra hỏa hoạn.
Tổ hợp công nghiệp quân sự đã chịu tổn thất không nhỏ trong vụ hỏa hoạn này. Trong vụ cháy này, hàng trăm công nhân thiệt mạng, hơn mười kỹ sư, nếu không phải Lavoisier bị đau bụng và đi vệ sinh đúng lúc, thì ông ta cũng suýt mất mạng trong đó. Đương nhiên, chỉ cần Lavoisier không sao, một số công nhân chết, cùng một số trợ lý của Lavoisier thì cũng chẳng phải là vấn đề gì quá lớn.
Nhưng trong trận hỏa hoạn, các thiết bị khác nhau của nhà máy thép về cơ bản đã bị thiêu rụi. Điều này khiến một tháng thời gian gần như hoàn toàn bị lãng phí. Trong mắt những nhân vật lớn của tổ hợp công nghiệp quân sự, đây mới là tổn thất lớn nhất thực sự.
Vì việc xây dựng lại kéo dài khá lâu, nên mãi đến gần đây, nhà máy mới bắt đầu chạy thử. Và Joseph còn đặc biệt ra lệnh cấm Lavoisier vào nhà máy trong quá trình chạy thử. Đương nhiên, vụ tai nạn lần trước cũng hoàn toàn dập tắt ý định của Joseph muốn đích thân chủ trì việc chính thức đưa nhà máy thép vào hoạt động.
Cũng chính vì những chuyện này, nên nhà máy thép đã bị trì hoãn cho đến gần đây mới bắt đầu sản xuất thử. Trong khi đó, những lò luyện gang cao đã được xây dựng trước đó đã hoạt động được vài tháng rồi. Và một số nhà máy phụ trợ cũng đang ngừng hoạt động chờ thép. Và mỗi phút chờ đợi đều có nghĩa là lãng phí rất lớn.
Joseph đến Lorraine sau bốn ngày. Vừa đến Lorraine, ông liền lập tức đi tìm Lavoisier.
"Bây giờ tình hình thế nào, sản lượng hàng ngày là bao nhiêu?"
"Cũng như dự kiến." Lavoisier nói, "Nếu không có gì bất ngờ, mỗi ngày có thể sản xuất khoảng mười tấn, một năm là ba nghìn sáu trăm năm mươi tấn thép. Nhưng anh biết điều đó là không thể, bởi vì các thiết bị không thể hoạt động liên tục trong một năm. Chắc chắn sẽ phải ngừng hoạt động để bảo trì, nhưng dù vậy, nhà máy này cũng có thể sản xuất khoảng ba nghìn tấn thép mỗi năm."
"Vẫn chưa đủ, còn xa mới đủ." Khác với Lavoisier, trong mắt Joseph, một nhà máy thép với sản lượng hàng năm chỉ khoảng ba nghìn tấn thực sự vẫn còn quá nhỏ. Cần biết rằng ở kiếp trước của ông… Hơn nữa, hiện nay có quá nhiều nơi cần thép.
Joseph đến đây không phải để tận mắt xem thép lỏng được đổ ra từ lò luyện thép như thế nào. Sau vụ hỏa hoạn, ông hoàn toàn không có ý định đến nhà máy thép – ngay cả khi không nhắc đến nguy hiểm hỏa hoạn, nhiệt độ cao, tiếng ồn và ô nhiễm khí thải cũng sẽ gây hại lớn đến sức khỏe con người.
Thời đại này không biết những thứ này có hại, nhưng Joseph thì biết. Tuy nhiên, dù biết, ông cũng không thực hiện nhiều biện pháp phòng ngừa. Trong đó có một số vấn đề kỹ thuật, ví dụ như xử lý khí thải và nước thải, trong thời đại này, thực sự không có công nghệ như vậy, thậm chí ngay cả nền tảng lý thuyết khoa học cần thiết để phát triển công nghệ như vậy cũng không có.
Đương nhiên, may mắn thay, trong thời đại này, các lý thuyết về việc các loại ô nhiễm gây hại cho sức khỏe con người cũng chưa xuất hiện. Thậm chí cả nền tảng để những lý thuyết này xuất hiện, dù là nền tảng xã hội học hay nền tảng khoa học tự nhiên, cũng chưa xuất hiện. Vì vậy, Joseph hoàn toàn có thể giả vờ như không biết, tự do xả thải ô nhiễm tùy ý.
Đương nhiên, một số biện pháp phòng ngừa, ngay cả với công nghệ thời đại này, cũng có thể thực hiện được. Ví dụ, khẩu trang chống bụi, nút bịt tai bảo vệ thính giác. Nhưng làm như vậy sẽ làm tăng chi phí, nếu là đối với một số công nhân kỹ thuật có giá trị thì còn được, nếu chỉ là đối với công nhân bình thường, có thể tùy ý tuyển ở ngoài đường, mà cũng chuẩn bị một bộ đầy đủ những thứ này, thì xét về mặt kinh tế, thực sự chẳng có chút cần thiết nào. Đương nhiên, gần nhà máy có thể bán khẩu trang và nút bịt tai, mua hay không tùy.
Còn các loại đào tạo an toàn, những thứ này quả thật là không thể thiếu. Nếu thiếu đi điều này, một số thao tác bí ẩn của công nhân có thể làm hỏng thiết bị máy móc quý giá. Tuy nhiên, quá nhiều nội dung đào tạo cũng sẽ làm tăng chi phí. Vì vậy, chỉ những công nhân tương đối cao cấp, có cơ hội làm hỏng máy móc, đồng thời tương đối ổn định làm việc trong nhà máy mới được đào tạo, và nội dung chính của khóa đào tạo an toàn mà họ nhận được, trước hết vẫn là làm thế nào để bảo vệ máy móc.
Còn đối với những người làm công việc nặng nhọc như đẩy xe, mặc dù công việc của họ cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nhưng xét rằng họ là những công nhân hoàn toàn tự do, hôm nay ở nhà máy này, ngày mai có thể đã sang nhà máy khác, nên dù có đào tạo an toàn cho họ, thì cũng chỉ là tăng chi phí vô ích. Vì vậy, những người này không cần đào tạo an toàn gì cả.
Joseph đến đây, trước hết là để thấy nhà máy có thể hoạt động hiệu quả, sản phẩm có thể được sản xuất đảm bảo chất lượng và số lượng. Sau đó, theo kế hoạch của ông, chúng sẽ được sử dụng vào những nơi cần thiết khẩn cấp.
Những nơi cần thép khẩn cấp nhất trước hết là các loại máy móc. Hiện nay, nhiều bộ phận chuyển động của máy móc đều được làm bằng gang đúc. Ví dụ như trục khuỷu của động cơ hơi nước, cũng như các bộ phận truyền động của máy dệt, máy bơm nước đều được làm bằng gang đúc. Cường độ của gang đúc thấp hơn thép rất nhiều, nên nếu dùng nó để chế tạo các bộ phận chuyển động chịu lực, nếu bộ phận làm không đủ chắc chắn, rất dễ xảy ra các vấn đề như gãy vỡ, còn nếu làm đủ chắc chắn thì lại quá nặng nề, và làm giảm hiệu quả cơ khí. Nếu thay bằng vật liệu thép, độ tin cậy và hiệu quả sẽ tăng lên đáng kể.
Nhưng sản lượng thép còn khá hạn chế, xét đến tốc độ thu hồi vốn, Joseph quyết định trước hết sử dụng chúng cho động cơ hơi nước, và máy nghiền quặng. Sau đó là nông cụ, rồi là các loại đồ dùng dân dụng có thể kiếm tiền. Còn về pháo thép và súng thép mà Joseph đã hứa với Napoleon, chỉ cần chế tạo một hai khẩu pháo và bảy tám khẩu súng, rồi tổ chức một triển lãm công nghệ quân sự, dọa dẫm các chính phủ nước ngoài, tiện thể kiếm đủ tiền từ các chính phủ nước ngoài, đương nhiên chủ yếu là những chính phủ không gây ra mối đe dọa trực tiếp cho Pháp, là đủ rồi.
"Những ngày người Anh dễ dàng kiếm được rất nhiều tiền ở châu Âu nhờ động cơ hơi nước và hàng dệt may sẽ sớm kết thúc." Sau khi xác nhận kỹ thuật luyện thép đã đạt đến mức sản xuất hàng loạt, Joseph đã nói với Napoleon như vậy, "Bây giờ là lúc chúng ta bắt đầu chuẩn bị phản công kinh tế đối với Anh."
"Vậy anh định phản công người Anh như thế nào?" Napoleon nói, "Một khi chúng ta chiếm ưu thế về động cơ hơi nước và dệt may, người Anh sẽ lập tức xé bỏ hợp đồng, mà anh lại không chịu ngay lập tức áp dụng công nghệ mới nhất vào quân đội. Đến lúc đó, anh sẽ phản công người Anh như thế nào?"
"Anh à, Napoleon, về kinh tế, anh còn rất nhiều bài học phải bổ sung đấy." Joseph nói với vẻ khinh thường. "Tôi hỏi anh, trong khoảng thời gian trước, một mặt hàng kinh doanh rất tốt, vậy sẽ xuất hiện tình hình xã hội như thế nào?"
"Đừng coi tôi là thằng ngốc, tôi cũng đã đọc 'Của cải của các quốc gia' của Adam Smith rồi." Napoleon nói, "Nếu xuất hiện hiện tượng như vậy, sẽ tự nhiên có nhiều nguồn lực hơn được đầu tư vào ngành này, rồi các doanh nghiệp sản xuất động cơ hơi nước, và các nhà máy dệt may sẽ ngày càng nhiều hơn, những người tham gia vào ngành này, đầu tư vào ngành này cũng sẽ ngày càng nhiều hơn. Rồi cung tăng lên, giá cả tự nhiên sẽ giảm, vậy ngành này sẽ không còn kiếm được nhiều tiền nữa, rồi vốn sẽ dần dần rời khỏi ngành này..."
"Nói nhiều thế làm gì?" Joseph nói, "Nói nhiều như vậy mà chẳng nói trúng trọng điểm gì cả."
"Vậy anh nói đi." Napoleon nói.
"Chúng ta trước tiên sẽ nhường ngành sản xuất động cơ hơi nước và dệt may," Joseph nói, "để hai ngành này trở thành nguồn thu nhập quan trọng nhất của Anh. Sau đó chúng ta dần dần đánh bại các ngành khác của họ. Như vậy chúng ta chiếm ưu thế trong các ngành khác, họ nếu không muốn thâm hụt thương mại lớn, thì phải tăng cường sự phụ thuộc vào ngành sản xuất động cơ hơi nước và dệt may.
Trong tình huống như vậy, cục diện sẽ dần dần trở thành họ chỉ có thể dựa vào hai ngành này, toàn bộ nền kinh tế của họ đều đặt cược vào hai ngành này. Trong thời gian này, những người có tầm nhìn xa ở Anh chắc chắn sẽ nhận ra mối nguy hiểm này. Họ chắc chắn sẽ kêu gọi lớn tiếng, cố gắng ngăn chặn tình hình này xảy ra, những người này sẽ cố gắng phá hủy hiệp định thương mại với chúng ta, nhưng, những người đang kiếm tiền một cách say mê từ động cơ hơi nước và ngành dệt may, sẽ làm gì?"
Napoleon cười lớn: "Joseph, đây đúng là một âm mưu hèn hạ, đê tiện đầy mùi vị của anh. Những người đang kiếm tiền một cách say mê đó làm sao có thể dung thứ cho họ phá hoại đại sự kiếm tiền của mình? Machiavelli đã nói, một người có thể dễ dàng quên đi ai đã giết cha mẹ mình, nhưng sẽ không bao giờ quên ai đã tước đoạt tài sản của mình. Theo lời anh, đó là: 'Chặn đường làm giàu của người khác, mối thù hận gây ra còn lớn hơn giết cha mẹ họ.'
Và những người có thể làm giàu lớn từ hai thứ này, chắc chắn đều là những người có địa vị, có quyền lực. Con đường làm giàu của họ đâu dễ gì bị chặn, nếu thực sự bị chặn, không cần chúng ta ra tay, nội bộ người Anh tự mình sẽ gặp vấn đề trước. Nhưng nếu không chặn. Một khi họ thực sự hoàn toàn phụ thuộc vào hai thứ này. Thì chúng ta lại xé bỏ hiệp định, nền kinh tế của họ sẽ hoàn toàn sụp đổ!"
"Napoleon, tại sao chúng ta phải xé bỏ hiệp định? Chúng ta chỉ cần thỉnh thoảng đe dọa xé bỏ hiệp định là đủ rồi." Joseph nói, "Ngoài ra, anh có biết tại sao tôi lại dành ngành dệt may và sản xuất động cơ hơi nước cho họ không?"
Napoleon suy nghĩ một chút rồi trả lời: "Ngành dệt may sử dụng nhiều công nhân, một khi có vấn đề, sẽ dẫn đến bất ổn xã hội quy mô lớn, còn động cơ hơi nước, chỉ cần chúng ta bảo vệ bí mật luyện thép, họ sẽ phải phụ thuộc vào nguyên liệu do chúng ta cung cấp. Đến lúc đó, bất kỳ sự bất ổn nào trong mối quan hệ với chúng ta, đối với họ, đều sẽ là chí mạng."
------oOo------