Sau khi bàn bạc, tầng lớp lãnh đạo của Vương quốc Đông Phi quyết định học theo mô hình châu Âu để thiết lập các tỉnh trong lãnh thổ, bỏ hẳn khái niệm “đại khu” trước đây.
Việc phân chia đơn vị hành chính sẽ dựa trên các yếu tố như địa hình, kinh tế, môi trường và nhu cầu quốc phòng, cuối cùng họ phác thảo ra một bản đồ sơ bộ.
“Một số tỉnh phía Bắc của Somalia nên lấy dòng chảy của con sông làm ranh giới.” – một quan chức đề nghị.
“Ừm! Như vậy thì không ổn, tốt nhất tỉnh này nên vượt qua cả hai bờ sông.”
Vừa nói, Felix vừa cầm bút vẽ một đường giữa sông Juba và sông Shebelle.
“Làm vậy thì toàn bộ lưu vực sông Shebelle, tức các ốc đảo ven sông, có thể cung cấp lương thực quân nhu cho miền Bắc mà không cần vận chuyển từ miền Nam. Chứ chỉ dựa vào sức sản xuất của đất đai phía Bắc sông Shebelle thôi thì chắc chắn không đủ.”
“Ừ, có lý. Tiếp theo.” – Quốc vương Konstantin nói.
“Đặt tỉnh lỵ ở Mogadishu được không?”
“Mogadishu nằm sát biển, vị trí địa lý quá nguy hiểm, lại cách xa nội địa. Chọn ở đó làm tỉnh lỵ thì chắc chắn không ổn. Thị trấn Beledweyne ở phía Nam sông Shebelle thì khá hợp lý.”
“Beledweyne làm tỉnh lỵ thì tôi không ý kiến, nhưng ở hướng Tây Bắc nên lập riêng một thị trấn quân sự để đối phó mối đe dọa tiềm tàng ở góc Tây Bắc. Dù là Mogadishu hay Beledweyne đều cách khu vực đó quá xa.”
“Vậy chọn làng Dire Dawa đi! Vị trí này nằm ngay ở chân núi phía Bắc, lại là một vị trí quân sự trọng yếu.”
“Đồng ý.”
“Còn tỉnh lỵ của lưu vực sông Juba thì sao?”
“Giống như tỉnh phía Bắc, nên có một cảng và một thành phố nội địa làm trung tâm. Kismayo tuy phát triển kinh tế hơn, nhưng cũng như Mogadishu, quá lệch về phía Đông, không bao quát được nội địa.”
“Vậy chọn thị trấn Baidoa nhé!”
“Đồng ý.”
“Tôi có một đề nghị về tỉnh Nam Salzburg: nên tập trung lực lượng trên hồ Malawi tại cảng Karonga, thống nhất quản lý toàn bộ khu vực hồ. Như vậy sẽ thuận tiện cho điều động thời chiến, phối hợp tác chiến với lục quân, đồng thời ngăn kẻ địch lợi dụng hồ Malawi để tiến lên phía Bắc.”
“Được, vậy nhập cả lãnh thổ vương quốc Malawi cũ vào tỉnh Nam Salzburg, đồng thời lập một trung tâm phụ trách lực lượng đường thủy – đường hồ tại Karonga.”
…
Ngày 23 tháng 5 năm 1870.
Sau một loạt thảo luận và phân tích, Chính phủ Đông Phi đưa ra phương án điều chỉnh đơn vị hành chính như sau:
Vùng khí hậu sa mạc nhiệt đới
Tỉnh Turkana (tỉnh lỵ: Omo Ratt) — thành lập với hồ Turkana làm trung tâm địa lý.
Tỉnh Phía Bắc (tỉnh lỵ: Beledweyne; cảng Mogadishu; thị trấn quân sự Dire Dawa — phòng bị Anh thuộc Somaliland, thuộc địa Djibouti của Pháp, và Đế quốc Abyssinia) — tỉnh cực Bắc, Beledweyne là thành phố ven sông Shebelle.
Tỉnh Juba (tỉnh lỵ: Baidoa; cảng Kismayo) — Baidoa là thành phố ven sông Juba, trọng điểm giao thông và quân sự.
Do khí hậu sa mạc nhiệt đới, diện tích ba tỉnh này đều rất lớn, song chỉ tỉnh Turkana có diện tích đất canh tác và nguồn nước đáng kể.
Điều chỉnh từ ba đại khu miền Nam Kenya
Tỉnh Đông (tỉnh lỵ: Mombasa) — nguyên là đại khu Đông Kenya, nay nhập thêm phần đất phía Bắc nên diện tích mở rộng.
Tỉnh Nam Phổ (tỉnh lỵ: Nairobi) — nguyên là đại khu Trung Kenya.
Tỉnh Đông Đại Hồ (tỉnh lỵ: Kisumu) — nguyên là đại khu Tây Kenya.
Điều chỉnh từ đại khu Tanzania
Tỉnh Duyên Hải (tỉnh lỵ: cảng Tanga) — nguyên là khu Thượng Duyên Hải.
Tỉnh Trung Tâm (tỉnh lỵ: Thị trấn Số Một; cảng Bagamoyo và Dar es Salaam) — nhập thêm đất từ khu Trung Duyên Hải.
Tỉnh Hải Hồ (tỉnh lỵ: Tân Nguyên; cảng Mtwara; Ruvumroda; Songea) — hợp nhất từ khu Đông hồ Malawi và khu Hạ Duyên Hải, tỉnh lỵ đặt tại Tân Nguyên giữa Ruvumroda và Songea.
Tỉnh Nam Salzburg (tỉnh lỵ: Mbeya; cảng hồ Karonga; gồm cả cao nguyên Katanga và bờ hồ Malawi) — nguyên là khu Thượng hồ Malawi, nay diện tích mở rộng và đổi tên thành Nam Salzburg do vị trí địa lý quan trọng.
Tỉnh Cao Nguyên (tỉnh lỵ: Dodoma) — nguyên là khu Cao nguyên Trung Bộ.
Tỉnh Kilimanjaro (tỉnh lỵ: Arusha) — nguyên là khu Cao nguyên Bắc, tỉnh lỵ chuyển từ Karatu về Arusha.
Tỉnh Nam Đại Hồ (tỉnh lỵ: Mwanza) — nhập thêm một phần từ khu Đại Thảo Nguyên.
Hành tỉnh Hechingen (tỉnh lỵ: Kigoma) — nguyên là khu hồ Zollern, nhập thêm một phần khu Đại Thảo Nguyên.
Khu vực quanh Đại Hồ (hầu như không thay đổi)
Tỉnh Tây Đại Hồ (tỉnh lỵ: Bujumbura).
Tỉnh Bắc Đại Hồ (tỉnh lỵ: Kampala).
Vùng rừng mưa nhiệt đới phía Tây
Tỉnh Mitumba (tỉnh lỵ: Kindu) — gồm rừng mưa và một phần khí hậu thảo nguyên nhiệt đới.
Quốc gia phụ thuộc — Sultanate Zanzibar, có quân trú đóng.
Tổng cộng: 24 tỉnh, 26 đơn vị hành chính cấp tỉnh, 1 quốc gia phụ thuộc.
▼ (Bản đồ hành chính Vương quốc Đông Phi)
Lần điều chỉnh này, khu Đại Thảo Nguyên bị phân chia; thủ phủ Tabora được nhập vào tỉnh Nam Đại Hồ, trở thành thành phố lớn thứ hai sau Mwanza.
Hai bờ tây bắc hồ Malawi nhập vào tỉnh Nam Salzburg, tỉnh lỵ vẫn đặt tại Mbeya, Karonga vẫn là cảng hồ và thành phố lớn thứ hai; đồng thời nhập thêm một phần đất cao nguyên Katanga. Nam Salzburg nay trải dài qua cả cao nguyên Đông Phi và Katanga, vị thế trung tâm giao thông càng được củng cố.
Xác định vị thế đặc thù của đảo Pemba và đảo Mafia, đồng thời chính thức hóa địa vị quốc gia phụ thuộc của Sultanate Zanzibar.
Tỉnh Kilimanjaro mới thành lập thay thế khu Cao nguyên Bắc, tỉnh lỵ từ Karatu chuyển về Arusha — vị trí gần cảng Tanga và cảng Mombasa hơn, địa hình lại bằng phẳng và rộng rãi.
Khu Hạ Duyên Hải hợp nhất với khu Đông hồ Malawi thành tỉnh Hải Hồ; tỉnh lỵ đặt ở Tân Nguyên, nguyên là làng Tunduru, nằm giữa Songea và Ruvumroda.
Đồng thời, một số địa phương sử dụng tên mang sắc thái Đức như New Hamburg, Nam Salzburg, tỉnh Nam Phổ, tỉnh Hessen, hành tỉnh Hechingen…
Các tỉnh đặc biệt phục vụ quốc phòng gồm Nam Salzburg, Hải Hồ và Phía Bắc, chủ yếu đối phó các thế lực thực dân phương Tây khác; còn khu vực giáp giới bộ lạc bản địa thì không đặt nặng yêu cầu này.
Theo sự điều chỉnh lần này, Chính phủ Đông Phi sẽ lập cơ quan cai trị tại các vùng mới chiếm, đồng thời tại Zambia và các khu vực khác sẽ bắt đầu phân loại dân bản địa: người già, yếu, bệnh tật sẽ bị trục xuất; lực lượng kháng cự sẽ bị tiêu diệt bằng quân sự; thanh niên khỏe mạnh sẽ bị biến thành nô lệ để bổ sung lực lượng “lao công” cho miền Đông.