Nguồn: read.st


Quốc gia là công cụ thống trị của giai cấp, bất kỳ quốc gia nào cũng cùng một kiểu thôi. Dù di dân “chạy” đến Đông Phi, nhiều nhất cũng chỉ là đổi chỗ để bị cai trị.

Ở Đức và Viễn Đông, tuyệt đại đa số người dân đều không có đất, đất đai nằm trong tay tầng lớp quý tộc Junker và địa chủ, cũng giống như thời kỳ này, những người di cư đến Mỹ – nếu không phải quý tộc hoặc nhà giàu – thì cũng phải đi làm khổ sai mấy năm trước đã.

Điểm khác biệt của Đông Phi là, dưới tầng lớp dân chúng vẫn còn có nô lệ. Mình có thể sống không tốt lắm, nhưng chỉ cần có người khổ hơn mình, thì mình vẫn thấy mình ổn.

Ban đầu Ernst từng nghĩ đến chuyện chia đất cho dân di cư, nhưng bây giờ thấy hoàn toàn không cần thiết, vì họ không có nhu cầu đó. Đã quen làm tá điền cho quý tộc và địa chủ, giờ gặp Đông Phi – nơi lo cả ăn, mặc, ở, đi lại, thậm chí còn giải quyết cả chuyện hôn nhân – lại thấy thỏa mãn, vì họ vốn chẳng thể tưởng tượng ra một cuộc sống tốt hơn.

Khi trước Ernst còn tính làm “lấy đất thưởng quân công”, nhưng sức chiến đấu của thổ dân hoàn toàn không đáng cái giá ấy, đất đai cứ thế mà để hoang trong tay hoàng thất Hechingen.

Hơn nữa, Đông Phi theo mô hình “gia quốc nhất thể” – hoàng thất Hechingen sở hữu toàn bộ Đông Phi – khiến bộ máy chính trị thành một thứ “vá chắp” kỳ quái.

Tình hình nông nghiệp nhìn đâu cũng giống nông trang tập thể kiểu Liên Xô, khác chăng là nông trang tập thể theo pháp luật là sở hữu tập thể, còn ở Đông Phi là chế độ tư hữu, nhưng gần như toàn bộ ngành sản xuất đều là tài sản riêng của hoàng thất Hechingen.

Khác với các địa chủ lớn ở Mỹ – vốn quan tâm đến hiệu quả và lợi nhuận – Đông Phi hoàn toàn làm theo kế hoạch, hiệu suất chẳng mấy khi được tính tới. Kết quả là năng suất lao động bình quân không phát huy hết, dù điều kiện canh tác “hai năm năm vụ” cùng quy mô đất đai lẽ ra phải vượt qua Ý, nhưng thực tế thì không.

Dân di cư cũng bị Ernst nuôi cho hơi lười, mà hệ thống này chưa sụp đổ là nhờ có kinh tế nô lệ chống đỡ.

Còn chuyện bán lương thực có lỗ hay không thì hoàn toàn không cần lo – trên thế giới này lúc nào cũng có nơi thiếu lương thực. Ví dụ Nhật Bản: mâu thuẫn người-đất cực kỳ căng, số nông dân mất đất rất lớn, đã trở thành khách hàng nhập khẩu gạo Đông Phi chủ yếu. Đông Phi chẳng có bí quyết gì đặc biệt, chỉ là vì Nhật thời này quá nghèo, chỉ mua nổi gạo rẻ của Đông Phi. Còn Đông Phi thì qua buôn gạo lấy về “phụ nữ” và cổ vật, sách cổ từ Nhật – đôi bên cùng lợi.

Trường hợp tương tự là Ý: bột mì Đông Phi sản xuất ở nhà máy Trieste nổi tiếng là kém chất lượng, nhưng Ý vẫn nhập nhiều nhất. Nhân cơ hội đó, Đông Phi đưa dân di cư từ miền Nam nước Ý sang.

Giờ chỉ còn mỗi Ireland – “cường quốc di dân” – là Ernst chưa nhắm tới. Không phải khinh thường gì, mà do người Anh quá “bá đạo”: họ thậm chí không cho người Đức đặt chân đến Ireland, lấy lý do an ninh, sợ “gián điệp của Pháp” lợi dụng.

Thêm nữa, làn sóng di dân lớn của Ireland đã qua từ khoảng 1850, khi đó hơn 1,8 triệu người rời quê, cộng thêm Đại nạn đói trước đó khiến 1/4 dân số chết. Hiện tại, Ireland chỉ nghèo và hơi bất mãn với Anh, chẳng có lý do để đi tha phương.

Không vớt được di dân thì thôi. Giờ Ernst lại yên tâm hơn với quy mô di dân hiện tại – chỉ riêng 5 tháng đầu năm 1870, dân số mới sinh của Đông Phi đã đạt con số khổng lồ 380.000 người. Nếu không có gì bất ngờ, cả năm sẽ tăng hơn 600.000 chỉ từ sinh nở, cộng thêm di dân, dễ dàng vượt mốc 1 triệu.

Mà di dân mới sau một thời gian nữa cũng sẽ nhập vào “đội ngũ sinh sản”. Cứ theo chu kỳ 3 năm/lứa, 10 năm nữa dân số Đông Phi có thể vượt 10 triệu.

Hiện mỗi năm di dân duy trì ở mức 400.000, 10 năm là 4 triệu – và con số này chưa chắc đã ổn định, vì sẽ còn một cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới kéo dài nhiều năm. Khi đó, lượng di dân vào Đông Phi chắc chắn sẽ bùng nổ trong thời gian ngắn.

Vấn đề dân số coi như Ernst đã “ngồi vững câu cá”, nên giờ ông muốn tập trung vào các lĩnh vực khác.

Chế độ sở hữu đất đai là một việc đau đầu – Ernst biết rõ hoàng thất Hechingen không thể mãi hòa hợp với dân. Theo thời gian, đất đai sớm muộn cũng phải bán ra. Vấn đề là bán khi nào, bằng cách nào, để không gây hỗn loạn.

Hiện có thể đem một số mỏ ra cho người Áo đầu tư – đây là kế hoạch từ trước khi Đông Phi thành lập.

Bằng cách dùng tài nguyên khoáng sản hỗ trợ công nghiệp Áo, Đông Phi sẽ ràng buộc kinh tế với Áo. Khi Đông Phi xung đột với Anh – Pháp, Áo chắc chắn sẽ là nước lo sốt vó nhất.

Dù kênh đào Suez do Anh – Pháp nắm, nhưng nước hưởng lợi lớn nhất lại là Áo: một Đông Phi rộng 4 triệu km² vừa giải quyết vấn đề lương thực vừa cung ứng nguyên liệu cho công nghiệp Áo. Nhược điểm duy nhất là thị trường Đông Phi không mở cho Áo, đồng thời chất lượng lương thực nhiệt đới kém, tránh cạnh tranh trực tiếp với Hungary. Ngay cả nguyên liệu cho nhà máy của Ernst ở Vienna cũng lấy từ Hungary, hướng tới phân khúc thực phẩm trung-cao cấp.

Còn thị trường nội địa Đông Phi thì có thể bỏ qua – sức mua của dân gần như bằng không, lương họ nhận cũng là trái phiếu do Ngân hàng Hechingen phát hành, ra khỏi Đông Phi thì chẳng ai chấp nhận.

Cái duy nhất Áo có thể “hốt” từ Đông Phi là hợp đồng mua sắm của chính phủ: pháo bờ biển cỡ lớn, pháo thuyền…

Dựa vào vốn đầu tư của hoàng thất thì phát triển vẫn quá chậm, đồng thời Ernst cũng muốn giải phóng một phần dân di cư để đưa vào công nghiệp.

Quân đội cũng đang thiếu – với 4 triệu km² đất, quân số ít nhất phải vượt 100.000. Việc trấn áp nô lệ cũng đòi hỏi lực lượng lớn.

Kinh tế nô lệ nông nghiệp phát triển khiến nông nghiệp bớt cần nhiều nhân lực. Sau này, khi đủ vốn, máy kéo của Công ty Năng lượng Cơ giới Hechingen chế tạo xong, vẫn có thể dùng nô lệ, vì họ chắc chắn không thể ở lại lâu dài.

Hợp tác với Áo là quốc sách của Đông Phi – từ giáo dục, nghiên cứu khoa học, công nghiệp quốc phòng… đều cần Áo hỗ trợ.

Hiện tại Đông Phi chưa thể tự làm được những thứ đó. Giáo dục chẳng hạn – để ngành giáo dục phát triển, ít nhất cũng phải chờ 2 năm nữa, khi lứa học sinh đầu tiên mới lên lớp 2. Du học sinh thì toàn trẻ con, sang nước ngoài vẫn phải học tiểu học, trung học, rồi mới tới đại học.

Giáo dục đại học chưa có, nghiên cứu khoa học và công nghiệp quốc phòng càng không, thậm chí nhân lực cho ngành công nghiệp có chút kỹ thuật cũng thiếu.

Nhưng Ernst không lo – Đông Phi mới phát triển 3 năm, đừng mơ mộng xa xôi. Ngay từ đầu, Đông Phi đã thiết lập hệ thống giáo dục bắt buộc cơ bản, sớm muộn gì cũng sẽ phát triển theo sự trưởng thành của thế hệ thứ hai. Chỉ là vấn đề thời gian – trên thế giới còn nhiều nước chưa có giáo dục bắt buộc, nên Đông Phi khởi động cũng chẳng muộn.

Gần đây không có cảm hứng, viết không ra nội dung.
------oOo------