Thị trấn thứ nhất, Trường Cao đẳng Y khoa Quốc lập.
Ernst đang thanh tra tại ngôi trường mới, ban lãnh đạo nhà trường giới thiệu tình hình trường mới, cùng đi còn có nhân viên Bộ Y tế.
"Điện hạ! Cái gọi là trường y học này tại sao không có việc của chúng tôi? Tôi cho rằng kỹ thuật chúng tôi cũng không kém chứ!"
"Ừ, ngài là?" Ernst hơi nghi hoặc nhìn người đột nhiên chất vấn mình.
"Vị này là thành viên đoàn y tế Viễn Đông năm xưa, tiên sinh Li Ji (Lý Tế), hiện đang đảm nhiệm cố vấn Bộ Y tế Đông Phi." Bộ trưởng Y tế Belgrad nói.
"Không trách! Tiên sinh Li Ji, ngài có vấn đề gì cứ nói ra, nếu có thể giải quyết, tôi tự nhiên giúp ngài giải quyết."
Lý Tế nói: "Y học Viễn Đông trong những năm qua cống hiến cho Đông Phi, có thể nói rõ ràng, dù chúng tôi không dám nói nhất định mạnh hơn y học phương Tây, nhưng thành quả tuyệt không kém, thế nhưng trường học này tại sao không tiếp thu chút nào y học Viễn Đông?"
Thì ra là chuyện này? Ernst cười an ủi: "Tiên sinh Li Ji, ngài hiểu y học không?"
“Đương nhiên, đó chính là nghề của tôi.”
Ernst: "Vậy ngài có thể dùng khoa học giải thích nguyên lý y học Viễn Đông không?"
Lý Tế: "Cái này... Điện hạ, ngài làm khó tôi rồi, nguồn gốc y học Viễn Đông và y học phương Tây hoàn toàn khác nhau, đương nhiên không liên quan cái gọi là khoa học."
Ở Đông Phi lâu, Lý Tế cũng biết khoa học là gì, đó là một hệ thống lý luận, nhưng Lý Tế không thể lấy âm dương ngũ hành gán ghép khoa học phương Tây.
Ernst lắc đầu: "Ngài hiểu sai khái niệm rồi, thực tế bất kể y học phương Tây hay phương Đông, ban đầu đều không có khái niệm khoa học, đều là học vấn kinh nghiệm tổng kết từ y thuật nguyên thủy, và từ trạng thái mà nói y học phương Tây truyền thống thậm chí giữ nhiều yếu tố tôn giáo hơn, như khái niệm 'khí', mặt nạ quạ, thuyết tà linh, nhưng hiện tại phương Tây đã sinh ra một hệ thống y học mới."
Khái niệm "khí" không phải Ernst nói bừa, đây là cơ sở lý thuyết của liệu pháp trích máu, châu Âu luôn dùng lý thuyết y học của Galen, thầy thuốc Hy Lạp cổ, lý thuyết Galen cho rằng, sự sống bắt nguồn từ "khí", nên trên cơ sở này Galen cho rằng máu từ tim truyền đến các phần cơ thể, chứ không tuần hoàn, cũng chính vì vậy, Galen không cho rằng lượng máu cơ thể có hạn, do đó phát minh liệu pháp trích máu, sai lầm này đã giết nhiều người.
"Hệ thống y học mới này bắt đầu từ Harvey. Harvey không chỉ thông qua thực nghiệm chứng thực lý thuyết tuần hoàn máu, mà còn mở ra phương pháp nghiên cứu sinh lý học và y học hiện đại, đương nhiên tôi nói vậy có tranh cãi, rất có thể bác sĩ châu Âu không đồng ý, họ có thể lấy Hippocrates Hy Lạp cổ làm nguồn gốc, đây thực tế là nhầm lẫn khái niệm, ép buộc gắn y học hiện đại với y học truyền thống phương Tây, nếu giải thích tuần hoàn máu với họ, e họ cho là chuyện viễn tưởng."
Đây cũng là thủ đoạn cũ phương Tây, luôn tìm được đại sư toàn năng từ Hy Lạp cổ, thực tế đây là thủ đoạn cải cách mượn cổ đối mặt thế lực truyền thống, đương nhiên cũng có thể là thêm màu sắc lịch sử, tăng thêm bề dày lịch sử, nhưng Đông Phi không ưa trò này, Ernst nói Harvey là cha y học hiện đại, thì sau này Harvey ở Đông Phi là cha y học hiện đại, dù ông là người Anh, như Đông Phi không thể phủ nhận Newton, cũng không phủ nhận Harvey.
Lời Ernst khiến Lý Tế rối trí, lý thuyết tuần hoàn máu gì? Hippocrates gì...
Thấy vẻ bối rối của Lý Tế và người khác, Ernst chỉ có thể giải thích: "Tóm lại, đó là hiện nay y học có một thế lực mới trỗi dậy, và đang chôn vùi tất cả y học truyền thống, những y học truyền thống này bất kể nơi nào thế giới, đều đối mặt khủng hoảng, trừ phi các ngài cũng có thể dùng khoa học giải thích phần y học truyền thống, nhưng rõ ràng, hiện các ngài không làm được."
"Vậy nên hiểu khoa học này thế nào?"
"Quan sát, suy luận, thực nghiệm, chứng thực, ứng dụng, tổng kết." Ernst nói.
"……" Lý Tế tưởng Thái tử có cao luận, không ngờ chỉ thế? Nên ông nói: "Nhưng điện hạ, điều này hình như không xung đột y học truyền thống phương Đông, chúng tôi cũng quan sát, suy luận, còn thực nghiệm, chúng tôi cũng có, đó là vấn đề lâm sàng, cuối cùng chứng thực, ứng dụng và tổng kết."
Ernst suy nghĩ, hình như Đông y thực sự cũng đến từ đây, không trách khó tiêu diệt thế, có thể luôn lưu hành, vậy càng dễ giải quyết vấn đề.
Ông nói với Lý Tế: "Ngài xem, đã nhân hạt y học truyền thống phương Đông và y học hiện đại giống nhau, vậy các ngài là học giả y học phương Đông, càng nên kết hợp y học phương Đông và y học hiện đại, hình thành hệ thống y học phương Đông mới."
Ernst tiếp tục: "Tôi biết ở phương Đông, một số người tự xưng đại sư y học rất kỳ lạ, họ có thể không trình độ chút nào, chỉ biết lừa gạt, nhưng ngài chỉ cần chất vấn hắn, hắn lấy thứ huyền học giải thích vấn đề, y học rốt cuộc thế nào, thì phải có bằng chứng thuyết phục, như các đại sư y học hiện đại, họ đều thông qua thực nghiệm chứng thực lý thuyết mình, đương nhiên bị hạn chế phát triển khoa học kỹ thuật, thực nghiệm của họ cũng có thể sai, nhưng ở giai đoạn hiện tại đó là chân lý, nếu Đông y có thể thông qua bằng chứng và thực nghiệm, xây dựng lại cơ sở lý thuyết Đông y, vậy tôi xây một trường Đông y chuyên biệt."
Yêu cầu này của Ernst khá làm khó Lý Tế, hiện Lý Tế có thể nói là đại biểu Đông y Đông Phi trong chính phủ, nhưng để duy trì địa vị Đông y, phải quyết tử, dùng cái gọi thực nghiệm và bằng chứng chứng minh tầm quan trọng Đông y.
Nhưng những người Đông y Đông Phi này, đặt Viễn Đông cũng chỉ trình độ nhị lưu, nghiên cứu lý luận đã khó, huống chi khoa học chưa từng tiếp xúc, phương diện này Đế quốc Viễn Đông còn quá lương tâm, không phái những kẻ lừa đảo thuần túy đến Đông Phi.
Lý Tế: "Ý điện hạ là Đông y phải cải cách?"
Ernst: "Đây xem các ngài tự lựa chọn, tôi chỉ có thể nói, Đông Phi chỉ nhận khoa học, nếu tương lai các ngài chứng thực Đông y là khoa học, vậy chúng tôi tự nhiên thúc đẩy phát triển nó, không thì nó chỉ có thể như y học truyền thống phương Tây, bị y học hiện đại tiêu diệt."
Câu này của Ernst khiến Lý Tế cảm thấy cảm giác khủng hoảng sâu sắc, ông không phải cảm thấy khủng hoảng địa vị Đông y ở Đông Phi, mà là địa vị Đông y toàn thế giới, Đông Phi dù sao cũng là nước ngoài, còn tổ quốc Đông y Viễn Đông, liệu có bị cái gọi y học hiện đại thay thế? Nếu thật xảy ra tình huống này, con cháu Đông y chúng ta thật không ra gì! Không được, phải để Đông y có đột phá mới thời đại mới, Đông y không thể diệt trong tay mình, Lý Tế đột nhiên phát hiện trên người mình đè nặng áp lực và trách nhiệm vô tận, đồng thời có cảm giác phấn khích, bản thân đương nhiên không phải Đông y đỉnh cao, nhưng nếu trong tay mình Đông y có thể vực dậy, dưới xung kích thời đại mới hồi sinh, đó là vinh dự thế nào?
"Điện hạ, chúng tôi biết nên làm gì rồi!" Lý Tế nghiêm túc nói.
Từ lúc này, Đông y Đông Phi đi đầu lên con đường khác, tức con đường kết hợp Đông y và khoa học, nhưng con đường này cũng khó khăn nhất, học giả Đông y đứng đầu Lý Tế, đặt Viễn Đông cũng chỉ trình độ nhị lưu, nên đường Đông y truyền thống họ còn phải học, còn phải học cái gọi khoa học.
Nên chú định thế hệ Lý Tế không thể hoàn thành xây dựng hệ thống khoa học Đông y mới, mà phải nỗ lực nhiều thế hệ, mới đuổi kịp, từ đó hình thành hệ thống y học hiện đại mới mang đặc sắc Đông y, bản chất cùng y học hiện đại một thứ, nhưng mang màu sắc văn hóa phương Đông, thành một phần hệ thống y học Đông Phi.
(Hết chương)
Chú thích: [1] Galen: Thầy thuốc và nhà triết học Hy Lạp cổ, có ảnh hưởng lớn đến y học châu Âu thời Trung Cổ. [2] Harvey: William Harvey, bác sĩ người Anh, người đầu tiên mô tả chính xác hệ thống tuần hoàn máu. [3] Hippocrates: Thầy thuốc Hy Lạp cổ, được xem là cha đẻ của y học phương Tây. [4] Âm dương ngũ hành: Học thuyết triết học cổ Trung Quốc, nền tảng của Đông y.
------oOo------