Hoàng đế Franz Joseph của Áo và Deák cuối cùng cũng đạt được sự đồng thuận, ký kết “Thoả hiệp Áo-Hung” vào ngày 29 tháng 5 năm 1867, chính thức khôi phục Nghị viện Hungary.
Kể từ hôm nay, Đế quốc Áo chính thức cáo chung, quyền lực trung ương của đế quốc bị chia làm đôi.
Công dân trong nước chỉ có thể lựa chọn một trong hai quốc tịch - hoặc Áo, hoặc Hungary - không thể đồng thời sở hữu hộ chiếu của cả hai.
Nền tảng duy nhất gắn kết quốc gia này chính là Hoàng đế nhà Habsburg - đồng thời là Quốc vương của cả hai vương quốc. Điều này cho thấy thể chế Áo-Hung kỳ quặc và mong manh đến mức nào.
Từ giờ trở đi, mọi quyết định của Áo-Hung giờ đây đều phải thông qua đàm phán giữa hai chính phủ, mở đầu cho một kỷ nguyên hao tổn nội bộ.
Không có bất kỳ nghi thức nào, sự ra đời của đế quốc mới diễn ra trong im lặng qua những thỏa thuận ngầm giữa giới quý tộc hai nước.
Ernst một lần nữa đặt chân lên lãnh thổ của Đế quốc Áo-Hung, lần này xem như là “bị ép phải ra mặt”, vì liên quan trực tiếp đến công việc di dân châu Âu quá quan trọng không thể lơ là.
Chính phủ mới của Hungary sắp chính thức tách khỏi chính phủ Áo, và đối tượng giao thiệp của Ernst cũng chuyển từ phía Áo sang phía Hungary.
Với quyền tự chủ mới, Ernst cần thăm dò xem liệu chính quyền Hungary có cản trở kế hoạch của mình không.
Sau vài ngày tiếp xúc, Ernst phát hiện Áo-Hung dễ đàm phán hơn Đế quốc Áo trước kia.
Là một người Phổ chính hiệu, Ernst nhận được sự tiếp đãi nồng hậu từ chính phủ Hungary. Đặc biệt là trong các vấn đề liên quan đến di cư, những người này không những không phản đối, mà còn mong muốn được hợp tác cùng Ernst một cách sâu rộng hơn.
Điều này cũng không khó hiểu: giới quý tộc Hungary giành độc lập, thực chất vẫn là vì lợi ích. Nếu thật sự đuổi Áo ra khỏi cuộc chơi, đến lúc đó có khóc cũng chẳng ai nghe.
Không có Áo, Hungary đơn độc sẽ trở thành miếng mồi ngon cho Nga hoàng. Dù thất bại ở Crimea, Đế quốc Nga vẫn là gã khổng lồ đe dọa Trung Âu, luôn khao khát bành trướng về phía Tây - chính điều này khiến Anh, Pháp dung túng sự tồn tại của Áo-Hung.
Điều khiến Hungary đặc biệt e sợ người Nga, là do số lượng dân Slav khổng lồ trong lãnh thổ của họ.
Trong các dân tộc sống trong Đế quốc Áo-Hung, người Nam Slav (đặc biệt là người Serbia) chẳng những đông đảo lại còn bị áp bức nặng nề.
Ngay trong lãnh thổ Hungary cũng phân bố rất nhiều cộng đồng người Serbia. Dù cộng gộp toàn bộ người Đức và người Hungary trong Đế quốc Áo-Hung lại, thì cũng chưa chắc đã đủ để hình thành một nhóm dân tộc chủ thể.
Do đó, thử thách dành cho Đế quốc Áo-Hung non trẻ là cực kỳ nghiêm trọng. Nếu Áo và Hungary thỏa hiệp, thì các dân tộc khác – với dân số không nhỏ – chắc chắn sẽ sinh lòng tham vọng.
Không chỉ nhằm vào Áo, họ còn nhằm thẳng vào cả Hungary – vốn cũng là một điểm nóng của chủ nghĩa dân tộc ly khai.
Đây chính là nền tảng để Ernst hợp tác với giới quý tộc Hungary: cố gắng giảm thiểu số lượng dân cư không thuộc dân tộc Magyar trong lãnh thổ Hungary.
Giới quý tộc Hungary chấp thuận để Ernst đưa bất kỳ nhóm dân cư phi Magyar nào rời khỏi Hungary đến thuộc địa Đông Phi.
Việc này khiến công cuộc di cư của Ernst trong Đế quốc Áo-Hung trở nên thuận lợi hơn nhiều. Từ phía Áo, ông có thể di dời người dân quy mô lớn khỏi các khu vực như Slovenia, Croatia, Galicia, Czech, Slovakia...
Còn tại Hungary, Ernst càng có thể thoải mái “nuốt chửng” dân số các dân tộc khác mà không gặp cản trở.
Điều này hoàn toàn trái ngược với dự đoán ban đầu của Ernst – rằng sau khi Đế quốc Áo-Hung được thành lập và tình hình ổn định, chính quyền mới có thể sẽ hạn chế tình trạng thất thoát dân số.
Tuy nhiên, tầng lớp lãnh đạo của cả chính phủ Áo và Hungary đều không phải là những kẻ ngốc, đặc biệt là Hungary - vốn lớn mạnh nhờ chủ nghĩa dân tộc - chẳng lẽ lại không biết các dân tộc khác cũng có thể làm điều tương tự? Thế nên thà phòng ngừa từ sớm còn hơn.
Giờ đây, Ernst thậm chí phải thuyết phục Franz đừng can thiệp vào chính sách của Hungary.
Phải nói lại chuyện này: để kiềm chế Hungary, Franz từng dùng một chiêu bài - đó là mua chuộc tầng lớp dân chúng thấp trong nội địa Hungary.
Franz yêu cầu chính phủ Hungary bảo đảm quyền lợi của tất cả các dân tộc phi quý tộc, tức là ngoài người Magyar.
Nhưng Ernst bây giờ không thể để Franz làm như trong lịch sử – nếu người Hungary không đàn áp các dân tộc khác, thì làm sao Ernst có cơ hội "khoét tường" Đế quốc Áo-Hung?
Cung điện Schönbrunn
"Ernst, ngươi chăm chỉ thật đấy! Ba ngày lại chạy sang Áo một lần. Lần này muốn gì?" - Franz hỏi.
Ernst đáp không chút ngại ngùng: "Bệ hạ, với thần, Áo như quê nhà vậy. Tất nhiên phải thường xuyên về thăm."
"Tiểu tử này! Ngươi coi nước Áo là cái gì?" - Franz vốn nghiêm nghị cũng phải bật cười trước sự trơ trẽn này.
Hắn ta thường chỉ xuất hiện khi có lợi, giờ lại nói lời đường mật. Đúng là hồi đó ta mù quáng mới đồng ý để mẹ gả Karina cho hắn!
Dù vậy, Franz vẫn đánh giá cao Ernst, một người tuy xảo quyệt chẳng kém người Anh nhưng luôn biết đứng về phe chiến thắng, là người có tầm nhìn đặc biệt.
Dù bản thân bảo thủ, Franz lại thích những người linh hoạt như hoàng hậu Sissi từng thu hút ông bằng sự phóng khoáng.
"Không có người ngoài ở đây, nói đi! Lần này tính toán gì?" - Franz hỏi thẳng.
Ernst không vòng vo: "Bệ hạ, giờ Hungary đã ngang hàng Áo. Ngài định đối xử thế nào với các dân tộc thiểu số ở Hungary?"
Mặt Franz tối sầm: "Tất cả đều là thần dân của ta, đương nhiên phải đối xử công bằng."
Ernst lập tức can ngăn: "Xin bệ hạ suy nghĩ kỹ. Đừng vội hứa hẹn bất cứ điều gì cụ thể với dân thường Hungary."
"Ernst, ý khanh là gì?"
“Bệ hạ yêu thương thần dân mình, điều đó không có gì đáng trách, nhưng nước Áo bây giờ đã không còn là Đế quốc Áo ngày trước nữa! Thần biết Bệ hạ giận dữ trước việc Hungary cắt đứt quyền lực của trung ương, nhưng cơn giận dữ thường khiến người ta đánh mất lý trí.”
"Là hoàng đế đế quốc, nhưng thứ kết nối ngài với đất nước vẫn là giới quý tộc và quan lại. Giờ Hungary tự trị, có chính phủ riêng, càng không thể hành xử theo cảm xúc. Trước đây, ngài chỉ cần quản Áo là điều hành được cả đế quốc. Giờ phải đối mặt với hai chính phủ, cần thận trọng gấp bội."
“Việc Hungary làm suy yếu quyền lực trung ương là sự thật không thể cứu vãn, nhưng chuyện đã rồi, thì không nên lại đổ thêm dầu vào lửa. Dù sao Hungary vẫn là lãnh thổ thuộc dòng họ Habsburg. So với việc gây khó dễ cho người Hungary, chẳng bằng để họ tự gây khó dễ cho chính mình.”
“Nếu bệ hạ trực tiếp can thiệp, giới quý tộc Hungary sẽ cho rằng ngài thiên vị. Họ càng phản đối dữ dội hơn. Về phương diện dư luận, thì quý tộc địa phương vĩnh viễn chiếm ưu thế so với chính phủ trung ương. Người Hungary chỉ cần dối trá và lừa mị, là có thể khiến đám dân chúng mù quáng quay mũi dùi về phía quyết sách của trung ương…”
Tóm lại, ý của Ernst là: Franz, ngài tuyệt đối không thể chủ động đứng ra bảo vệ lợi ích của các dân tộc khác trong lãnh thổ Hungary. Chỉ cần thể hiện thái độ quan tâm là đủ. Nếu chủ động đối đầu với giới quý tộc Hungary, rất dễ chuốc lấy rắc rối.