Thân vương Konstantin quả không hổ danh là nhân vật máu mặt ở khu vực phía nam nước Đức. Chỉ mới giao thiệp với vài đại quý tộc các nơi, ông ta đã nhanh chóng giành được sự ủng hộ từ các bang quốc miền Nam.
Đối với tầng lớp quý tộc miền Nam nước Đức mà nói, việc dân chúng di cư ra hải ngoại thực ra lại là chuyện tốt. Khu vực này chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, mà nông dân thì lại là nhóm người có tỷ lệ sinh sản cao.
Thêm vào đó, đất đai ở miền Nam màu mỡ, mức sống của nông dân nhìn chung không quá tệ, những năm bình thường thì sinh con đẻ cái chẳng ai kiểm soát. Nhưng hễ gặp mất mùa hay thiên tai thì lại không xoay sở nổi.
Vốn dĩ dân số ở miền Nam Đức đã rất đông, lãnh địa của quý tộc không thiếu nhân khẩu, nên họ cũng chẳng bận tâm đến sống chết của đám dân chạy nạn. Dù người này không trồng thì vẫn còn người khác sẵn sàng cày cấy — đất thì vẫn là của quý tộc.
Thế nhưng mức độ công nghiệp hóa ở miền Nam nước Đức lại không cao (nếu so với Phổ hay Áo), do đó cũng không thể hấp thụ lượng dân dư thừa.
Thành ra, nông dân thất nghiệp chỉ còn biết tự tìm đường mưu sinh. Từ trước đến nay, phần lớn nông dân miền Nam Đức đều chọn di cư sang Mỹ.
Không phải vì điều kiện ở Mỹ tốt đến mức không cưỡng lại nổi, mà vì người Đức khi đó thực sự chẳng còn chỗ nào để đi. Các nước châu Âu khác vì lý do tôn giáo hay mật độ dân số mà đều không chào đón dân nhập cư. Trong khi đó, người Anh vì muốn khai phá Bắc Mỹ, nên đã tích cực mời gọi người Đức sang định cư.
Đám người Đức di cư sang Mỹ, đương nhiên cũng có một số ít vươn lên đổi đời, nhưng phần lớn vẫn không cải thiện được cuộc sống bao nhiêu. Đặc biệt là thời kỳ đầu, điều kiện sống của họ vô cùng khổ cực. Nhiều người bị biến thành “nô lệ hợp đồng”, mà địa vị của họ cũng chẳng cao hơn nô lệ da đen là bao.
Tuy vậy, quán tính lịch sử và thái độ ngày càng cởi mở của Mỹ đối với người nhập cư (ngay cả nô lệ da đen còn được giải phóng) khiến Mỹ vẫn là lựa chọn hàng đầu của người Đức muốn tìm kiếm cơ hội mới.
Đặc biệt là gần đây, khi Phổ đã cơ bản ổn định và nắm quyền kiểm soát Bắc Đức, làn sóng di cư ở khu vực này đã giảm mạnh.
Ngược lại, miền Nam vẫn chưa bị Phổ thâu tóm, thêm vào đó là tình trạng mất mùa triền miên, khiến số lượng người rời đi không những không giảm mà còn gia tăng (từ 1866 đến 1869 là đỉnh điểm di cư của người miền Nam nước Đức – số liệu tham khảo từ Internet).
Trong khi đó, tình hình ở Mỹ đang khởi sắc. Nội chiến kết thúc, Mỹ bắt đầu phát triển về phía Tây nội lục, kéo theo nhu cầu nhập cư tăng mạnh.
Chính vì thế, lần này Ernst định tranh giành dân di cư với người Mỹ – và xác suất thành công là cực kỳ cao.
Trước đây, lãnh thổ Đức không có thuộc địa chính thức ở hải ngoại (dù Phổ hay Áo cũng từng thử, nhưng đa phần là hoạt động tự phát của thương nhân nên đều thất bại). Do đó, người Đức buộc phải sinh tồn ở thuộc địa của người Anh hoặc các nước khác.
Còn hiện tại, Đông Phi thuộc địa là lãnh thổ do chính người Đức kiến thiết (Hechingen là một tiểu quốc Đức, sau khi sáp nhập vào Phổ thì về danh nghĩa vẫn giữ được địa vị, lấy tư cách chư hầu tham gia chính trị Phổ). Hơn nữa, diện tích rộng lớn, đã được khai phá bước đầu, điều kiện không tệ — mở ra một lựa chọn mới cho làn sóng di cư từ Đức.
Tuy nhiên, điều then chốt nằm ở chỗ: Hechingen vốn là thế lực địa phương ở miền Nam Đức, có mối quan hệ sâu rộng với giới quý tộc nơi đây — đều là “người nhà”.
Cư dân miền Nam Đức đa phần là tá điền hoặc dân cày của quý tộc. Chế độ nông nô cũng mới bị bãi bỏ không lâu (chẳng hạn như xứ Bayern bãi bỏ chế độ nông nô vào năm 1808), nên ảnh hưởng của quý tộc đối với dân làng vẫn còn rất lớn.
Vì vậy, chỉ cần giành được sự ủng hộ của giới quý tộc các nơi, Hechingen có thể dễ dàng thu hút được lượng lớn người từng dự định di cư sang Mỹ.
Hơn nữa, đám người Đức từng di cư sang Mỹ trong lịch sử thường không mấy quan tâm đến chính trị – điều này khá giống với cộng đồng di cư Viễn Đông – cũng càng tạo thuận lợi cho Ernst thao túng.
Dĩ nhiên, không thể hút hết toàn bộ số dân di cư này, vì một số có thể chọn sang Mỹ dựa vào thân nhân. Số này rất ít, Ernst cũng không bận tâm.
…
Vương quốc Württemberg
Một nhóm người đang tụ tập quanh điểm chiêu mộ nhân lực của Tập đoàn tài chính Hechingen. Khu vực này rất đơn sơ, chỉ là một bệ cao được dựng lên giữa làng.
Những người đến hỏi thăm đa phần là nông dân Đức áo quần rách rưới.
“Thưa ngài, cái nơi gọi là thuộc địa Đông Phi ấy, chúng tôi chưa từng nghe qua bao giờ. Đến đó sống và làm việc có an toàn không vậy?” – người nông dân Oruc Reis ở Vương quốc Württemberg hỏi nhân viên tuyển mộ của Tập đoàn Hechingen, Eric Knight.
“Ngươi cứ yên tâm! Đông Phi thuộc địa là lãnh thổ do chính người Đức chúng ta phát triển ở hải ngoại. Diện tích của nó còn lớn hơn cả hai miền nước Đức cộng lại. Giờ ở đó đã có hơn một triệu người Đức sinh sống rồi. Chẳng qua vì trước đây chúng ta chủ yếu chiêu mộ dân trong lãnh thổ Áo–Hung nên các vị không nghe nói đến là chuyện bình thường.” – Eric Knight bắt đầu khoa trương, gom luôn cả người bản xứ vào số “người Đức”, cốt để an ủi và thuyết phục họ yên tâm sang Đông Phi.
“Ờ... một triệu là bao nhiêu nhỉ? Tôi không biết chữ, đếm cũng chỉ đến mười! Ngài có thể ví dụ cho chúng tôi dễ hiểu được không?” – một người nông dân ngượng nghịu hỏi.
Eric Knight bỗng thấy lúng túng, nhưng vì thành tích, hắn ta vẫn niềm nở đáp:
“Cái làng các vị ấy, trên bản đồ Vương quốc Württemberg chỉ như hạt lúa mì rơi xuống mặt ao thôi. Mà toàn bộ vương quốc này có đến cả trăm, cả ngàn ngôi làng như thế. Nếu gom tất cả dân làng và dân thành thị lại thì tổng dân số của vương quốc cũng chỉ bằng số dân ở thuộc địa Đông Phi thôi.”
“Trời ạ! Đông Phi mà đông đến mức bằng cả vương quốc mình, vậy sao còn cần chúng ta đến đó khai khẩn?” – một người nông dân thắc mắc.
Thôi rồi, nãy giờ nói như nước đổ đầu vịt! Eric Knight cũng đành bó tay, trình độ học vấn ở cái làng này đúng là quá thấp, không tài nào hiểu nổi lời mình nói. Nhưng hắn ta cũng không bỏ cuộc – người ít chữ mới dễ bị dụ – chẳng qua tốn nước bọt chút thôi.
“Thôi, nói thế này cho dễ hiểu hơn. Để ta vẽ cho các vị xem.”
Eric nhặt một cành cây, quỳ xuống đất, dọn sạch một khoảnh trống.
“Đây là Vương quốc Württemberg.” – vừa nói, anh vừa dùng cành cây vẽ một vòng tròn nhỏ cỡ móng tay cái lên đất.
“Còn đây là Đông Phi thuộc địa.” – Eric dang tay vẽ một vòng tròn to chừng một mét đường kính. “Các vị xem, sự chênh lệch về diện tích giữa Württemberg và Đông Phi là thế đấy. Và làng các vị so với cả vương quốc này cũng chênh lệch y chang vậy.”
“Thế nên, đất Đông Phi rộng thế mà dân số chỉ bằng cái vương quốc nhỏ xíu này, nên họ mới cần người tới khai phá!” – Eric nhiệt tình giảng giải cho đám dân làng.
"Thế Đông Phi trông thế nào? Có giống Württemberg không? Đất đai có màu mỡ không? Mưa nhiều không?" - Có dân làng hỏi.
“Đông Phi ấy à! Khí hậu gần giống chỗ ta – không lạnh không nóng, đất đai cũng bằng phẳng. Lượng mưa tương đương, lại có nhiều sông ngòi, rất thích hợp trồng trọt. Dĩ nhiên, cũng có khuyết điểm – dân cư còn ít, dã thú thì hơi nhiều. Nhưng các anh yên tâm, chính quyền Đông Phi sẽ cử quân đội dọn dẹp thú dữ trước rồi mới phân đất cho mọi người khai phá, nên an toàn là đảm bảo.” – Eric Knight nói nửa thật nửa giả.
Trên thực tế, người Đức di cư đến Đông Phi giờ đây hầu như không phải đến những vùng hoang vắng kia.
Để cân bằng với dân nhập cư người Hoa, Ernst sẽ cố tình phân bổ dân Đức vào các khu dân cư và thành thị hiện có.
Dân di cư người Đức, ít nhất cũng được sắp xếp vào những ngôi làng đã phát triển. Tuyệt đối không được tập trung định cư riêng rẽ theo từng cộng đồng.
Bởi muốn văn hóa Trung Hoa ở Đông Phi bị đồng hóa và thay thế bằng văn hóa Đức, thì nhất quyết không thể để tồn tại những “phố người Hoa” kiểu như Đông Nam Á sau này.
Nếu người Hoa toàn sống quây quần với nhau, thì chẳng cần phải giao tiếp với các dân tộc khác – vậy làm sao thúc đẩy hòa nhập?
Còn tại sao Eric Knight phải “nói dối” đám dân làng này? Đơn giản là để xoa dịu sự cảnh giác của họ.
Nếu cứ nói Đông Phi chỉ toàn ưu điểm, quá hoàn hảo, chắc chắn sẽ khiến họ nghi ngờ. Chỉ khi đưa ra một vài nhược điểm nhỏ (nhưng có thể khắc phục), thì mới khiến họ thật sự tin tưởng.
Và “dã thú” chính là một cái cớ hợp lý — đúng là có nguy hiểm thật, đồng thời cũng gián tiếp chứng minh rằng Đông Phi còn rất nhiều đất hoang. Còn việc nói quân đội sẽ tiêu diệt thú dữ lại càng làm đám dân làng yên tâm hơn – vì suy cho cùng, thú hoang làm sao đánh lại lính có súng?
(Hết chương)
Chú thích: [1] Württemberg: Vương quốc thuộc Liên bang Đức (1806–1918), nay là bang Baden-Württemberg. [2] Nô lệ khế ước: Hình thức lao động phổ biến ở Bắc Mỹ thế kỷ 17-18, người lao động ký hợp đồng làm việc không lương trong thời hạn nhất định để đổi lấy vé tàu sang châu Mỹ.
------oOo------